Hürmüz krizi petrol taşımacılığını Kovid-19 döneminin de altına çekti

0

Hürmüz Boğazı çevresindeki jeopolitik gerilim, küresel enerji lojistiğini derinden etkilemeye devam ediyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından bölgede artan çatışmalar, deniz taşımacılığında ciddi daralmaya yol açtı.

Sürecin etkisiyle küresel petrol taşımacılığının en kritik hatlarından biri olan Hürmüz üzerinden gemi geçişleri keskin şekilde azaldı. Savaş öncesi günlük ortalama 130 gemi geçişi gerçekleşirken, bu sayı çatışmalarla birlikte tek haneli seviyelere geriledi.

TON-MİL VERİLERİNDE SERT GERİLEME

Deniz yoluyla taşınan petrol miktarı ve mesafesini ölçen “ton-mil” verileri mart ayında yıllık bazda yüzde 13,7 düştü. Bu gerileme, küresel petrol taşımacılığının Kovid-19 salgını döneminin de altına indiğini ortaya koydu.

Özellikle Basra Körfezi çıkışlı taşımacılığın ana unsuru olan VLCC tipi dev tankerler en büyük darbeyi aldı. Bu segmentte ton-mil yüzde 20 azalırken, gemi başına düşen yük miktarında da yüzde 27’lik düşüş yaşandı.

8 Nisan itibarıyla Körfez’de bulunan 73 VLCC’den 58’inin bölgeden çıkamaması nedeniyle “sıkışmış” durumda olduğu kaydedildi. Bu tablo, küresel VLCC filosunun yaklaşık yüzde 6,3’ünün bölgede mahsur kaldığını gösterdi.

ALTERNATİF ROTALAR ETKİYİ SINIRLADI

Hürmüz’e doğrudan bağımlı olmayan Aframax ve Suezmax tipi tankerler ise krizi daha sınırlı etkilerle atlattı. Aframax segmentinde ton-mil yüzde 7 artarken, özellikle Meksika Körfezi ve Güneydoğu Asya çıkışlı ticaret bu artışta belirleyici oldu.

Suezmax tankerlerinde ise ton-mil yaklaşık yatay seyrederek yüzde 1’lik sınırlı bir düşüş gösterdi. Bu durum, alternatif rotaların büyük ölçüde işlemeye devam ettiğini ortaya koydu.

KÜRESEL PETROL LOJİSTİĞİNDE TARİHİ DÜŞÜŞ

Tüm tanker tipleri birlikte değerlendirildiğinde toplam ton-mil hacmi mart ayında yıllık bazda yüzde 13,7 geriledi. Böylece deniz yoluyla petrol taşımacılığı, Kovid-19 döneminin en düşük seviyelerinin de altına inmiş oldu.

Sektör analistleri, mevcut durumun küresel arz zincirinde ciddi bir belirsizlik yarattığını belirtirken, Hürmüz hattındaki gelişmelerin önümüzdeki dönemde piyasaların yönü açısından belirleyici olacağını vurguluyor.