Türk vatandaşlarının Avrupa’daki oturum hareketliliğinde en dikkat çekici örnek Yunanistan oldu. Türklere verilen ilk oturum izinleri 2021’de 955 iken 2025’te 5 bin 225’e ulaştı. Böylece beş yıllık dönemde yaklaşık 5,5 katlık artış yaşandı.
Çalışma ve aile birleşimi dışındaki oturumların en yakın resmî göstergesi olan “diğer sebepler” kategorisinde de artış görüldü. Türk vatandaşlarına verilen bu kapsamdaki izinler 2021’de 578 iken 2025’te 1.601’e yükseldi.
Yunanistan’daki hareketliliğin önemli bölümünü Golden Visa programı oluşturuyor. Türkiye, 2025 itibarıyla Çin’in ardından programın ikinci büyük yatırımcı grubu haline geldi. Türk yatırımcıların toplam başvurular içindeki payı yaklaşık yüzde 16 seviyesine yükseldi.
Yunanistan’da Golden Visa başvuruları 2024’te yaklaşık 9 bin 300 ana yatırımcıyla rekor seviyeye ulaşırken, yatırım eşiklerinin yükseltilmesinin ardından 2025’te yaklaşık 6 bin 978’e geriledi. Buna karşın Türk yatırımcıların programdaki ağırlığının artması, Türkiye kaynaklı talebin güçlü kalmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
YATIRIM EŞİKLERİ YÜKSELDİ, TALEP YÖN DEĞİŞTİRDİ
Yunanistan, Ağustos 2024’te yaptığı düzenlemeyle yüksek talep gören bölgelerde yatırım eşiğini 800 bin avroya, diğer bölgelerde ise 400 bin avroya yükseltti. Ticari taşınmazın konuta dönüştürülmesi veya koruma altındaki bir binanın restore edilmesi gibi belirli istisnalarda ise 250 bin avroluk eşik korunuyor.
Avrupa genelinde de yatırım programlarının şartları sıkılaştırılıyor. İspanya Golden Visa programını 3 Nisan 2025 itibarıyla yeni başvurulara kapatırken, Portekiz Ekim 2023’te gayrimenkul edinimine dayalı Golden Visa yolunu kaldırdı.
Buna rağmen Türk vatandaşlarının Avrupa’daki oturum talebi gerilemedi. Yatırımcıların daha düşük eşikli istisnalara, fon yatırımlarına, şirket kurma seçeneklerine, pasif gelir modellerine ve farklı ülkelere yöneldiği görülüyor.
BULGARİSTAN’DA UZUN DÖNEM OTURUM 28 BİNİ AŞTI
Bulgaristan da Türk vatandaşlarının Avrupa’daki oturum hareketliliğinde önemli bir merkez olarak öne çıkıyor. Türk vatandaşları 2024 yılında ülkede ilk oturum izni alan yabancı uyruklular arasında yüzde 25,4 payla ilk sırada yer aldı.
Türklere verilen ilk izinlerin sayısı 2021’de 3 bin 665 iken, 2025’te 5 bin 155’e yükseldi. Daha dikkat çekici gelişme ise uzun dönem oturum sahibi Türk vatandaşlarının sayısında yaşandı.
Bulgaristan’da uzun dönem oturum statüsüne sahip Türk vatandaşlarının sayısı 2021’de 22 bin 673 iken, 2025 sonunda 28 bin 245’e ulaştı. Bu rakam, incelenen ülkeler arasında en yüksek uzun dönem oturum stokuna işaret ediyor.
Coğrafi yakınlık ve tarihsel bağların yanı sıra emeklilik, pasif gelir, şirket faaliyetleri ve görece daha düşük yerleşim maliyetleri Bulgaristan’ı Türk vatandaşları açısından alternatif bir merkez haline getiriyor.
PORTEKİZ’DE GAYRİMENKUL YOLU KAPANDI, İLGİ DEVAM ETTİ
Portekiz’de de benzer bir tablo ortaya çıktı. Türk vatandaşlarına verilen ilk oturum izinleri 2021’de 215 iken 2025’te 1.220’ye yükseldi. “Diğer sebepler” kategorisindeki izinler ise aynı dönemde 11’den 430’a çıktı.
Özellikle 2024’te 613 olan toplam ilk izin sayısının 2025’te neredeyse iki katına yükselmesi dikkat çekti.
Portekiz’in gayrimenkul temelli Golden Visa seçeneğini kapatmasına rağmen Türk vatandaşlarına verilen izinlerin artması, Avrupa’daki oturum talebinin tek bir yatırım modeline bağlı olmadığını ortaya koyuyor. Program fon yatırımı, sermaye aktarımı, iş kurma ve kültürel katkı gibi farklı kanallar üzerinden devam ediyor.
