Emtia piyasalarında haftanın kazananları ve kaybedenleri belli oldu. Tarım ürünlerinden enerjiye, değerli metallerden baz metallere kadar birçok üründe fiyat hareketleri yaşanırken, özellikle jeopolitik riskler ve arz endişeleri piyasaların seyrinde belirleyici oldu.
ABD Tarım Bakanlığı tarafından yayımlanan Dünya Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri (WASDE) raporu tarım ürünlerinde fiyatlamaları etkilerken, Karadeniz ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler de buğday ve petrol fiyatlarını destekledi.
ABD’den gelen ekonomik veriler ise Fed’in eylül ayında faiz artıracağı beklentilerini zayıflattı. Temmuz ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3,4 arttı. Yıllık enflasyon son dört ayın en düşük seviyesine inerken, çekirdek enflasyon da yüzde 2,5 ile şubattan bu yana en düşük seviyeyi gördü.
ALTIN VE GÜMÜŞTE YÜKSELİŞ
ABD’de enflasyonun yavaşlaması ve perakende satışların temmuz ayında yüzde 0,6 gerilemesi, Fed’in eylül ayında faiz artırmayacağı beklentisini güçlendirdi. Bu gelişmeler, faiz getirisi bulunmayan değerli metallere yönelik talebi destekledi.
Öte yandan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizindeki yükseliş ve dolar endeksindeki sınırlı artış, değerli metallerdeki yükselişi baskıladı.
Haftalık bazda ons fiyatı gümüşte yüzde 1,8, altında yüzde 0,8 arttı. Paladyum yüzde 4,7, platin ise yüzde 0,1 değer kaybetti.
BRENT PETROLDE JEOPOLİTİK RİSK ETKİSİ
Enerji piyasasında haftanın öne çıkan ürünü petrol oldu. Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler ve ABD ile İran arasındaki gerilime ilişkin açıklamalar, arz güvenliği endişelerini artırdı.
Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırıların sürmesi ve ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasına ilişkin açıklamaları petrol fiyatlarını yukarı yönlü destekledi. Rusya’nın Novorossiysk Limanı’ndaki enerji ihracat altyapısına yönelik saldırılar da yükselişe katkı sağladı.
Buna karşılık ABD’nin ticari ham petrol stoklarının bir haftada 17,4 milyon varil artması ve küresel petrol talebine ilişkin tahminlerin aşağı çekilmesi yükselişi sınırladı.
Tüm bu gelişmelerin ardından Brent petrol haftayı yüzde 7 yükselişle tamamladı.
DOĞAL GAZDA GERİLEME SÜRÜYOR
Doğal gaz fiyatlarında ise arz tarafındaki rahatlama öne çıktı. ABD’de üretimin yüksek seviyelerde seyretmesi ve stokların beş yıllık ortalamanın üzerinde bulunması fiyatları baskıladı.
Teksas’taki Freeport LNG terminalinde devam eden bakım çalışmaları da LNG ihracatı için doğal gaza olan talebi azalttı.
Bu gelişmeler sonucunda doğal gaz fiyatı haftalık bazda yüzde 2,2 geriledi. Tarım emtialarında haftanın en sert hareketi buğdayda yaşandı. Ukrayna’nın Rusya’nın Novorossiysk Limanı’na yönelik saldırısının ardından önemli tahıl terminallerindeki faaliyetlerin durması, Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlara ilişkin endişeleri artırdı. Rusya’nın Ukrayna’nın İzmail Limanı’na düzenlediği saldırı da arz kaygılarını güçlendirdi. ABD Tarım Bakanlığının WASDE raporunda ABD’nin buğday üretimi ve dönem sonu stok beklentilerinin aşağı çekilmesi de fiyatları destekledi. Böylece buğday fiyatı haftayı yüzde 7,7 yükselişle tamamlayarak emtia piyasalarının en fazla değer kazanan ürünlerinden biri oldu. WASDE raporunun etkisi mısır ve soya fiyatlarında da görüldü. ABD’nin mısırda dönüm başına verim tahminini 183 kileden 180,7 kileye indirmesi ve dönem sonu stok beklentisini düşürmesi fiyatları yukarı çekti. Hasat alanına ilişkin tahminin yükseltilmesi ise artışı sınırladı. Soya fasulyesinde düşük verim beklentisi ve güçlü işleme talebi fiyatları desteklerken, ekim alanındaki artış nedeniyle üretim tahmininin yükseltilmesi yükselişi frenledi. Chicago Ticaret Borsası’nda mısır haftayı yüzde 4,7, soya fasulyesi yüzde 1,3 artışla tamamladı. Pirinç ise yüzde 1,7 geriledi.
BAZ METALLERDE AYRIŞMA
Baz metallerde ise arz ve talep dinamikleri fiyatları farklı yönlere taşıdı. Kongo Demokratik Cumhuriyeti kaynaklı arz endişeleri ve düşen stoklar bakır fiyatlarını destekledi. Çin’deki olumsuz hava koşulları çinkoyu yukarı taşırken, arz kaygılarının hafiflemesi alüminyum fiyatlarında düşüşe yol açtı. Haftalık bazda çinko yüzde 1,2, bakır yüzde 0,5 yükseldi. Alüminyum ise yüzde 1,3 değer kaybetti.
Diğer tarım ürünlerinde de farklı yönlerde hareketler görüldü. Brezilya’da haziran ayı şeker üretiminin yıllık yüzde 15 azalması, şeker fiyatlarını destekledi. Şeker haftayı yüzde 0,9 yükselişle tamamladı.
Pamuk yüzde 0,4 değer kazanırken kahve yüzde 1,2, kakao ise yüzde 1,9 geriledi.
Böylece emtia piyasalarında haftanın en dikkat çekici yükselişleri buğday ve Brent petrolde yaşanırken, jeopolitik riskler, arz güvenliği ve ABD’deki para politikasına ilişkin beklentiler yeni haftanın fiyatlamalarında da belirleyici olmaya devam edecek.
