Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarının yönünü belirleyen iki temel unsur, ABD Merkez Bankası’nın faiz politikası ve ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat oldu. Pakistan’ın arabuluculuğunda varılan anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin yeniden başlaması, küresel piyasalardaki risk algısının azalmasına katkı sağladı.
Anlaşmanın çatışmaların sonlandırılması ve enerji taşımacılığının yeniden normale dönmesini içermesi, özellikle enerji piyasalarında arz endişelerini hafifletti. Ancak bölgede güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmamış olması ve sevkiyatların henüz savaş öncesi seviyelere ulaşmaması iyimserliği sınırladı.
FED’İN ŞAHİN MESAJLARI DOLARI GÜÇLENDİRDİ
ABD Merkez Bankası, haziran toplantısında politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit bıraktı. Ancak yıl sonu faiz beklentilerinin yukarı yönlü revize edilmesi ve karar vericilerin önemli bölümünün ilave faiz artırımı öngörmesi, sıkı para politikasının süreceği beklentilerini güçlendirdi.
Fed Başkanı Kevin Warsh’un enflasyonla mücadelede kararlı bir duruş sergilemesi de piyasalar tarafından “şahin” mesaj olarak değerlendirildi. Bu gelişmelerin etkisiyle dolar endeksi son 13 ayın en yüksek seviyelerine yaklaşırken, yatırımcıların risk iştahı üzerinde baskı oluştu.
ALTIN VE GÜMÜŞTE SATIŞ BASKISI
Güçlenen dolar ve yüksek faiz beklentileri değerli metaller üzerinde olumsuz etki yarattı. Faiz getirisi bulunmayan altın ve diğer kıymetli metallere yönelik talep zayıflarken, haftalık bazda gümüş yüzde 5 ile en sert kaybı yaşayan metal oldu.
Platin ve paladyum da değer kaybederken, altın fiyatları haftayı yüzde 1,3 düşüşle tamamladı. Analistler, doların güçlü kalmaya devam etmesi halinde değerli metallerde baskının sürebileceğini belirtiyor.
ÇİN ENDİŞELERİ SANAYİ METALLERİNİ VURDU
Baz metaller cephesinde ise Çin ekonomisinden gelen zayıf veriler öne çıktı. Dünyanın en büyük metal tüketicisi olan Çin’de perakende satışlar ve sabit sermaye yatırımlarına ilişkin verilerin beklentilerin altında kalması, talep görünümüne yönelik endişeleri artırdı.
Bu gelişmelerin etkisiyle alüminyum, bakır, nikel, çinko ve kurşun fiyatları haftayı düşüşle kapattı. Güçlü dolar da sanayi metallerindeki satış baskısını destekleyen faktörlerden biri oldu.
PETROL GERİLERKEN DOĞAL GAZ YÜKSELDİ
ABD-İran mutabakatı sonrasında Hürmüz Boğazı’nda petrol tankerlerinin yeniden geçiş yapmaya başlaması, enerji piyasalarında arz tarafına ilişkin kaygıları azalttı. Bu durum Brent petrol fiyatlarında aşağı yönlü hareketi beraberinde getirdi.
Haftalık bazda Brent petrol yüzde 6,7 değer kaybederken, doğal gaz fiyatları ise mevsimsel talep beklentileri ve ihracat görünümündeki iyileşmeyle yüzde 2,5 yükseldi.
TARIM EMTİALARINDA ARZ ENDİŞESİ ÖNE ÇIKTI
Tarım ürünlerinde ise hava koşulları ve arz görünümüne ilişkin gelişmeler fiyatları destekledi. ABD Tarım Bakanlığı’nın kışlık buğday üretiminde uzun yılların en düşük seviyelerinden birinin görülebileceğine işaret etmesi, piyasada arz endişelerini artırdı.
ABD’nin tarım bölgelerinde etkili olan yağışların üretim süreçlerini aksatabileceği beklentisi de mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi. Buğday başta olmak üzere birçok tarım ürününde haftalık bazda yükseliş kaydedildi.
KAKAO VE KAHVEDE HAVA ŞARTLARI ETKİLİ OLDU
Yumuşak emtia piyasalarında ise üretim bölgelerindeki olumsuz hava koşulları fiyatlamalara yön verdi. Batı Afrika’da kakao üretimini tehdit eden aşırı yağışlar ve Brezilya’da kahve hasadını zorlaştıran hava şartları arz kaygılarını artırdı.
El Nino’nun yeniden etkisini göstermeye başlaması da tropikal ürünlerde üretim risklerini gündeme taşıdı. Haftalık bazda kakao yüzde 10 ile en güçlü yükselişi kaydederken, kahve fiyatları da yaklaşık yüzde 5 artış gösterdi.
