Küresel petrol arzı mart ayında çöktü!

0

Dünya ekonomisinin can damarı olan petrol arzı, Mart ayında eşi benzeri görülmemiş bir darboğaza girdi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan son rapor, ABD/İsrail-İran geriliminin enerji piyasaları üzerindeki ağır faturasını gözler önüne serdi. Enerji altyapılarına yönelik fiziksel saldırılar ve Hürmüz Boğazı üzerindeki tanker trafiği kısıtlamaları, küresel arzın bir önceki aya göre günlük 10 milyon 120 bin varil azalmasına yol açtı. Bu rakam, petrol tarihinde tek seferde kaydedilen en büyük düşüş olarak kayıtlara geçti.

OPEC+CEPHESİNDE ÜRETİM KAYBI 9 MİLYON VARİLİ AŞTI

Krizin merkezinde yer alan OPEC+ grubu, Mart ayında toplam üretimini günlük 42 milyon 390 bin varile kadar düşürmek zorunda kaldı. Üretim kaybının en ağır hissedildiği ülkeler ise şunlar oldu:

• Suudi Arabistan: Günlük 3,15 milyon varil kayıp.

• Irak: Günlük 3 milyon varil kayıp.

• Kuveyt ve BAE: Toplamda 2,6 milyon varillik gerileme.

Kazakistan gibi ülkelerdeki sınırlı üretim artışları, Orta Doğu eksenli bu devasa boşluğu doldurmaya yetmedi. OPEC dışı ülkelerde ise Katar, yaşadığı yaklaşık 1,5 milyon varillik üretim kesintisiyle düşüşün ana aktörü oldu. Brezilya’nın rekor üretimi ve ABD’deki kısmi toparlanma ise tablodaki negatif etkiyi yalnızca bir miktar yumuşatabildi.

TALEP BEKLENTİLERİ ARTIŞTAN DARALAMYA DÖNDÜ

Arz tarafındaki bu tarihi kırılma, talep öngörülerini de altüst etti. IEA, daha önceki raporlarında yer alan “talep artışı” beklentisinden vazgeçerek, küresel petrol talebinin bu yıl günlük 80 bin varil azalacağını öngördü. Bu revizyonun arkasında, savaşın gölgesinde zayıflayan küresel ekonomik görünüm yatıyor.

“PANDEMİ SONRASI EN KESKİN GERİLEME”

Raporda dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise yılın ikinci çeyreğine dair tahminler oldu. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla beklenen günlük 1,5 milyon varillik talep düşüşü, 2020 yılındaki Kovid-19 pandemisinden bu yana görülen en sert gerileme olarak nitelendiriliyor. Enerji piyasaları, jeopolitik risklerin doğrudan arz güvenliğini tehdit ettiği bir “belirsizlik tüneline” girmiş durumda.