Hatay’ın Samandağ sahilleri, bu kez yalnızca deniz ve sörf tutkunlarıyla değil, geceleri kıyıya çıkan deniz kaplumbağalarının yaşam mücadelesiyle gündemde.
Deniz kaplumbağalarının üreme döneminde kıyıya çıkarken karşılaştıkları yapay aydınlatmanın oluşturduğu riskin azaltılması amacıyla Samandağ’da sahil aydınlatma sisteminde değişikliğe gidildi. Toroslar EDAŞ tarafından gerçekleştirilen çalışmayla, bilimsel görüşler doğrultusunda sahil aydınlatmalarında kırmızı ışık uygulaması başlatıldı.
Çalışma kapsamında Kapısuyu, Çevlik, Deniz, Kurtderesi, Mağaracık, Tekebaşı ve Meydan mahallelerini içine alan 10 kilometrelik sahil şeridinde 350 armatür dönüştürüldü. Saha çalışmasının ise 10 gün boyunca her gün iki ekibin görev almasıyla tamamlandığı belirtildi.
“BEYAZ IŞIĞI AY ZANNEDİP YOLA ÇIKTIKLARINA ÇOK ŞAHİT OLDUM”
Samandağ’da yıllardır denizle iç içe yaşayan ve bölgede sörf faaliyetleri yürüten Hatay Sörf Merkezi Kurucusu Deniz Toprak, yapay ışığın kaplumbağalar üzerindeki etkisine bizzat tanıklık ettiğini söyledi.
Bölgede çevre savunucuları ve doğaseverler tarafından bu konunun uzun süredir gündeme getirildiğini belirten Toprak, yapılan uygulamanın kendisi açısından beklenmedik ölçüde hızlı ve yapıcı bir çözüm olduğunu ifade etti.
Toprak, “Bu hikâye yıllardır doğaseverlerle, buradaki doğa koruyucularıyla veya bölgedeki Türkiye’deki çok gündeme geliyordu. Ama ben Türkiye’de bu kadar hızlı, bu kadar yapıcı bir çözüm alınacağını hiç hayal edemezdim. Çok şaşırdım o yüzden” dedi.
Deniz Toprak- Hatay Sörf Merkezi Kurucusu
Sörfçüler olarak kaplumbağalarla aynı sahili paylaştıklarını belirten Toprak, bu canlıların bölgedeki varlığının kendileri için son derece önemli olduğunu söyledi. Özellikle beyaz ışığın kaplumbağaların yönünü şaşırmasına neden olduğunu ifade eden Toprak, kendi gözlemlerini şöyle anlattı:
“Biz de sörfçüler olarak sonuçta kaplumbağalarla iç içeyiz, aynı sahili paylaşıyoruz. Onların varlığı bizim için çok önemli, çok kıymetli. Buradaki bütün canlıların hayatı çok kıymetli. Ama özellikle kaplumbağaların bu ışıklarla ilgili ben beyaz ışığa geldiklerini birebir kendim gördüm.”
Kaplumbağaların deniz yerine yola yöneldiğine birçok kez şahit olduğunu dile getiren Toprak, “Arabaya geçen yola çıktıklarını, denize geçmek yerine yönlerini ışığın beyazını ay zannedip oraya doğru alıp denize açılmak yerine yola çıktıklarına çok şahit oldum” ifadelerini kullandı.
“ÖLÜ KAPLUMBAĞALARA DA ÇOK RASTLANIYORDU”
Beyaz ışığın oluşturduğu yön kaybının yalnızca teorik bir risk olmadığını, bunun sahada gözlemlenen sonuçlarının bulunduğunu belirten Toprak, bölgede ölü kaplumbağalara da rastlandığını söyledi.
Toprak, “Ve bu ölü kaplumbağalar vesaire etrafta çok hani rastlanıyordu, görülüyordu. O yüzden çok güzel bir haber bu. Bizim için çok kıymetli” diye konuştu.
Yapılan çalışmanın yalnızca bir aydınlatma değişikliği olarak görülmemesi gerektiğini belirten Toprak, kamu kurumları ve özel sektörün kıyıların korunmasına yönelik daha geniş bir bakış açısı geliştirmesi gerektiğinin altını çizdi.
