Yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte gerçek kişilerin görüntü ve seslerinin dijital ortamda taklit edilmesi yeni hukuki tartışmaları da beraberinde getiriyor. Danimarka hükümeti, bu alandaki boşluğu gidermek amacıyla telif hakkı yasasında değişikliğe giderek bireylerin dijital kimliklerini korumaya yönelik yeni bir düzenleme hazırlıyor.
DİJİTAL KİMLİKLERE YENİ KORUMA
Danimarka Kültür Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, kişilerin yüzü, sesi ve diğer ayırt edici fiziksel özellikleri üzerinde hak sahibi olmasını öngörüyor. Hükümet, Avrupa’da türünün ilk örneklerinden biri olması beklenen düzenlemeyle yapay zekâ tarafından oluşturulan gerçekçi deepfake içeriklerin yayılmasını engellemeyi amaçlıyor.
Hazırlanan taslak kapsamında, yaz tatilinden önce yasa teklifinin kamuoyu görüşüne açılması, sonbaharda ise parlamentoya sunulması planlanıyor. Düzenlemenin parlamentodaki siyasi partilerin büyük bölümünün desteğini aldığı belirtiliyor.
İZİNSİZ DİJİTAL KOPYALAR KALDIRILABİLECEK
Yasa değişikliğinin kabul edilmesi halinde Danimarka’daki bireyler, kendi görüntülerini, seslerini veya fiziksel özelliklerini taklit eden dijital içeriklerin çevrim içi platformlardan kaldırılmasını talep edebilecek.
Düzenleme yalnızca bireyleri değil, sanatçıların performanslarının yapay zekâ ile oluşturulan gerçekçi dijital kopyalarını da kapsayacak. Kuralların ihlal edilmesi halinde mağdurların tazminat talep etme hakkı bulunacak.
Hükümet ise parodi ve hiciv amaçlı içeriklerin yeni düzenlemenin dışında tutulacağını açıkladı.
“MEVCUT YASA İNSANLARI YETERİNCE KORUMUYOR”
Danimarka Kültür Bakanı Jakob Engel-Schmidt, düzenlemenin bireylerin dijital kimlik haklarını güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.
Schmidt, “Tasarıda, herkesin kendi bedenine, kendi sesine ve kendi yüz özelliklerine sahip olma hakkına sahip olduğu konusunda hemfikiriz ve bu konuda net bir mesaj veriyoruz. Mevcut yasa, insanları yapay zekâya karşı bu şekilde korumuyor gibi görünüyor” dedi.
Schmidt, “İnsanlar dijital fotokopi makinesinden geçirilip her türlü amaç için kötüye kullanılabilir ve ben bunu kabul etmeyeceğim” ifadelerini kullandı.
TEKNOLOJİ PLATFORMLARINA YAPTIRIM GÜNDEMDE
Hükümet, teknoloji şirketlerinin yeni düzenlemeye uymaması halinde ek yaptırımların uygulanabileceğini de belirtti.
Schmidt, “Elbette bu, çığır açtığımız yeni bir alan ve eğer platformlar buna uymuyorsa, ek adımlar atmaya hazırız” dedi.
Danimarka’nın Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı sürecinde bu düzenlemeyi diğer üye ülkelere de örnek olarak sunmayı planladığını belirten Schmidt, teknoloji platformlarının kurallara uymaması durumunda ağır para cezalarının gündeme gelebileceğini ve konunun Avrupa Komisyonu tarafından da değerlendirilebileceğini ifade etti.
DEEPFAKE TEKNOLOJİSİNE KARŞI YENİ ADIM
Son yıllarda yapay zekâ uygulamalarındaki gelişmeler, gerçek kişilerin görüntü, ses ve mimiklerini gerçeğe çok yakın biçimde taklit eden deepfake içeriklerin hızla yayılmasına neden oldu. Uzmanlar, bu teknolojinin dolandırıcılık, kimlik sahteciliği, dezenformasyon ve kişilik haklarının ihlali gibi riskleri artırdığına dikkat çekiyor.
Danimarka’nın hazırladığı düzenleme, bireylerin dijital kimliklerini korumaya yönelik hukuki çerçeveyi güçlendirmeyi amaçlarken, Avrupa’da yapay zekâ kaynaklı hak ihlallerine karşı atılan en kapsamlı yasal adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
