Hidroelektrik türbini teknolojisinde yeni bir sistem Türkiye’de geliştirildi. YEO Teknoloji iştiraki Mikrohes, bugüne kadar büyük ölçüde değerlendirilemeyen akan su potansiyelini enerjiye dönüştürmek amacıyla Modüler Yatay Yüzer Arşimet Burgu Türbin Platformu geliştirdi.
EUREKA Network ve TÜBİTAK desteğiyle üç yıl süren Ar-Ge projesi sonucunda geliştirilen sistem; hidrokinetik enerji üretimi, enerji depolama, akıllı güç elektroniği ve uzaktan enerji yönetimini tek bir modüler platformda bir araya getiriyor.
Tarımsal sulama kanallarından hidroelektrik santrallerinin kuyruksularına, akarsulardan çevresel can suyu hatlarına kadar farklı alanlarda çalışabilecek şekilde tasarlanan platformun, özellikle Afrika’daki düşük eğimli nehir sistemlerinde kullanılması planlanıyor. Mikrohes, çok sayıda ünitenin bir araya getirilmesiyle megavat ölçeğinde hidrokinetik enerji tarlaları kurmayı hedefliyor.
Yeni nesil Modüler Yatay Yüzer Arşimet Burgu Türbin Platformu; tasarım ve mühendislik çalışmalarından prototip üretimine, saha testlerinden patent başvurusuna kadar kapsamlı bir Ar-Ge sürecinden geçti.
Proje kapsamında sistemin tasarımı tamamlanırken Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği analizleri gerçekleştirildi. Ardından prototipi üretilen platform, gerçek saha koşullarında test edildi. Çalışmalar sonucunda sistemin farklı akış koşullarında enerji üretebildiği doğrulandı.
KOT FARKINA İHTİYAÇ DUYMADAN ENERJİ ÜRETİYOR
Geleneksel hidroelektrik santraller, suyun belirli bir yükseklikten düşmesiyle ortaya çıkan enerjiden yararlanıyor. Mikrohes tarafından geliştirilen yeni sistem ise suyun doğal akış hızını doğrudan elektrik enerjisine dönüştürüyor.
Bu yöntem sayesinde yüksek kot farkına, büyük baraj yapılarına veya kapsamlı inşaat yatırımlarına ihtiyaç duyulmadan elektrik üretimi gerçekleştirilebiliyor.
Yatay ve yüzer bir yapıya sahip olan Arşimet Burgu Türbin Platformu, suyun akış kuvvetiyle dönen burgu kanatlarının jeneratörü harekete geçirmesi prensibiyle çalışıyor.
Modüler olarak tasarlanan hidroelektrik türbini, farklı su kanallarına ve değişen akış koşullarına uyarlanabiliyor. Platform, saniyede 1,5 ila 3 metre arasındaki su hızlarında enerji üretebilecek kapasiteye sahip.
ENERJİ ÜRETİMİ VE DEPOLAMA AYNI PLATFORMDA
Geliştirilen platform yalnızca elektrik üreten bir türbin olarak değil, bütünleşik bir enerji sistemi olarak tasarlandı.
Sistem; hidrokinetik enerji üretimi, Batarya Enerji Depolama Sistemi, akıllı güç elektroniği, uzaktan izleme ve enerji yönetimi teknolojilerini tek bir modüler yapı altında topluyor.
Platform tarafından üretilen elektrik, ihtiyaca bağlı olarak doğrudan tüketilebiliyor, elektrik şebekesine aktarılabiliyor veya batarya sistemlerinde depolanabiliyor.
Uzaktan izleme altyapısı sayesinde sistemin enerji üretim performansı, suyun akış koşulları, bataryaların mevcut durumu ve sistem verimliliği anlık olarak takip edilebiliyor.
Bu yapı, enerji üretiminin yanı sıra üretilen elektriğin yönetilmesine ve ihtiyaç duyulan zamanda kullanılmasına da imkân sağlıyor.
