Oxford Economics’in dünyanın önde gelen şehirlerini ekonomik güç, yaşam kalitesi, beşeri sermaye, çevre ve yönetişim gibi başlıklar üzerinden değerlendirdiği 2026 Küresel Şehirler Endeksi açıklandı. İlk 10’da ABD’den 5, Avrupa’dan ise 4 şehir yer alırken, İstanbul’un sıralamadaki yükselişi dikkat çekti.
İLK 10’DA ABD VE AVRUPA ŞEHİRLERİ ÖNE ÇIKTI
Endekste Londra 2’nci, Paris 3’üncü, Dublin 6’ncı ve Zürih 10’uncu sırada yer aldı. ABD’den New York, Seattle, San Francisco, Boston ve San Jose de ilk 10’a girdi.
Avrupa ve Kuzey Amerika şehirleri, ilk 100’deki 78 sırayı oluşturdu. Avrupa 44 şehirle temsil edilirken ABD’den 30, Kanada’dan ise 4 şehir listeye girdi.
Oxford Economics Şehir Hizmetleri Direktörü Liam Sides, bölgeler arasındaki farklılıkların özellikle ekonomi, beşeri sermaye, yaşam kalitesi, çevre ve yönetişim başlıklarında ortaya çıktığını belirtti. Sides, ABD şehirlerinin ekonomi ve beşeri sermaye kategorilerindeki güçlü puanlarıyla öne çıktığını, Avrupa şehirlerinin ise yaşam kalitesi, çevre ve yönetişim alanlarında yüksek performans gösterdiğini ifade etti.
AVRUPA’DA YAŞAM KALİTESİ VE YÖNETİŞİM ÖNE ÇIKTI
Avrupa’nın üst sıralardaki şehirlerinde yaşam kalitesi, çevresel performans ve yönetişim göstergeleri dikkat çekti. Paris yaşam kalitesi kategorisinde yüksek puan alırken Dublin, çevre ve yönetişim başlıklarında öne çıktı. Zürih ve Oslo’nun da temel güçlü alanları arasında yönetişim yer aldı.
Ekonomik güç ve nitelikli iş gücüne erişim açısından ise ABD şehirleri üst sıralarda yer aldı. New York ekonomi kategorisinde en yüksek puana ulaşırken Seattle, San Francisco ve San Jose de bu alanda yüksek performans gösterdi.
Londra ise Avrupa’daki şehirler arasında farklı bir tablo ortaya koydu. Kent, üniversiteleri, iş ortamı ve nitelikli çalışanları çekme kapasitesini yansıtan beşeri sermaye kategorisinde endeksin en yüksek puanını aldı. Buna karşın yaşam kalitesi Londra’nın en düşük puan aldığı kategori oldu.
KONUT MALİYETLERİ ORTAK SORUN OLARAK ÖNE ÇIKTI
Raporda Avrupa ve Kuzey Amerika’daki üst sıralarda yer alan şehirlerin ortak sorunlarından biri konutların karşılanabilirliği oldu.
Londra, Dublin ve New York’ta yüksek konut maliyetlerinin yaşam kalitesi üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi. Rapora göre daha uygun konut maliyetlerine sahip şehirler, yükselen gelirleri daha düşük konut harcamalarıyla birleştirerek yeni bir rekabet avantajı sağlayabilir.
Bu kapsamda Toulouse’un daha uygun fiyatları nedeniyle Paris’ten çalışanları çektiği belirtildi.
İSTANBUL 42 BASAMAK YÜKSELDİ
Endeksin dikkat çeken değişimlerinden biri İstanbul’da yaşandı. İstanbul, önceki yıla göre 42 basamak yükselerek 64’üncü sıraya yerleşti.
Avrupa’da sıralamasını en fazla yükselten şehir ise Varşova oldu. Polonya’nın başkenti 109 basamak yükselerek 61’inci sıraya çıktı. Madrid ve Budapeşte 14’er basamak yükselerek sırasıyla 30 ve 111’inci sırada yer aldı.
Helsinki 12 basamak yükselerek 26’ncı, Brüksel 9 basamak yükselerek 25’inci sıraya çıktı. Berlin ve Lyon 7’şer, Zürih, Oslo ve Amsterdam ise 6’şar basamak yükseldi.
Buna karşılık Frankfurt bir basamak gerileyerek 63’üncü sıraya düşerken Roma 8 basamak gerileyerek 119’uncu oldu. Lizbon ise 44 basamaklık düşüşle 148’inci sıraya geriledi.
GELECEKTE ÖNE ÇIKMASI BEKLENEN 5 AVRUPA ŞEHRİ
Oxford Economics, Avrupa’da gelecek dönemde öne çıkması beklenen şehirler arasında Varşova, Tallinn, Eindhoven, Manchester ve Toulouse’u gösterdi.
Varşova’nın son dönemde finans, teknoloji ve iş hizmetlerinde bölgesel merkez konumunu güçlendirdiği belirtildi. Kent ekonomisinin gelecek 5 yılda yıllık yaklaşık yüzde 3 büyümesinin beklendiği ve bunun Avrupa şehirleri ortalamasının yaklaşık iki katına denk geldiği aktarıldı.
Estonya’nın başkenti Tallinn’in de gelecek 10 yılda büyük Avrupa Birliği şehirleri arasında en güçlü GSYH büyümesini kaydetmesi bekleniyor. Kent ekonomisinde teknoloji ve profesyonel hizmetler önemli bir yer tutuyor.
Hollanda’nın Eindhoven kenti ise yarı iletkenler, yapay zeka ve yeşil teknoloji alanlarındaki faaliyetleriyle öne çıkıyor. Brainport kümelenmesinde 5 binden fazla yüksek teknoloji ve bilgi tabanlı şirket bulunuyor. Oxford Economics, Eindhoven’ın sanayi üretiminin 2030’a kadar Avrupa’nın güçlü büyüme oranlarından birine ulaşmasını bekliyor.
Manchester’ın finans ve iş hizmetleri ağırlıklı büyümesi, Toulouse’un ise havacılık ve uzay sektöründeki güçlü yapısı nedeniyle önümüzdeki dönemde takip edilmesi bekleniyor.
