Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında değerlendirmelerde bulunan Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, elektrik dağıtım şebekelerinin enerji dönüşümündeki kritik rolüne dikkati çekti. Sektörün 2040 vizyonu doğrultusunda önemli bir dönüşüm sürecine girdiğini belirten Erdoğan, artan elektrik talebi ve yenilenebilir enerji yatırımlarının şebeke altyapısının yeniden yapılandırılmasını gerektirdiğini ifade etti.
Türkiye’nin elektrik sisteminde 52 milyon tüketici ve dağıtım sistemine bağlı yaklaşık 36 bin üretim tesisi bulunduğunu aktaran Erdoğan, kurulu gücün yaklaşık dörtte birinin dağıtım sistemine bağlı olduğunu kaydetti.
Türkiye’nin toplam kurulu gücünün 2040’ta 280 bin megavatın üzerine çıkmasının öngörüldüğünü belirten Erdoğan, güneş enerjisindeki büyümeye işaret ederek, “Bugün 26 bin megavat olan güneş enerjisi santrali kapasitemizin 2040’ta 112 bin megavata ulaşması öngörülüyor. Kurulacak güneş santrallerinin çok önemli bir kısmı da dağıtım şebekesine bağlanacak.” dedi.
DAĞITIM 2.0 İLE ÇİFT YÖNLÜ ELEKTRİK AKIŞI
Elektrik sisteminin değişen yapısının dağıtım şebekelerinde yeni bir işletme anlayışını zorunlu kıldığını vurgulayan Erdoğan, geleneksel tek yönlü elektrik akışının yerini çift yönlü bir yapıya bıraktığını söyledi. Bu dönüşümün gerektirdiği altyapı ve işletme sistemini “Dağıtım 2.0” olarak tanımladıklarını belirten Erdoğan, şebekelerin daha akıllı, esnek ve dirençli hale getirilmesinin hedeflendiğini dile getirdi.
Elektrikli araç kullanımındaki artışın da şebeke yatırımlarını önemli hale getirdiğini ifade eden Erdoğan, bugün yaklaşık 500 bin seviyesinde bulunan elektrikli araç sayısının 2040’ta 20 milyona, şarj noktası sayısının ise 1,5 milyona ulaşmasının öngörüldüğünü bildirdi.
35’E 35 HEDEFİ ELEKTRİKLEŞMEYİ DESTEKLİYOR
Türkiye’nin 35’e 35 hedefinin elektrikleşme vizyonunu desteklediğini belirten Erdoğan, enerji politikalarında arz odaklı yaklaşımdan talep odaklı dönüşüme geçilmesinin önemine işaret etti. Erdoğan, “Bu hedef, meseleye önceki dönemlerden farklı olarak arz yönlü bakmak yerine talep yönlü bakmayı öne çıkarıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Elektrik kullanımının yaygınlaşmasının iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir rol üstleneceğini kaydeden Erdoğan, elektrik enerjisinin kullanıldığı alanların genişletilmesi ve tüketimin artırılmasının enerji dönüşümünün temel unsurları arasında yer aldığını ifade etti.
80 MİLYAR DOLARLIK YATIRIMA YEŞİL FİNANSMAN DESTEĞİ
Dağıtım şebekelerine yapılacak yatırımların enerji bağımsızlığına da katkı sağlayacağını belirten Erdoğan, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme daha fazla entegre edilmesinin Türkiye’nin kendi kendine yeterliliğini artıracağını ve enerji ithalat faturasının azaltılmasına destek olacağını söyledi.
Dağıtım şirketlerinin geçen yıl 2,5 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdiğini bildiren Erdoğan, 2026’dan itibaren başlayacak beş yıllık dönem için 18,5 milyar dolarlık yatırım yükümlülüğü üstlenildiğini aktardı. Erdoğan, 2040’a kadar elektrik dağıtım şebekelerinin toplam yatırım ihtiyacının 80 milyar dolara ulaşacağını kaydetti.
Söz konusu yatırımların hayata geçirilmesi için uygun finansman koşullarının oluşturulması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, elektrik dağıtım şirketlerinin de yeşil finansman paketlerinden yararlanabilmesinin önemine dikkati çekti. COP31 kapsamında ortaya çıkacak finansman fırsatlarının şebeke yatırımlarına yönlendirilmesini beklediklerini belirten Erdoğan, “COP31’de ortaya çıkacak yeşil finansman imkanlarından şebekelerin daha fazla yararlanmasını sağlayacak bir bakış açısının ortaya çıkmasını sabırsızlıkla bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Şebekelerin dönüşümünde akıllı sayaçların yaygınlaştırılması, SCADA sistemleri aracılığıyla uzaktan izleme ve yönetim kapasitesinin geliştirilmesi ve orta gerilim seviyesinde ring şebeke oranının yüzde 100’e çıkarılmasının önem taşıdığını belirten Erdoğan, bu alanlardaki çalışmaların planlama ve yatırım takvimi doğrultusunda sürdürüldüğünü bildirdi.
