Emtia piyasalarında tamamlanan haftada yatırımcıların odağında ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikası, güçlenen dolar ve Orta Doğu kaynaklı arz endişeleri vardı.
ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve doların değer kazanması özellikle değerli ve baz metaller üzerinde baskı oluştururken, enerji grubunda jeopolitik risklerin etkisiyle yükseliş görüldü.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,34’e, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,69’a kadar çıkarak 2002’den bu yana en yüksek seviyelerini gördü. Daha sonra faizler sırasıyla yüzde 5,28 ve yüzde 5,61 seviyelerinde dengelendi.
Dolar endeksi de tahvil faizlerindeki yükselişten destek alarak haftayı yüzde 1 artışla 101,9 seviyesinden tamamladı.
FED BEKLENTİLERİ PİYASALARDA BELİRLEYİCİ OLDU
ABD’de açıklanan enflasyon ve istihdam verileri ise Fed’in yakın dönemde faiz artıracağı beklentisini zayıflattı. Fed’in takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ağustosta aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 3 yükseldi. Eylül ayında tarım dışı istihdam 29 bin kişi artarak beklentilerin altında kalırken, işsizlik oranı yüzde 4,2’ye yükseldi. Verilerin ardından para piyasalarında Fed’in ekim ayında faiz artırma ihtimali yüzde 23’e kadar geriledi.
DEĞERLİ METALLERDE KAYIPLAR ARTTI
Yüksek tahvil faizleri ve güçlenen dolar, faiz getirisi bulunmayan değerli metallere yönelik yatırım iştahını olumsuz etkiledi.
Altının ons fiyatı hafta başındaki satışlarla 4 bin 111 dolara kadar gerileyerek 5 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyesini gördü. Zayıf enflasyon ve istihdam verileri altına kısa süreli destek verse de haftanın son bölümündeki satışlar kayıpların telafi edilmesini engelledi.
Haftalık bazda paladyum yüzde 8, gümüş yüzde 6,1, platin yüzde 4,6 ve altın yüzde 3,4 değer kaybetti. Altının ons fiyatı haftayı 4 bin 141 dolardan tamamladı.
Gümüşte ise yüksek tahvil faizlerinin yanı sıra güneş paneli üretiminde kullanılan gümüş miktarının azaltılması ve yeni panel kurulumlarının yavaşlaması, sanayi talebine ilişkin beklentileri zayıflattı.
BAZ METALLERDE DOLAR BASKISI
Baz metallerde de haftanın görünümü negatif oldu. Güçlenen dolar, yüksek enerji maliyetleri ve küresel talebe yönelik endişeler fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Bakır piyasasında Şili’nin ağustos ayı üretiminin yıllık yüzde 12,8 gerilemesi ve Escondida madeninde grev ihtimalinin gündeme gelmesi arz endişelerini artırdı. Çin’de imalat sanayi PMI verisinin eylülde 50,1’e yükselerek yeniden büyüme bölgesine geçmesi ise metal talebine ilişkin beklentilere destek verdi. Çin Merkez Bankası’nın politika bankalarına yönelik bir yıl vadeli fonlama faizini 25 baz puan indirmesi de ekonomiyi destekleyici adımlar arasında yer aldı.
Buna rağmen haftayı alüminyum yüzde 5,4, nikel yüzde 5,1, çinko yüzde 5,1, kurşun yüzde 4,7 ve bakır yüzde 2,9 kayıpla tamamladı.
PETROL VE DOĞAL GAZDA YÜKSELİŞ
Enerji grubunda ise tablo tersine döndü. Orta Doğu’daki arz riskleri ve ABD ile İran arasındaki diplomatik sürece ilişkin belirsizlik petrol fiyatlarını yukarı taşıdı.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, bölgedeki ham petrol ihracatında toparlanma görülmesine rağmen rafine ürün sevkiyatlarının sınırlı kaldığına dikkat çekti. Rusya’daki rafinerilere yönelik saldırıların özellikle dizel piyasasındaki arz sıkışıklığını artırdığı belirtildi. G7 ülkelerinin, IEA koordinasyonunda petrol ve petrol ürünleri rezervlerinden toplam 100 milyon varili dört ay içinde piyasaya sürme kararı ise fiyatlardaki yükselişi sınırlayan gelişmeler arasında yer aldı.
ABD’nin eylül ayı LNG ihracatı 10,9 milyon tona yükselirken, bu sevkiyatların yüzde 54’ü Avrupa’ya gerçekleştirildi. Haftalık bazda aralık vadeli Brent petrol yüzde 3,5 yükselirken, aralık vadeli doğal gazın İngiliz termal birimi başına fiyatı yüzde 1,2 arttı.
TARIM EMTİALARINDA KARIŞIK SEYİR
Tarım ürünlerinde ise ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) stok ve üretim verileri ile hasat süreci fiyatlamalarda etkili oldu.
ABD’nin 1 Eylül itibarıyla mısır stoklarının yıllık yüzde 35 artarak 2 milyar 100 milyon kileye ulaşması ve hasadın ilerlemesi, mısır fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Soya fasulyesinde güçlü ihracat satışları fiyatları desteklese de yeni mahsulün piyasaya girmesiyle arz baskısı öne çıktı. Buğdayda ise ABD üretim tahmininin beklentilerin üzerinde açıklanması satışları hızlandırdı.
Chicago Ticaret Borsası’nda haftalık olarak mısır yüzde 5,9, soya fasulyesi yüzde 3,2 ve buğday yüzde 2,9 geriledi. Pirincin yüz libre başına fiyatı da yüzde 1,4 düştü.
KAHVE VE ŞEKERDE YÜKSELİŞ
Tarım emtialarının diğer bölümünde ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Brezilya’da çiçeklenme döneminde yağışların yetersiz kalabileceğine yönelik tahminler kahve fiyatlarını desteklerken, doların gerilemesi de alımları güçlendirdi. Kakaoda mevcut sezondaki arz fazlası fiyatları baskılarken, Fildişi Sahili’nde kuru hava koşullarının yeni sezon üretimini olumsuz etkileyebileceği endişesi düşüşü sınırladı. Haftayı şeker yüzde 7,6, kahve yüzde 4,4 yükselişle tamamladı. Pamuk yüzde 4,8 gerilerken, kakaonun ton başına fiyatı yüzde 0,2 düşüş gösterdi.