“BİZ BU GEZEGENDEKİ TEK CANLI DEĞİLİZ”
İnsanların doğaya yaklaşımında çoğu zaman insan merkezli bir anlayışın hakim olduğunu söyleyen Toprak, Samandağ’daki çalışmanın kendisine göre bu anlayışın değişebileceğini gösteren önemli bir örnek olduğunu ifade etti.
Toprak, “Buradaki kamunun, özel sektörün, kurumların kıyıya dair, kıyıyı korumaya dair, denizi ve canlıları korumaya dair bir bakış açısı geliştirmesi ve bu bakış açısının da insan odaklı değil, insan üstü bir bakış açısı” dedi.
İnsanın gezegendeki tek canlı olmadığını vurgulayan Toprak, ekosistemin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Biz hep insan odaklı düşünüyoruz bir şeyleri, insanı merkeze alıyoruz. Ama aslında biz bu gezegendeki tek canlı değiliz. Bizim dışımızda bir sürü canlı var. Bütün ekosistemi düşünmeliyiz” ifadelerini kullandı.
Toprak, insanların yaşamını sürdürebilmesinin de diğer canlıların varlığıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekerek, “Bizim hayatımız ancak bir arada yaşarken yaşamak söz konusu olursa mümkün. Yoksa insanlar, bütün canlıların olmadığı bir gezegende yaşamını devam ettiremez” diye konuştu.
“ÇOK DUYGULANDIM, ÇOK MUTLU OLDUM VE ÇOK UMUTLANDIM”
Samandağ’da gerçekleştirilen ışık değişikliğini kurumsal bir yaklaşımın göstergesi olarak değerlendiren Toprak, uygulamanın kendisini duygulandırdığını ve umutlandırdığını söyledi.
Toprak, “Bu bakış açısını ben ortaya koyan kurumsal bir duruş olarak görüyorum ben bu ışığın değişimini. O yüzden çok çok çok kıymetli. Ben çok duygulandım, çok mutlu oldum açıkçası. Ve çok umutlandım” dedi.
Uygulamanın başka kurumlara ve kentlere de örnek olmasını dilediğini belirten Toprak, bu anlayışın farklı alanlarda da yaygınlaşmasını istediğini ifade etti.
10 KİLOMETRELİK SAHİLDE 350 ARMATÜR DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
Samandağ’daki çalışmanın teknik boyutunda ise geniş bir sahil hattı ele alındı. Kapısuyu, Çevlik, Deniz, Kurtderesi, Mağaracık, Tekebaşı ve Meydan mahallelerini kapsayan 10 kilometrelik sahil şeridinde toplam 350 armatür dönüştürüldü. Çalışmanın 10 gün boyunca her gün iki saha ekibinin görev almasıyla tamamlandığı bildirildi.
Uygulamanın dikkat çeken yönlerinden biri ise aydınlatma sisteminin yalnızca kırmızı ışık kullanılacak şekilde sabitlenmemesi oldu.
Yeni altyapı, kırmızı ve beyaz ışığın ayrı ayrı devreye alınabilmesine olanak sağlayacak şekilde yapılandırıldı. Böylece deniz kaplumbağalarının üreme dönemi olarak belirtilen haziran-15 Eylül arasındaki süreçte kırmızı aydınlatma kullanılabilecek. Sistemin bölgenin ekolojik döngüsüne göre yönetilebilmesi hedefleniyor.
KAYACI: “YALNIZCA ENERJİ İHTİYACINI DEĞİL, EKOLOJİK KOŞULLARI DA GÖZETİYORUZ”
Toroslar EDAŞ Dağıtım Direktörü Mehmet Kayacı da Samandağ’da gerçekleştirilen çalışmanın yalnızca enerji hizmetinin sürdürülmesi açısından ele alınmadığını söyledi.
Saha çalışmalarında müşterilerin daha kaliteli ve kesintisiz hizmet almasının yanı sıra hizmet verilen bölgenin çevresel ve ekolojik koşullarının da dikkate alındığını belirten Kayacı, “Müşterilerimizin daha kaliteli ve kesintisiz hizmet alabilmesi için yapmış olduğumuz saha çalışmalarını yürütürken yalnızca enerji ihtiyacını değil, hizmet verdiğimiz bölgenin çevresel ve ekolojik koşullarını da gözetiyoruz” dedi.
Samandağ’daki uygulamanın bilimsel görüşler doğrultusunda gerçekleştirildiğini ifade eden Kayacı, 10 kilometrelik sahil şeridindeki 350 armatürün deniz kaplumbağalarının üreme dönemine uyum sağlayacak şekilde yeniden düzenlendiğini belirtti.
