Türk sanayicisinin artan üretim maliyetleri ve küresel rekabet baskısıyla karşı karşıya olduğunu belirten Plastik Sanayicileri Federasyonu (PLASFED) Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Karadeniz, ihracatın sürdürülebilirliği için döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden mekanizmaların ihracatçının rekabet gücünü de gözetmesi gerektiğini söyledi. Karadeniz, döviz dönüşüm desteğinin yanı sıra finansmana erişim, kur riskinden korunma ve ihracat kredi sigortası gibi araçların da güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE YENİ DÖNEM
Döviz dönüşüm desteğinin 2023 yılında yüzde 2 oranıyla uygulanmaya başladığını, Mayıs 2025’te ise geçici olarak yüzde 3’e yükseltildiğini hatırlatan Karadeniz, 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulamada yeni bir döneme geçildiğini ifade etti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) yeni düzenlemesiyle desteğin döviz pozisyonu, katma değer ve ihracata yönelik üretim yapan tedarikçi firmalarla ilişkilendirildiğini belirten Karadeniz, uygulamanın kapsamının genişlemesini önemli bulduklarını ancak desteğin ihracatçının rekabet gücüne katkısının daha da artırılması gerektiğini kaydetti.
İHRACATÇI MALİYET BASKISIYLA MÜCADELE EDİYOR
İhracatçı sanayicinin yalnızca kur hareketlerinden değil, yüksek üretim maliyetleri, finansman giderleri ve küresel pazarlardaki yoğun fiyat rekabetinden de etkilendiğini vurgulayan Karadeniz, maliyetlerin ihracat performansı üzerindeki belirleyici rolüne işaret etti.
Karadeniz, “İhracatçımız bugün küresel pazarlarda sadece ürününün kalitesiyle değil, maliyetiyle de rekabet ediyor. Enerjiden işçiliğe, finansmandan hammaddeye kadar çok sayıda maliyet kalemi ihracatçımızın rekabet gücünü doğrudan etkiliyor. Döviz gelirinin TL’ye dönüşümünde sağlanan destek de bu açıdan ihracatçının rekabet gücünü destekleyen önemli bir araçtır. Bizim beklentimiz, döviz dönüşüm desteğinin ihracatçının rekabet gücünü daha etkin biçimde destekleyecek seviyeye çıkarılması yönündedir” dedi.
ÇİN’İN İHRACAT DESTEKLERİ ÖRNEK GÖSTERİLDİ
Küresel ticarette ihracatçıların desteklenmesi için farklı politika araçlarının birlikte kullanıldığını belirten Karadeniz, Çin’in uygulamalarının bu açıdan örnek oluşturduğunu söyledi. Çin’de ihracatçıların kur riskini yönetebilmesi amacıyla döviz türevleri ve diğer finansal araçların uzun süredir kullanıldığını ve bu araçların yaygınlaştırıldığını ifade eden Karadeniz, işletmelerin Çin yuanı (RMB) üzerinden fiyatlama ve ödeme yapabilmesinin de kur riskinin yönetimine katkı sağladığını kaydetti.
Çin’de ihracat vergi iadeleri, ihracat kredileri ve ihracat kredi sigortası gibi uygulamaların da ihracatçıların finansal yükünü ve risklerini azaltmak amacıyla kullanıldığına işaret eden Karadeniz, Türkiye’nin bu örneklerden yararlanabileceğini belirtti.
Karadeniz, “Burada Çin’in uyguladığı tek bir destek mekanizmasını Türkiye’ye doğrudan kopyalamaktan söz etmiyoruz. Önemli olan, ihracatçının rekabet gücünü korumak için farklı araçların birlikte ve etkin biçimde kullanılabilmesi. Çin’in yaklaşımı bize bu açıdan önemli bir örnek sunuyor” ifadelerini kullandı.
BÜTÜNCÜL İHRACAT DESTEK MODELİ ÇAĞRISI
Türkiye’nin ihracatçıların karşı karşıya olduğu maliyet ve kur risklerini birlikte ele alan daha kapsamlı bir destek yaklaşımına ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Karadeniz, tek bir destek kalemine odaklanmanın yeterli olmayacağını dile getirdi.
Döviz dönüşüm desteğinin yanı sıra uygun maliyetli finansmana erişimin kolaylaştırılması, kur riskinden korunma araçlarının yaygınlaştırılması, ihracat kredi ve sigorta mekanizmalarının güçlendirilmesi ve maliyet baskısının azaltılmasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Karadeniz, sanayicinin finansal araçlara daha kolay ve düşük maliyetle ulaşmasının önemine dikkat çekti.
Karadeniz, “İhracatçımızın önünü görebilmesi, fiyat verebilmesi ve uzun vadeli sipariş alabilmesi için kur riskini yönetebileceği bir finansal altyapıya ihtiyacı var. Bunun yanında finansmana erişim maliyetlerinin de rekabetçi seviyelere çekilmesi gerekiyor” diye konuştu.