TARIMSAL SULAMA KANALLARINDAN NEHİRLERE KADAR KULLANILABİLECEK
Modüler Yatay Yüzer Arşimet Burgu Türbin Platformu’nun farklı su kaynaklarında kullanılabilmesi hedefleniyor.
Sistem; tarımsal sulama kanalları, hidroelektrik santrallerinin kuyruksuları, açık su iletim kanalları, çevresel can suyu hatları, akarsular ve nehirlerde çalışabilecek şekilde geliştirildi.
Bu sayede bugüne kadar teknik veya ekonomik nedenlerle elektrik üretiminde değerlendirilemeyen su akışlarının enerji kaynağına dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Platformun modüler yapısı, tek bir ünitenin kullanılmasının yanı sıra birden fazla türbinin aynı bölgede birlikte çalışmasına da olanak tanıyor. Böylece ihtiyaç duyulan enerji kapasitesine göre ölçeklendirilebilen hidrokinetik enerji üretim alanlarının oluşturulması mümkün hale geliyor.
AFRİKA’DA HİDROKİNETİK ENERJİ TARLALARI HEDEFLENİYOR
Mikrohes, geliştirdiği teknolojiyi yalnızca tek bir türbinin kullanıldığı projelerle sınırlamayı planlamıyor.
Şirket, çok sayıda modüler platformun birlikte çalıştığı “Hidrokinetik Enerji Tarlaları” oluşturarak akan suyun sahip olduğu enerji potansiyelini megavat ölçeğinde elektrik üretiminde değerlendirmeyi hedefliyor.
Bu kapsamda özellikle Afrika başta olmak üzere düşük eğimli nehirlerin yaygın olduğu coğrafyalarda dağıtık ve ölçeklenebilir enerji projelerinin hayata geçirilmesi planlanıyor.
Sistemin büyük barajlara ve kapsamlı altyapı yatırımlarına ihtiyaç duymaması, farklı bölgelerde kullanımına yönelik seçenekleri artırıyor. Modüler yapısı sayesinde ihtiyaç doğrultusunda kapasitenin artırılabilmesi de sistemin farklı ölçekteki enerji projelerinde kullanılmasına olanak sağlıyor.
Platformun kırsal bölgeler, tarımsal üretim tesisleri ve elektrik şebekesine erişimin sınırlı olduğu yerleşimlerin enerji ihtiyacının karşılanmasında da kullanılabileceği belirtiliyor.
ARŞİMET BURGUSU SUYUN AKIŞINI ENERJİYE DÖNÜŞTÜRÜYOR
Arşimet Burgusu, ağırlık prensibinden yararlanarak çalışıyor. Sistemin her bölümünde oluşan su ağırlığı, burgu mili ve kanatları üzerinde döndürme kuvveti oluşturuyor.
Bu hareket burgunun ve buna bağlı olarak jeneratör milinin dönmesini sağlayarak elektrik enerjisi üretilmesine imkân tanıyor.
Arşimet Burgu Türbini teknolojisiyle özellikle düşük debili sularda bulunan ve bugüne kadar büyük ölçüde enerji üretiminde kullanılamayan hidroelektrik potansiyelinin değerlendirilmesi amaçlanıyor.
MİKROHES 2010’DAN BU YANA YENİLENEBİLİR ENERJİ ALANINDA ÇALIŞIYOR
2010 yılında kurulan Mikrohes, yenilenebilir enerji alanında mühendislik, tasarım ve uygulama çalışmaları yürütüyor.
Ar-Ge ve inovasyon faaliyetleri kapsamında alternatif enerji üretim teknolojileri geliştiren şirketin hisselerinin çoğunluğu 2021 yılında YEO Teknoloji tarafından satın alındı.
Mikrohes, YEO Teknoloji’nin mühendislik, enerji depolama ve enerji yönetimi alanlarındaki kabiliyetlerinden yararlanarak yeni nesil enerji teknolojileri üzerine çalışmalarını sürdürüyor.
