Küresel enerji piyasalarında jeopolitik gelişmeler fiyatlar üzerinde etkisini sürdürüyor. Yemen’deki İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan arasında artan çatışmalar, petrol üretimi ve sevkiyatının aksayabileceğine ilişkin endişeleri gündeme getirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatları çarşamba günü yükseliş kaydetti.
Brent petrol vadeli kontratları yüzde 0,8 değer kazanarak varil başına 106,58 dolara ulaşırken, ABD Batı Teksas türü ham petrolü (WTI) yüzde 0,9 artışla 94,94 dolara çıktı.
Önceki işlem gününde Brent petrol yüzde 0,9 gerilemiş, WTI ise yüzde 0,4 yükselmişti. Son fiyat hareketlerinde Orta Doğu’daki güvenlik riskleri ve küresel petrol arzına ilişkin beklentiler belirleyici oldu.
Nissan Securities Investment Başstratejisti Hiroyuki Kikukawa, Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmaların arz endişelerini artırarak fiyatları yukarı yönlü etkilediğini belirtti. Kikukawa, Rusya’nın dizel ihracatını artırması durumunda arz sıkışıklığının hafifleyebileceğini ve fiyatlardaki sert hareketlerin sınırlanabileceğini ifade etti. Stratejist, WTI petrolünün varil başına 90-100 dolar aralığında işlem görmesini beklediğini kaydetti.
SAUDİ ARAMCO’YA YÖNELİK SALDIRI ENDİŞELERİ ARTTIRDI
Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, Yemen’deki İran destekli Husilerin ülkenin doğusundaki Dhahran kentinde bulunan devlet petrol şirketi Saudi Aramco’ya ait bir idari binayı hedef aldığını açıkladı. Saldırının ardından bölgede küçük çaplı bir yangın çıktığı bildirildi.
Husilerin, Suudi Arabistan’ın Yemen hükümet güçlerine verdiği desteğe karşılık son bir haftada ülkeye balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediği belirtildi. Riyad Uluslararası Havalimanı’nın dört kez hedef alındığı, cumartesi günü gerçekleşen saldırıda ise 13 kişinin yaşamını yitirdiği aktarıldı.
Bölgedeki saldırıların yoğunlaşması, enerji altyapısının zarar görmesi ve petrol sevkiyatının kesintiye uğraması ihtimalini güçlendirdi. Piyasalarda arz güvenliği, fiyatların yönünü belirleyen temel başlıklardan biri haline geldi.
SUUDİ ARABİSTAN VE OPEC+ ÜRETİMİ ARTIRDI
Petrol arzına ilişkin riskler devam ederken üretim tarafında artış sinyalleri de izleniyor. OPEC’in salı günü yayımladığı verilere göre Suudi Arabistan, ABD-İran savaşı nedeniyle sevkiyatlarda yaşanan aksaklıklara rağmen geçen ay petrol üretimini yükseltti.
Suudi Arabistan’daki üretim artışı, Rusya’nın da yer aldığı OPEC+ grubunun toplam üretimindeki yükselişe katkıda bulundu. Üretimdeki bu gelişme, küresel arz üzerindeki baskıyı azaltabilecek bir unsur olarak değerlendirilirken bölgedeki çatışmalar ve lojistik riskler belirsizliği koruyor.
Piyasaların odağında, üretimdeki artışın olası sevkiyat kesintilerini ne ölçüde telafi edebileceği bulunuyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ GELİŞMELER YAKINDAN İZLENİYOR
Küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’na ilişkin riskler de enerji piyasalarının gündeminde yer alıyor. Reuters’a konuşan iki üst düzey İranlı yetkili, İran’ın petrol fiyatlarını yüksek tutmak ve ABD’deki ara seçimleri etkilemek amacıyla boğazdan geçen gemileri hedef almaya yönelik yeni yöntemler uyguladığı iddiasını gündeme getirdi.
Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası bir aksama, petrol sevkiyatında ciddi sorunlara yol açabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor. Bu nedenle bölgedeki askeri hareketlilik, küresel enerji arzına ilişkin beklentiler açısından önem taşıyor.
RUSYA’NIN DİZEL İHRACATI FİYATLARIN SEYRİNİ ETKİLEYEBİLİR
Petrol piyasasında arz görünümünü değiştirebilecek bir diğer gelişme ise Rusya’nın dizel ihracatını artırma ihtimali oldu. Rusya hükümeti, Ukrayna ile yürütülen barış görüşmeleri ile ABD’ye dizel ihracatına yönelik anlaşma arasında doğrudan bir bağlantı bulunmadığını açıkladı.
Moskova’nın açıklaması, Reuters’ın ABD’li temsilcilerin söz konusu anlaşmayı Rusya’yı barış müzakerelerine geri döndürme girişiminin bir parçası olarak Ukraynalı yetkililere sunduğu yönündeki haberinin ardından geldi.
Rusya’nın ihracat kapasitesini artırması, piyasadaki arz sıkışıklığını hafifletebilecek gelişmelerden biri olarak görülüyor. Ancak Orta Doğu’daki çatışmaların büyümesi veya kritik sevkiyat rotalarında aksama yaşanması halinde arz endişelerinin yeniden ağır basabileceği değerlendiriliyor.
Petrol fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki seyri, bir yandan jeopolitik risklerin enerji arzına etkisine, diğer yandan üretim ve ihracattaki olası artışların piyasaya sağlayacağı rahatlamaya bağlı olacak.
