İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, mevcut ekonomi programının finansal göstergelerde önemli kazanımlar sağladığını ancak sanayi üretimi ve ihracatta yaşanan zayıflamanın yeni adımları zorunlu kıldığını söyledi. EKONOMİ’ye değerlendirmelerde bulunan Avdagiç, programın üretim odaklı bir yaklaşımla yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.
2026 yılının ilk çeyreğinde ekonominin yüzde 2,5 büyümesini Türkiye ekonomisinin dayanıklılığının göstergesi olarak değerlendiren Avdagiç, küresel belirsizliklere rağmen genç nüfus, dinamik iç pazar ve üretim motivasyonunun büyümeyi desteklediğini ifade etti.
SANAYİDEKİ GERİLEME ALARM VERİYOR
Büyüme rakamlarının detaylarına bakıldığında ekonomide kontrollü bir yavaşlamanın görüldüğünü kaydeden Avdagiç, ilk çeyrekte sanayi üretimi ve ihracatın negatif bölgede kalmasının dikkat çekici olduğunu söyledi. Türkiye’nin yeni ihracat pazarları oluşturması, mevcut pazarlarını koruması ve ithalat politikalarını da hedef odaklı yönetmesi gerektiğini belirten Avdagiç, dış talepteki zayıflığın büyüme üzerinde baskı oluşturduğunu dile getirdi.
“TÜRKİYE TÜKETEREK BÜYÜYEMEZ”
Sanayinin milli gelir içindeki payındaki gerilemeye dikkat çeken Avdagiç, 2021 yılında yüzde 25,5 seviyesine çıkan bu oranın 2026 itibarıyla yüzde 17,7’ye düştüğünü hatırlattı. Türkiye’nin yeniden üretim eksenli büyüme modeline dönmesi gerektiğini vurgulayan Avdagiç, “Sanayinin milli gelir içindeki payını önce yüzde 20’ye, ardından yeniden yüzde 25 seviyelerine çıkarmalıyız. Üretim kapasitemizi artırmadan ihracatta sıçrama yapmamız mümkün değil” diye konuştu.
İlk çeyrekte mal ve hizmet ihracatının gerilediğine işaret eden Avdagiç, net ihracatın son beş çeyrektir büyümeye negatif katkı verdiğini söyledi. Yatırım malı ithalatının da 2024’ten bu yana tüketim malı ithalatının gerisinde kaldığını belirten Avdagiç, “Türkiye tüketimle büyüyen bir ekonomi olmamalı. Uzun vadede yatırım, sanayi ve ihracat odaklı büyümeyi korumamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“İHRACATÇIYA UYGUN FİNANSMAN SAĞLANMALI”
Döviz kuru ile enflasyon arasındaki ilişkinin korunması gerektiğini savunan Avdagiç, verimlilik artışının önemli olmakla birlikte bunun da bir sınırı bulunduğunu söyledi. Reel sektörün rekabet gücünü koruyacak politikaların önemine işaret eden Avdagiç, “Sanayimizi yeniden büyütecek şekilde ekonomi programını revize etmeliyiz. Özellikle üretici ve ihracatçımızın finansmana erişimi daha makul maliyetlerle sağlanmalı. Maliyet baskısı altında kalan ihracatçılar desteklenmeli” dedi.
Buna karşılık ekonomi programının finansal alanda önemli kazanımlar sağladığını da vurgulayan Avdagiç, rezervlerdeki toparlanma, CDS primindeki düşüş ve yabancı sermaye girişlerinin olumlu gelişmeler arasında yer aldığını kaydetti.
TÜRKİYE’NİN STRATEJİK AVANTAJI GÜÇLENİYOR
Küresel ticarette yaşanan dönüşümlerin Türkiye için önemli fırsatlar sunduğunu ifade eden Avdagiç, Avrupa ile Asya arasındaki ticaret ağlarının merkezinde bulunan Türkiye’nin, Çin+1 stratejisi kapsamında alternatif üretim merkezi olarak öne çıktığını söyledi.
Türkiye’nin dört saatlik uçuş mesafesinde 1,3 milyar nüfuslu ve 32 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe sahip pazarlara erişim avantajına sahip olduğunu belirten Avdagiç, enerji koridorları ve lojistik hatların da ülkenin stratejik önemini artırdığını vurguladı.
ORTA KORİDOR FIRSAT KADAR RİSK DE TAŞIYOR
Orta Koridor ve Kalkınma Yolu gibi projelerin ekonomik açıdan önemli fırsatlar sunduğunu ancak bazı riskleri de beraberinde getirdiğini belirten Avdagiç, Çin’den Avrupa’ya uzanan lojistik hatların hızlanmasının ithalat baskısını artırabileceğine dikkat çekti.
“Bugün yaklaşık 50 milyar dolar seviyesindeki Çin ithalatının hangi boyutlara ulaşabileceğini düşünmek gerekiyor” diyen Avdagiç, bu süreçte yerli sanayinin korunmasına yönelik politikaların önem kazanacağını ifade etti.
ENERJİDE YENİ DÖNEM
Önümüzdeki dönemde enerji fiyatları ve yapay zekâ yatırımlarının küresel ekonomiyi şekillendireceğini belirten Avdagiç, özellikle yapay zekâ kaynaklı yatırımların enerji talebini hızla artırdığını söyledi. İran kaynaklı jeopolitik gelişmelerin enerji maliyetleri üzerindeki etkisinin de yakından takip edilmesi gerektiğini kaydeden Avdagiç, yılın ikinci yarısındaki büyüme performansının bu maliyet baskılarının ne ölçüde telafi edileceğine bağlı olacağını sözlerine ekledi.
