Türkiye, plastik kirliliğiyle mücadelede yeni bir yol haritası oluşturmak için önemli bir çalışmaya ev sahipliği yapıyor. Sıfır Atık Vakfı tarafından düzenlenen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un katıldığı açılış programıyla İstanbul’da başladı.
“Atığı Azaltan, Kirliliği Önleyen Türkiye: Temiz Çevre, Güçlü Ekonomi, Güvenli Gıda, Sağlıklı Nesiller” temasıyla düzenlenen çalıştayda, plastik kullanımının oluşturduğu çevresel sorunların yanı sıra ekonomik, sağlık ve gıda güvenliği boyutları da ele alınacak.
Yaklaşık 600 kişinin katıldığı organizasyon, Türkiye’nin Kasım 2026’da ev sahipliği yapacağı COP31 öncesinde plastik kirliliğine yönelik ortak politikaların geliştirilmesi açısından da önem taşıyor.
BAKAN ERSOY: PLASTİK ATIKLAR KÜRESEL BİR TEHDİT
Çalıştayın açılışında konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, dünyanın önemli dönüşümlerden geçtiğini belirterek çevre kirliliği ve iklim krizinin giderek daha büyük bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekti.
Plastik atıkların ulaştığı boyutun sorunun aciliyetini ortaya koyduğunu belirten Ersoy, küresel ölçekte ortak standartların geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Ersoy, plastik üretiminin son 70 yılda 460 milyon tonun üzerine çıktığını, plastik atık miktarının ise 353 milyon tona ulaştığını belirtti. Bu atıkların yalnızca yüzde 9’unun nihai olarak geri dönüştürüldüğünü ifade eden Ersoy, plastiklerin önemli bölümünün depolandığını, yakıldığını veya doğrudan çevreye karıştığını söyledi.
Bakan Ersoy, çözümün yalnızca atık aşamasında değil, plastiklerin hammaddeden tasarıma, üretimden tüketime ve geri dönüşüme kadar bütün döngüsünün yeniden ele alınmasından geçtiğini ifade etti.
AĞIRBAŞ: PLASTİĞİ TAMAMEN HAYATTAN ÇIKARMAK ÇÖZÜM DEĞİL
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ise plastik kullanımının tamamen ortadan kaldırılmasından ziyade, plastiğin nerede ve ne kadar kullanıldığının ve kullanım sonrasında nasıl yönetildiğinin sorgulanması gerektiğini belirtti.
Plastik kirliliğinin yalnızca denizler ve kıyılarla sınırlı olmadığını vurgulayan Ağırbaş, sorunun tarımdan turizme, sanayiden gıda güvenliğine kadar çok geniş bir alana yayıldığını söyledi.
Ağırbaş, çalıştay kapsamında farklı bölgelerde kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarıyla görüşmeler gerçekleştirdiklerini ve sahadaki sorunları doğrudan dinlediklerini aktardı.
“DIŞARIDAN ATIK GETİRMEYİ DE SORGULAMALIYIZ”
Türkiye’nin öncelikle kendi plastik atığını etkin biçimde toplaması ve ekonomiye kazandırması gerektiğini belirten Ağırbaş, geri dönüşüm sisteminin güçlendirilmesinin önemine işaret etti.
Mevzuat ve denetim mekanizmalarının da yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Ağırbaş, gerektiğinde plastik atık ithalatına ilişkin daha sert tedbirlerin gündeme alınabileceğini ifade etti.
Plastik kirliliğinin ülkelerin sınırlarıyla sınırlı kalmadığını belirten Ağırbaş, akarsular aracılığıyla denizlere ve okyanuslara taşınan plastiklerin zaman içerisinde mikroplastiklere dönüşebildiğini söyledi. Bu nedenle plastik sorununun aynı zamanda gıda güvenliği, insan sağlığı, iklim ve ekonomi meselesi olduğunu vurguladı.
SANAYİDE YEŞİL DÖNÜŞÜM İÇİN 485 MİLYON DOLARLIK KAYNAK
Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Çetin Ali Dönmez de Türkiye’nin sanayileşme sürecinin çevreye zarar vermeden ilerlemesi gerektiğini belirtti.
Türkiye Yeşil OSB Projesi kapsamında 31 organize sanayi bölgesinin Yeşil OSB etiketi aldığını açıklayan Dönmez, Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında 450 milyon dolarlık uluslararası kaynağın harekete geçirildiğini söyledi.
Dönmez, yeni dönemde şirketlerin dijital ve yeşil dönüşümünü destekleyecek yeni bir programın da devreye alınacağını belirterek, bu kapsamda 485 milyon dolarlık kaynağın mobilize edilmesinin planlandığını açıkladı.
İSTANBUL “SIFIR ATIK BAŞKENTİ” OLMAYA ADAY
İstanbul Valisi Davut Gül ise plastik atık ve çevre kirliliğinin yalnızca Türkiye’nin değil, tüm dünyanın ortak sorunu olduğuna dikkat çekti.
İstanbul’un küresel ölçekte sıfır atık konusunda mesaj vermek için önemli bir merkez olduğunu belirten Gül, kentin “Sıfır Atığın Başkenti” olma iddiasını taşıyabilecek şehirlerden biri olduğunu ifade etti.
PLASTİĞİN TÜM YAŞAM DÖNGÜSÜ MASADA
Çalıştay kapsamında plastik döngüsü dört ana başlık altında ve 15 tematik çalışma masasında ele alınacak.
İlk bölümde plastik üretimi, tasarım, sürdürülebilir hammadde, kaynak verimliliği, temiz üretim ve sanayide yeşil dönüşüm değerlendirilecek.
İkinci bölümde plastik tüketimi, tek kullanımlık ürünler, yeniden kullanım, atık toplama ve geri dönüşüm sistemleri ile denizlerde ve doğal ekosistemlerde plastik kirliliği gündeme alınacak.
Üçüncü bölümde plastiklerin tarım ve gıda sektöründeki kullanımı, mikroplastikler, insan sağlığı ve gıda güvenliği ile toplumsal davranışların dönüştürülmesi üzerinde durulacak.
Dördüncü bölümde ise mevzuat, denetim, finansman, veri yönetimi, dijital dönüşüm, uluslararası iş birliği ve 2053 Türkiye Plastik Vizyonu ele alınacak.
HEDEF: 2053 TÜRKİYE PLASTİK VİZYONU’NA YOL HARİTASI
Çalıştayda 17 bakanlık ile plastik döngüsünün farklı aşamalarında görev alan yaklaşık 50 genel müdürlük, başkanlık ve bağlı kuruluşun yanı sıra yerel yönetimler, üniversiteler, sanayi kuruluşları, meslek örgütleri, finans kuruluşları, özel sektör ve sivil toplum temsilcileri yer alacak.
İki gün boyunca gerçekleştirilecek çalışmaların sonunda tematik masa raporları, Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu, Sonuç Bildirisi ve bakanlıkların görev alanlarına göre hazırlanacak politika ve değerlendirme raporlarının oluşturulması planlanıyor.
Ortaya çıkacak sonuçlarla plastik kirliliğiyle mücadelede kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi, döngüsel ekonominin geliştirilmesi ve Türkiye’nin plastik politikalarının uzun vadeli bir stratejiye oturtulması hedefleniyor.
Çalıştaydan çıkacak önerilerin, Türkiye’nin 2053 vizyonuna ve COP31 sürecindeki iklim politikalarına somut katkı sunması bekleniyor.
