Türkiye’nin dış ekonomik dengelerine ilişkin ağustos tablosu netleşti. TCMB’nin yayımladığı Ödemeler Dengesi İstatistikleri’ne göre, cari işlemler hesabı ağustos ayında 4 milyar 53 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabındaki fazla ise 8 milyar 205 milyon dolara ulaştı. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı aynı dönemde 3 milyar 746 milyon dolar olarak hesaplandı. Veriler, ağustos ayında cari dengedeki pozitif görünümde altın ve enerji dışındaki kalemlerin etkisini ortaya koydu.
YILLIK CARİ AÇIK 42,1 MİLYAR DOLAR
Ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış cari açık yaklaşık 42,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 78,4 milyar dolar olurken, hizmetler dengesi 63,9 milyar dolarlık fazla verdi. Diğer gelir kalemlerinde ise açık kaydedildi. Birincil gelir dengesi 25,6 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık verdi. Böylece dış ticaret açığının cari denge üzerindeki etkisine karşılık hizmetler gelirleri önemli bir katkı sağladı.
HİZMET GELİRLERİNDE 9,7 MİLYAR DOLARLIK NET GİRİŞ
Ağustos ayında hizmetler dengesi kaynaklı net giriş 9 milyar 711 milyon dolara ulaştı. Bu dönemde taşımacılık hizmetlerinden 3 milyar 265 milyon dolar, seyahat kaleminden ise 7 milyar 285 milyon dolar net gelir elde edildi. Özellikle seyahat gelirleri, hizmetler dengesinin cari işlemler hesabına sağladığı katkıda öne çıktı. Turizm ve taşımacılık faaliyetlerinden kaynaklanan döviz girişleri, dış ekonomik dengelerin önemli bileşenleri arasında yer aldı.
CARİ AÇIĞIN FİNANSMANINDA KREDİLER BELİRLEYİCİ OLDU
Yıllıklandırılmış verilere göre, cari açığın finansmanına en yüksek katkı kredilerden geldi. Ağustos itibarıyla krediler 47,1 milyar dolar, net portföy yatırımları 5,5 milyar dolar ve ticari krediler 0,5 milyar dolar katkı sağladı.
Buna karşılık finansal türevler 4,8 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 0,9 milyar dolar ve net efektif ile mevduatlar 17,7 milyar dolarla finansmanı negatif yönde etkiledi. Aynı dönemde Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezervlerinde 30,1 milyar dolarlık azalış kaydedildi.
Ağustos ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net giriş 141 milyon dolar oldu. Yurt dışında yerleşiklerin Türkiye’deki doğrudan yatırımları 719 milyon dolar artarken, Türkiye’de yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımlarında 578 milyon dolarlık artış gerçekleşti. Gayrimenkul yatırımlarında ise Türkiye’de yerleşiklerin yurt dışında gerçekleştirdiği alımlar 142 milyon dolar olarak kaydedildi. Yurt dışında yerleşiklerin Türkiye’deki net gayrimenkul alımları ise 244 milyon dolara ulaştı.
PORTFÖY YATIRIMLARINDA 1 MİLYAR DOLARI AŞAN NET ÇIKIŞ
Portföy yatırımlarında ağustos ayında 1 milyar 34 milyon dolarlık net çıkış yaşandı. Bununla birlikte, yurt dışında yerleşik yatırımcılar Türkiye’deki hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 1 milyar 50 milyon dolarlık, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) piyasasında ise 77 milyon dolarlık net alım yaptı.
Yurt dışında gerçekleştirilen tahvil ihraçlarında da farklı yönlerde hareketler görüldü. Diğer sektörlerin ihraçlarında 34 milyon dolarlık net alım gerçekleşirken, bankaların ihraçlarında 122 milyon dolar, genel hükümetin ihraçlarında ise 201 milyon dolarlık net satış kaydedildi.
Ağustos ayında bankalar yurt dışından net 2 milyar 186 milyon dolar, diğer sektörler ise net 1 milyar 230 milyon dolar kredi kullandı. Genel hükümetin net kredi geri ödemesi ise 82 milyon dolar oldu. Diğer yatırımlar kaleminde, yurt dışındaki bankaların Türkiye’deki mevduatlarında toplam 17 milyon dolarlık net artış gerçekleşti. Bu gelişmede, Türk lirası cinsinden mevduatlarda kaydedilen 872 milyon dolarlık net azalışa karşılık yabancı para cinsinden mevduatlarda görülen 889 milyon dolarlık net artış etkili oldu.
RESMÎ REZERVLERDE 7,1 MİLYAR DOLARLIK ARTIŞ
TCMB verilerine göre, ağustos ayında resmî rezervlerde 7 milyar 138 milyon dolarlık net artış kaydedildi. Cari işlemler hesabının fazla verdiği ağustos ayında hizmet gelirleri ve kredi hareketleri dış dengelerde öne çıkan başlıklar oldu. Buna karşılık yıllıklandırılmış cari açığın 42,1 milyar dolar seviyesinde bulunması ve portföy yatırımlarındaki net çıkış, ödemeler dengesi görünümünün diğer önemli unsurları olarak kayıtlara geçti.