Kayacı, “Samandağ’da bilimsel görüşler doğrultusunda hayata geçirdiğimiz uygulamayla 10 kilometrelik sahil şeridindeki 350 armatürü, deniz kaplumbağalarının üreme dönemine uyum sağlayacak şekilde sahada yeniden düzenledik” ifadelerini kullandı.
Toroslar EDAŞ Dağıtım Direktörü Mehmet Kayacı
“AYDINLATMAYI EKOLOJİK DÖNGÜYE GÖRE YÖNETEBİLİYORUZ”
Kurulan sistemin yalnızca mevcut aydınlatmanın değiştirilmesinden ibaret olmadığını belirten Kayacı, altyapının ekolojik döngüye göre yönetilebilmesine imkan sağladığını söyledi.
Kayacı, “Kurduğumuz operasyonel altyapı sayesinde aydınlatmayı ekolojik döngüye göre yönetebiliyoruz” dedi.
Bilimsel bilginin saha uygulamalarıyla bir araya getirilmesinin önemine dikkat çeken Kayacı, “Bilimsel bilgiyi saha operasyonlarımızla bir araya getirerek şebekemizi doğayla daha uyumlu hale getiren uygulamaları geliştirmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
BİLİMSEL BİLGİ SAHADA UYGULAMAYA DÖNÜŞTÜ
Samandağ’daki çalışma, bir yandan deniz kaplumbağalarının üreme döneminde karşılaşabileceği yapay ışık kaynaklı yön kaybı riskini azaltmayı, diğer yandan enerji altyapısının doğal yaşamla daha uyumlu hale getirilmesini amaçlıyor.
Toroslar EDAŞ tarafından paylaşılan bilgilere göre uygulama, bilimsel görüş ile mühendislik çözümünü bir araya getirerek enerji altyapısının yaban hayatıyla uyumunun desteklenmesini hedefliyor.
Bu açıdan bakıldığında Samandağ’daki değişiklik, yalnızca bir aydınlatma armatürünün renginin değiştirilmesi değil. 10 kilometrelik sahil boyunca yapılan çalışma, kıyıdaki insan faaliyetleriyle doğal yaşam arasındaki ilişkinin yeniden ele alınmasına yönelik bir uygulama olarak öne çıkıyor.
SAMANDAĞ’DA GECENİN RENGİ DEĞİŞTİ
Samandağ sahillerinde yıllardır gözlemlenen bir sorun, bu kez mühendislik ve bilimsel yaklaşımın bir araya getirildiği bir uygulamayla ele alındı.
Bir tarafta geceleri denize ulaşmaya çalışan deniz kaplumbağaları, diğer tarafta insanların güvenliği ve enerji ihtiyacı bulunuyor. Yeni sistem ise bu iki ihtiyacın aynı sahilde birlikte karşılanabilmesine yönelik bir model ortaya koyuyor.
Hatay Sörf Merkezi Kurucusu Deniz Toprak’ın anlattığı kaplumbağaların beyaz ışık nedeniyle yollara yönelmesi, meselenin sahada nasıl karşılık bulduğunu ortaya koyarken; Toroslar EDAŞ Dağıtım Direktörü Mehmet Kayacı’nın açıklamaları ise bu soruna yönelik teknik çözümün nasıl hayata geçirildiğini gösteriyor.
Şimdi Samandağ sahillerinde, deniz kaplumbağalarının üreme döneminde kırmızı ışık kullanılacak. Haziran-15 Eylül döneminde devreye girecek sistem, diğer dönemlerde ise ekolojik koşullara göre yönetilebilecek.
RAKAMLARLA:
- 10 kilometre: Çalışmanın gerçekleştirildiği sahil şeridinin uzunluğu.
- 350 armatür: Yeniden düzenlenen aydınlatma armatürü sayısı.
- 10 gün: Saha çalışmasının tamamlanma süresi.
- 2 ekip: Çalışma boyunca her gün görev yapan saha ekibi sayısı.
- 7 mahalle: Kapısuyu, Çevlik, Deniz, Kurtderesi, Mağaracık, Tekebaşı ve Meydan.
- Haziran–15 Eylül: Kırmızı aydınlatmanın kullanılmasının planlandığı deniz kaplumbağalarının üreme dönemi.
