Yeni eğitim-öğretim yılının yaklaşmasıyla birlikte okula dönüş alışverişi e-ticarette hareketlenmeye başladı. ikas verileri, önceki yıllara kıyasla alışveriş takviminin öne çekildiğini ve özellikle ağustos ayının ilk haftasından itibaren talebin hızlandığını gösteriyor.
Artan maliyetler karşısında veliler, ihtiyaçlarını tek seferde tamamlamak yerine fiyatları karşılaştırarak ve alışverişi zamana yayarak bütçelerini yönetmeye çalışıyor.
OKUL ALIŞVERİŞİNDE SEPET 2.500 TL’YE YAKLAŞIYOR
20 binden fazla işletmeye e-ticaret altyapısı sağlayan ikas’ın verilerine göre, okula dönüş döneminde ortalama okul alışveriş sepeti 2.500 TL seviyelerine yaklaşabiliyor.
Kırtasiye ürünleri, okul çantası ve diğer temel ihtiyaçların aynı sepette değerlendirilmesi, okul alışverişinin aile bütçesindeki ağırlığını artırıyor. Veliler bu nedenle önceliği defter, kalem, çanta, ayakkabı ve okul kıyafeti gibi temel ihtiyaçlara veriyor.
ikas Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Çağrı Menteş, alışveriş takviminin değiştiğine dikkat çekerek, “Bu yıl okula dönüş alışverişinin daha erken başladığını görüyoruz. Veliler Eylül ayını beklemek yerine ihtiyaçlarını daha erken dönemde karşılamaya başladı. Fiyat, ürün çeşitliliği ve stok gibi unsurlar alışveriş kararlarında etkili olurken, tüketicinin harcamasını daha kontrollü yönetmeye ve ihtiyaçlarını önceliklendirmeye çalıştığını görüyoruz” dedi.
TEMEL İHTİYAÇLARDA FİYAT ARTIŞI YÜZDE 45’E YAKLAŞTI
Okula dönüş döneminde temel ihtiyaçlardaki fiyat değişimleri de alışveriş kararlarını etkiliyor. Resmî verilere göre temel kırtasiye ürünlerinde fiyat artışı yaklaşık yüzde 25 seviyesinde bulunurken, okul çantalarında artış yüzde 45’e yaklaşıyor.
Birden fazla ürünün aynı dönemde satın alınması, toplam okul masrafını artırırken velileri ihtiyaçlarını önceliklendirmeye yöneltiyor. Bazı ürünler ise fiyat ve kampanya koşullarına göre sonraki alışverişlere bırakılıyor.
ÇANTA VE KIRTASİYEDE TALEP ARTIYOR
Okul ve sırt çantaları, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde e-ticarette öne çıkan ürün grupları arasında yer alıyor. Okul formaları, spor ayakkabılar ve kırtasiye ürünlerinin yanı sıra tablet ve bilgisayar gibi eğitim amaçlı elektronik ürünler de daha yüksek tutarlı alışverişlerde öne çıkıyor.
Ticaret Bakanlığı’nın Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporu ve sektör verileri de giyim, ayakkabı ve elektronik kategorilerinin e-ticaretteki yüksek hacmine işaret ediyor.
TÜKETİCİ FİYAT-PERFORMANSA ODAKLANIYOR
Artan okul masrafları, tüketicinin satın alma kararlarında fiyat-performans dengesini daha fazla öne çıkarıyor. Sektör değerlendirmelerine göre online kanallarda toplu okul setleri ve fiyat-performans odaklı seçeneklerin tercih payında yüzde 15’in üzerinde artış görülüyor.
Veliler, birden fazla ihtiyacı aynı anda karşılayan ürünleri değerlendirerek toplam harcamayı kontrol etmeye çalışıyor. Böylece yalnızca tek bir ürünün fiyatı değil, alışverişin tamamında oluşan maliyet karar sürecinde belirleyici oluyor.
Menteş, tüketici davranışındaki değişimi şöyle değerlendirdi: “Okula dönüş döneminde tüketicinin yalnızca tek tek ürünlerin fiyatına değil, ihtiyaçlarını tamamlarken ortaya çıkan toplam maliyete de baktığını görüyoruz. Fiyat-performans yaklaşımının güçlenmesiyle birlikte tüketici daha fazla araştırıyor, karşılaştırıyor ve ihtiyacına en uygun seçeneği bulmaya çalışıyor.”
KAMPANYALAR ALIŞVERİŞ TAKVİMİNİ ÖNE ÇEKİYOR
Kampanya ve indirim dönemleri de velilerin alışveriş zamanlamasında etkili oluyor. Ticaret Bakanlığı ETBİS verileri, kampanya dönemlerinin e-ticaret işlem hacminde hareketlilik yarattığını ortaya koyuyor.
Bu yıl tüketicilerin yalnızca Eylül ayındaki kampanyaları beklemek yerine Ağustos ayında başlayan erken dönem fırsatlarını da değerlendirdiği görülüyor. Fiyat avantajı yakalayan tüketiciler, ihtiyaç duydukları ürünleri daha erken satın alarak ilerleyen dönemde oluşabilecek fiyat değişimlerinin etkisini azaltmaya çalışıyor.
ALIŞVERİŞLER TEK SEFERDE TAMAMLANMIYOR
Okula dönüş döneminde öne çıkan bir diğer eğilim ise alışverişin farklı haftalara yayılması. Veliler öncelikle zorunlu ihtiyaçlarını karşılarken, diğer ürünleri bütçe ve kampanya koşullarına göre sonraki alışverişlere bırakıyor.
Farklı platformlarda fiyat karşılaştırması yapmak ve ödeme seçeneklerini değerlendirmek de bütçe yönetiminin bir parçası haline geliyor.
Menteş, tüketicinin alışveriş zamanlamasını da planladığını belirterek, “Tüketici artık yalnızca ne alacağını değil, alışverişini ne zaman yapacağını da planlıyor. İhtiyaçları önceliklendirmek, fiyat karşılaştırmak ve alışverişi zamana yaymak, özellikle okula dönüş gibi yüksek harcama dönemlerinde bütçe yönetiminin önemli bir parçası haline geliyor” ifadelerini kullandı.
Okula dönüş dönemindeki hareketlilik, artan maliyetlere rağmen okul ihtiyaçlarına yönelik talebin sürdüğünü gösteriyor. Veliler ise alışverişi erkene çekme, ihtiyaçları önceliklendirme ve fiyat-performans dengesine odaklanma gibi yöntemlerle harcamalarını daha kontrollü yönetmeye çalışıyor.
