Düzenlemenin arka planına dair komisyona bilgi veren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Zafer Demircan, Türkiye’nin uzun vadeli enerji arz güvenliğini sağlamayı amaçladıklarını belirtti. 2050 yılına kadar 20 bin megavatlık nükleer güce ulaşmayı hedeflediklerini vurgulayan Demircan, bu büyük hedef doğrultusunda hem finansmanın hem de küresel nükleer teknolojinin Türkiye’ye çekilmesi gerektiğini aktardı.
Bakanlık olarak farklı ülkelerle müzakerelerin kesintisiz sürdüğünü ifade eden Demircan, geleneksel büyük santrallerin yanı sıra “SMR” olarak adlandırılan yeni nesil küçük ve orta ölçekli nükleer reaktör teknolojisine sahip firmalarla da masada olduklarını açıkladı.
“MEVCUT GELİRLERDEN VAZGEÇMİYORUZ, GELECEĞİ SİGORTALIYORUZ”
Muhalefet milletvekillerinin, bu vergi muafiyetlerinin inşaatı süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali için getirilip getirilmediği yönündeki sorularını da yanıtlayan Demircan, düzenlemenin mevcut bütçe gelirlerine olumsuz bir etkisi olmayacağını savundu.
Bakan Yardımcısı Demircan, konuya şu sözlerle açıklık getirdi:
“Bugün konuştuğumuz maddelerin hiçbiri halihazırda var olan projelere ilişkin değil. Mevcut bir vergiden ya da gelirden vazgeçmiyoruz. Bu düzenlemeler, bundan sonra Türkiye’de 2045 yılına kadar yapılacak olan yeni nükleer yatırımlara şu anda var olan teşvik sisteminin kanun yoluyla sabitlenmesi ve öngörülebilirlik sunulması anlamını taşıyor. Akkuyu’nun KDV muafiyet hakkı zaten 31 Aralık 2023 itibarıyla bitmişti ve o günden beri KDV istisnası alamıyorlar. Bu paket, tamamen yeni gelecek yatırımcıların önünü görmesiyle alakalı.”
YENİ KANUNLA NÜKLEER SEKTÖRÜNE SAĞLANACAK MADDİ AVANTAJLAR
Kabul edilen torba yasa maddelerine göre nükleer enerji yatırımcılarına sunulacak yasal destekler şu şekilde sıralandı:
Damga Vergisi Muafiyeti: Ön lisans veya lisans alan tüzel kişilerin, nükleer santral yatırımlarına ilişkin düzenleyeceği tüm sözleşme ve kağıtlar damga vergisinden ari tutulacak.
KDV İade Kolaylığı: 31 Aralık 2045 tarihine kadar, nükleer santral inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ancak indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV, altı aylık dönemleri takip eden bir yıl içinde yatırımcıya iade edilecek.
Makine ve Teçhizatta İstisna: Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizat teslimlerinde KDV uygulanmayacak. Bu sayede milyarlarca dolarlık ekipman ithalatı ve tedariki finansal olarak hafifleyecek.
Finansmanda Örtülü Sermaye Kolaylığı: Nükleer yatırımlarda finansman genelde yabancı devlet bankaları veya ortak şirketler üzerinden sağlandığı için mali mevzuatta “örtülü sermaye” engeline takılıyordu. Yeni düzenlemeyle, Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki yüzde 50 olan örtülü sermaye sınırı nükleer yatırımlar için yüzde 25 olarak uygulanacak ve dış finansman akışı hızlandırılacak.
OTOMOBİLDE “ÇEKİŞ SİSTEMİNE GÖRE” ÖTV YETKİSİ ALINDI
Öte yandan, nükleer enerji önergelerinin yanı sıra yasa teklifine eklenen bir diğer dikkat çekici madde ise otomotiv sektörünü ilgilendiriyor. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu’nda yapılan değişiklikle, binek otomobillerin vergilendirilmesindeki kriterlere “motor silindir hacmi” ifadesinin yanına “çekiş sistemi” ibaresi de eklendi. Bu düzenlemeyle birlikte yürütmeye, araçların iki çeker veya dört çeker (4×4) olması gibi çekiş özelliklerine göre farklılaştırılmış ÖTV oranları belirleme yetkisi verilmiş oldu.
#nükleerenerji #vergiteşviki #enerjibakanligi #meclis #isdunyasi
