Yapay zekâ şirketlerinin model geliştirmek için gerçek dünyadan elde edilen kurumsal verilere yönelik ilgisi yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Google, iflas eden Spirit Airlines’ın şirket içi ticari verilerini satın almak için 10 milyon dolarlık teklif verirken, mahkeme belgelerinde veri setinin kapsamına ilişkin dikkat çekici ayrıntılar yer aldı.
Satışın gerçekleşmesi halinde Google, büyük bir hava yolu şirketinin operasyonlarına ilişkin geniş kapsamlı dijital arşive erişim sağlayacak. Ancak veriler arasında milyonlarca yolcu ve çalışan kaydının bulunması, kişisel bilgilerin korunmasına ilişkin soru işaretlerini de gündeme taşıdı.
VERİ SETİNDE YÜZ MİLYONLARCA KAYIT BULUNUYOR
Mahkeme belgelerine göre Spirit Airlines’ın satışa konu olan ham verileri yaklaşık 100 milyon yolcu adını, 13 milyon aktif e-posta adresini ve 176 bin çalışan kaydını içeriyor. Veri arşivinde ayrıca yaklaşık 500 milyon Microsoft Teams mesajı bulunuyor.
Google, söz konusu kurumsal veri setinin ürünlerinin ve yapay zekâ modellerinin geliştirilmesine katkı sağlamasını bekliyor. Şirket ise kişisel bilgileri bu kapsamda kullanmayacağını belirtiyor.
Google sözcüsü, Forbes’a yaptığı açıklamada, “Bu veri setinden herhangi bir kişisel bilgi almayacağız” ifadelerini kullandı.
VERİLER KİMLİKSİZLEŞTİRİLECEK
Satışın gerçekleşmesi halinde verilerin kimliksizleştirilmesi sürecinin mahkeme tarafından atanan üçüncü taraf bir ombudsman tarafından denetlenmesi planlanıyor.
Mahkeme belgelerinde kimliksizleştirilmiş veriler; belirli bir tüketiciyle ilişkilendirilemeyen, makul biçimde o kişi hakkında bilgi çıkarımı yapmak için kullanılamayan veya başka bir yöntemle belirli bir tüketiciyle bağlantılandırılamayan veriler olarak tanımlanıyor.
Bu süreçte verilerin yapay zekâ modellerinin eğitiminde veya modele girdi sağlamak amacıyla kullanılmasından önce kişilerin kimliğinin korunmasına yönelik önlemler alınması gerekiyor.
GOOGLE, YAPAY ZEKA ŞİRKETLERİYLE YARIŞTI
Spirit Airlines’ın verileri için yalnızca Google teklif vermedi. Yapay zekâ eğitim projeleri kapsamında profesyonelleri şirketlerle buluşturan Mercor’un teklifi 7,5 milyon dolar seviyesinde kaldı.
Google’ın 10 milyon dolarlık teklifi böylece rakibini geride bıraktı. Satışın onaylanıp onaylanmayacağına ise ABD’de yapılacak duruşmada hakim karar verecek.
Veri setinin satın alınması, yapay zekâ şirketlerinin iflas eden işletmelerin dijital arşivlerine yönelik artan ilgisini de ortaya koyuyor.
İFLAS EDEN ŞİRKETLERİN DİJİTAL ARŞİVLERİ YENİ KAYNAK HALİNE GELİYOR
Yapay zekâ şirketleri, modellerin özellikle müşteri hizmetleri, finansal hizmetler ve takvim yönetimi gibi alanlardaki yeteneklerini geliştirmek amacıyla gerçek şirketlerin operasyonel verilerine yöneliyor.
Bu kapsamda iflas eden şirketlerin Slack arşivleri, Jira kayıtları, e-postaları ve Google Drive dosyaları gibi kurumsal iletişim ve çalışma kayıtları da potansiyel veri kaynakları arasında değerlendiriliyor.
Spirit Airlines örneğinde ise veri setinin büyüklüğü ve içeriği dikkat çekiyor. Google’ın satın almayı planladığı arşiv, yalnızca finansal veya operasyonel bilgilerden değil, şirketin çalışanları ve müşterileriyle ilişkilerine dair çok geniş bir dijital geçmişten oluşuyor.
ÇALIŞANLARDAN SATIŞA İTİRAZ
Verilerin satışa çıkarılması Spirit Airlines çalışanlarının da tepkisine neden oldu. Şirketin 5 bin 500’den fazla uçuş görevlisini temsil eden Uçuş Görevlileri Derneği’nin uluslararası başkanı Sara Nelson, satışa itiraz ettiklerini açıkladı.
Nelson, Forbes’a yaptığı açıklamada, “Bu kabul edilemez! Satılması gereken hiçbir gerekçesi olmayan verileri satın almaya yönelik Google’ın girişimine karşı mahkemeye itirazda bulunuyoruz” dedi.
Satışın gerçekleşmesi halinde kimliksizleştirme sürecinin nasıl uygulanacağı ve yapay zekâ modellerinin geliştirilmesinde hangi verilerin kullanılacağı, sürecin en kritik başlıkları arasında yer alacak.
YAPAY ZEKA İÇİN YENİ VERİ KAYNAĞI TARTIŞMASI
Spirit Airlines vakası, yapay zekâ şirketlerinin model eğitimi için ihtiyaç duyduğu gerçek dünya verilerinin kapsamının genişlediğini gösteriyor. Bir yanda şirketlerin operasyonel verileri yapay zekâ modellerinin daha gerçekçi ve işlevsel hale getirilmesi açısından değer taşıyor; diğer yanda bu veriler çalışanlar ve müşteriler hakkında önemli miktarda bilgi barındırabiliyor.
Google’ın teklifinin mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda, veri setinin hangi kapsamda kullanılacağı ve kimliksizleştirme uygulamasının nasıl denetleneceği önem kazanacak. Karar, iflas eden şirketlerin dijital varlıklarının yapay zekâ çağında nasıl değerlendirileceğine ilişkin yeni bir örnek de oluşturabilir.