İSPANYA’DA PROGRAM KAPANDI, OTURUM TALEBİ SÜRDÜ
İspanya’da da yatırım programı ile genel oturum talebi birbirinden ayrıştı. Golden Visa programının 3 Nisan 2025’te yeni başvurulara kapatılmasına rağmen Türk vatandaşlarına verilen toplam ilk oturum izinleri 2021’de 1.192 iken, 2025’te 2 bin 882’ye yükseldi.
Bu gelişme, Avrupa’ya yönelik talebin yalnızca gayrimenkul veya yatırım programlarından oluşmadığını gösteriyor. Eğitim, iş kurma, uzaktan çalışma, aile ve uzun vadeli yaşam planları da oturum kararlarında etkili oluyor.
“VİZE YÜKÜ SERMAYE VE YERLEŞİM KARARLARINI ETKİLİYOR”
Notte Global Kurucusu ve Yatırım Göçmenliği Danışmanı Yusuf Boz, verilerin pasaport gücünün yalnızca vizesiz gidilebilen ülke sayısı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini gösterdiğini belirtti.
Boz, “Türk pasaportunun dünya genelindeki erişimi düşük değil. Asıl sorun, Avrupa Birliği gibi Türk vatandaşlarının eğitim, iş, yatırım ve yaşam açısından en yoğun talep gösterdiği bölgelerde ortaya çıkıyor. Yunanistan’da Türklere verilen ilk oturum izinlerinin beş yılda yaklaşık 5,5 kat artması ve Türkiye’nin Golden Visa programında ikinci sıraya yükselmesi, vize yükünün artık yalnızca seyahat kararlarını değil, sermaye ve yerleşim tercihlerini de etkilediğini gösteriyor” dedi.
Avrupa ülkelerinin yatırım programlarını sıkılaştırmasının talebi ortadan kaldırmadığını belirten Boz, tercihlerin değiştiğine dikkat çekti.
Boz, “İspanya programını kapattı, Portekiz gayrimenkul seçeneğini kaldırdı, Yunanistan yatırım eşiklerini artırdı. Buna rağmen Türk vatandaşlarının Avrupa’daki oturum talebi devam ediyor. Talep, şartlara göre biçim değiştiriyor; daha düşük eşikli istisnalara, fonlara, şirket kurma seçeneklerine, pasif gelir modellerine veya farklı ülkelere yöneliyor” ifadelerini kullandı.
Notte Global Kurucusu ve Yatırım Göçmenliği Danışmanı Yusuf Boz
OTURUM TALEBİ TEK BİR ÜLKEYE BAĞLI DEĞİL
Yunanistan, Bulgaristan, Portekiz ve İspanya verileri birlikte değerlendirildiğinde, Türk vatandaşlarının Avrupa’daki hareketliliğinin tek bir ülke veya programa bağlı olmadığı görülüyor.
Yatırım yoluyla oturum seçeneklerinin daraltılması, talebi tamamen ortadan kaldırmak yerine farklı modellere yönlendiriyor. Oturum hakkı; çocukların eğitimi, iş ve şirket faaliyetleri, yatırımın coğrafi olarak çeşitlendirilmesi, emeklilik planları ve ailelerin hareket kabiliyeti gibi birçok kararın ortak unsuru haline geliyor.
Bu nedenle Avrupa’daki Türk vatandaşlarının oturum arayışının geçici bir yatırım kampanyasından ziyade uzun vadeli bir hareketlilik ve risk dağıtma eğilimine dönüştüğü değerlendiriliyor.
VERİ VE YÖNTEM NOTU
Eurostat’ın ilk oturum izinlerine ilişkin verileri, ilgili yıl içinde ilk kez verilen izinleri gösteriyor ve yenilemeleri kapsamıyor. Uzun dönem oturum verileri ise belirli bir tarihte yürürlükte olan daha kalıcı statülerin stokunu ifade ediyor.
Eurostat’taki “diğer sebepler” kategorisi yalnızca yatırımcıları kapsamıyor. Pasif gelir sahipleri, emekliler, mali açıdan bağımsız kişiler ve ülkeye göre değişen çalışma dışı bazı oturum türleri de bu başlık altında yer alabiliyor. Bu nedenle söz konusu kategori doğrudan yatırımcı sayısı olarak yorumlanmamalı. Golden Visa verileri ise ilgili ülkelerin göç idareleri ve diğer resmî kurumların program istatistikleriyle birlikte değerlendiriliyor.
