Restoranlarda kayda alınmadan atılan ürünler stokta hâlâ mevcut görünebilirken, reçetede belirtilen miktarın üzerinde hazırlanan porsiyonlar da fark edilmeden malzeme tüketimini artırabiliyor. Bu tür eksiklikler, işletmelerin mevcut stok miktarını, satın alma ihtiyacını ve kayıpların maliyetini doğru hesaplamasını zorlaştırıyor. Gıda israfının önlenmesinde kaybın nerede, neden ve ne miktarda oluştuğunun düzenli olarak takip edilmesi önem kazanıyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) Mart 2026’da yayımladığı değerlendirmeye göre, restoranları da kapsayan küresel gıda hizmetleri sektöründe 290 milyon ton gıda atığı ölçüldü. UNEP, otel ve restoranlarda ölçüm uygulamalarının yeterince yaygın olmamasının israf ve zayi sorununun gerçek boyutunun belirlenmesini güçleştirdiğine dikkat çekiyor. UNEP ile BM Turizm tarafından Mart 2026’da başlatılan “Değişimin Reçetesi” girişimi de işletmeleri gıda atığını ölçmeye, önlemeye ve azaltmaya teşvik ediyor.
Restoranlara yönelik stok ve maliyet yönetimi çözümleri, bu sürecin daha sistematik yürütülmesine katkı sağlıyor. Simpra’nın geliştirdiği Simpra Inventory de reçete ve zayi kayıtlarından sayım raporlarına kadar uzanan süreçte işletmelerin stok hareketlerini takip etmesini sağlıyor.

Ayıklama, soyma ve temizleme sırasında ortaya çıkan firelerin reçetelere dahil edilmesi, stok ve maliyet hesaplarının doğruluğu açısından önem taşıyor.
Örneğin, bir porsiyon için reçetede 157,5 gram temizlenmiş et kullanılması öngörülüyorsa ve temizleme sırasında yüzde 10 fire oluşuyorsa, bu porsiyonun hazırlanması için depodan 175 gram et kullanılması gerekiyor. Fire oranı sisteme tanımlanmadığında, her porsiyonda ortaya çıkan 17,5 gramlık fark stok hesabına yansımıyor. Satışlar eksiksiz kaydedilse bile biriken bu fark, dönem sonunda stok açığı ve maliyet sapması olarak ortaya çıkabiliyor.
Simpra Inventory’de ham maddelere fire oranları tanımlanarak hazırlık kayıpları reçete hesaplarına dahil edilebiliyor ve raporlanabiliyor. Böylece hazırlık aşamasında oluşan beklenen fire ile bozulma, hatalı pişirme veya fazla üretim nedeniyle ortaya çıkan zayi birbirinden ayrı izlenebiliyor.
Hazırlık sırasında bozulan bir kilogram sosun zayi kaydı oluşturulmadan atılması, sistemde ürünün hâlâ stokta görünmesine neden olabiliyor. Bu durum, satın alma ve üretim planlamasında hatalı kararlar alınmasına yol açabiliyor.
Simpra Inventory’nin Zayi modülü, bozulma, fazla üretim veya tabaktan dönme gibi nedenlerle kaybedilen ürünlerin kaydedilmesini, stoktan düşülmesini ve kayıp nedenlerine göre raporlanmasını sağlıyor. Her ürün satırına ayrı zayi nedeni girilebiliyor, ilgili ürünlerin görselleri kayıtlara eklenebiliyor. Müşteriden dönen tabaklar için servis sırasında Simpra POS üzerinden oluşturulan zayi kayıtları da Inventory’ye otomatik aktarılıyor ve stok düşüşleri anlık gerçekleştiriliyor.
Sistemin fark raporları, reçetelere göre depoda bulunması beklenen ürün miktarıyla sayımda tespit edilen miktarı karşılaştırıyor. Simpra’nın paylaştığı bir uygulama örneğinde, sebze stoklarında beklenen miktarla sayım sonuçlarının örtüşmediği görüldü. Yapılan incelemede porsiyonların reçetelerde belirtilen gramajlara uygun hazırlanmadığı belirlendi. Bunun üzerine porsiyonların standart ölçülerde hazırlanması için tartım uygulamasına geçildi. Temizleme sırasında oluşan kayıpların tüketim hesabına dahil edilmesi amacıyla fire oranları da reçetelere eklendi.

Simpra’nın paylaştığı bir başka uygulama örneğinde, stok ve zayi süreçlerini Simpra Inventory üzerinden yöneten bir restoran şubesinin zayi maliyetinde önemli düşüş kaydedildi. Şubenin Ekim 2024’te 68 bin TL olan zayi maliyeti, Ekim 2025’te 9 bin 500 TL’ye gerileyerek yaklaşık yüzde 86 azaldı.
Gıda kayıplarının maliyet yönetimindeki önemine dikkat çeken Simpra COO’su Mehmet Emin Çangal, işletmelerin kayıpların miktarının yanı sıra nedenlerini de takip etmesi gerektiğini belirtti.
Bozulduğu için atılan bir ürünle fazla üretim nedeniyle tüketilemeyen ürünün farklı önlemler gerektirdiğini ifade eden Çangal, Simpra Inventory ile işletmecilerin bu ayrımı yapabileceği verileri bir araya getirdiklerini kaydetti.
Çangal, bu veriler sayesinde satın alma ve üretim kararlarının gözden geçirilebildiğini, alınan önlemlerin kayıplar üzerindeki etkisinin takip edilebildiğini belirterek, yiyecek ve içecek işletmelerinin kârlılıklarını artırmak için gelirlerini büyütmenin yanı sıra giderlerini azaltmaya da odaklandığını vurguladı. Giderleri azaltmanın ilk adımının ölçüm olduğunu ifade eden Çangal, gıda atığının azaltılmasının hem işletmelerin maliyetlerini kontrol etmesine hem de kaynakları daha sorumlu kullanmasına katkı sağladığını bildirdi.
EKONOMİ
1 gün önceBORSA
1 gün önceGÜNDEM KORİDORU
11 gün önceGÜNDEM KORİDORU
12 gün önceGÜNDEM KORİDORU
18 Kasım 2026GÜNDEM KORİDORU
18 Kasım 2026EKONOMİ
18 Kasım 2026Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.