Türkiye’nin 2035’e uzanan enerji dönüşümü yol haritası, üretim kapasitesinden şebeke altyapısına, depolamadan finansmana kadar geniş bir yatırım gündemi oluşturuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından açıklanan hedeflere göre Türkiye, rüzgâr ve güneşte 2035 yılına kadar 120 GW kurulu güce ulaşmayı amaçlıyor. Bakanlık da 120 GW hedefi için yaklaşık 80 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımı gerektiğini daha önce açıklamıştı.
ARI-ES Enerji Kurucusu ve Genel Müdürü Ebru Arıcı, COP31’in Türkiye açısından yalnızca hedeflerin paylaşılacağı değil, bu hedeflerin ne ölçüde uygulamaya taşınabileceğinin de gösterileceği önemli bir platform olacağını söyledi.
COP31 İLE 2035 ENERJİ HEDEFLERİ KESİŞİYOR
COP31 Eylem Gündemi’nde temiz enerji dönüşümü ve elektrifikasyonun öne çıkan başlıklar arasında yer alması, Türkiye’nin 2035 enerji hedefleriyle de örtüşüyor.
Türkiye açısından yeni rüzgâr ve güneş kapasitesinin devreye alınmasının yanı sıra, bu kapasiteyi taşıyacak şebeke altyapısının güçlendirilmesi, depolama yatırımlarının geliştirilmesi ve finansmana erişimin artırılması önem taşıyor.
Arıcı, “Yeni kapasiteyi sisteme kazandırırken şebeke, depolama ve finansman tarafını da aynı hızda geliştirmek zorundayız. Türkiye’nin burada ortaya koyacağı uygulama kapasitesi, enerji dönüşümündeki konumunu da belirleyecek” dedi.
HER YIL 8-9 GW YENİ KAPASİTE GEREKİYOR
Türkiye’nin 2035’e kadar rüzgâr ve güneşte 120 GW seviyesine ulaşabilmesi için her yıl ortalama 8-9 GW yeni kapasitenin sisteme dahil edilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Bu ölçekte bir büyümenin yalnızca kapasite tahsisiyle sınırlı kalamayacağını belirten Arıcı, izin, mühendislik, finansman ve şebeke bağlantısı süreçlerinin eş zamanlı ilerlemesi gerektiğini söyledi.
Arıcı, “Önümüzdeki dönemde yalnızca ne kadar kapasite tahsis edildiğine değil, bunun ne kadarının yatırıma dönüştüğüne ve hangi sürede üretime geçtiğine bakmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
İZİN SÜREÇLERİ İÇİN “PARALEL MODEL” ÖNERİSİ
Enerji yatırımlarında en önemli darboğazlardan birinin izin süreçleri olduğunu belirten Arıcı, ÇED, imar, kamulaştırma ve kurum görüşlerinin birbirini beklemek yerine paralel yürütülmesinin proje sürelerini önemli ölçüde kısaltabileceğini söyledi.
Arıcı ayrıca Türkiye’nin enerji kaynakları, büyüme hedefleri ve şebeke ihtiyacını tek çerçevede ele alan üst ölçekli bir “Ulusal Enerji Altyapısı Ana Planı” hazırlanması gerektiğini savundu.
Rüzgâr ve güneş yatırımlarına uygun alanların maden, orman, tarım ve koruma bölgeleriyle olası çakışmalarının yatırım öncesinde çözülmesinin hem yerli hem yabancı sermayenin daha hızlı hareket etmesine katkı sağlayacağını belirtti.
ARI-ES Enerji Kurucusu ve Genel Müdürü Ebru Arıcı
ŞEBEKE YATIRIMLARI DA DÖNÜŞÜMÜN MERKEZİNDE
Enerji dönüşümünde yeni üretim kapasitesinin yanında iletim ve dağıtım şebekesinin de güçlendirilmesi gerekiyor.
Enerji Bakanlığının daha önce açıkladığı hedeflerde de 2035’e kadar rüzgâr ve güneşte 120 GW kapasiteye ulaşılması için yenilenebilir üretim yatırımlarının yanı sıra daha dayanıklı ve güçlü bir şebeke altyapısına ihtiyaç bulunduğu vurgulanmıştı.
Basın bülteninde ise Türkiye’nin iletim ve dağıtım altyapısında 2035’e kadar yaklaşık 80 milyar dolarlık yatırım ihtiyacı bulunduğu belirtiliyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİDE DIŞA BAĞIMLILIK VURGUSU
Arıcı, rüzgâr ve güneş yatırımlarının yalnızca iklim politikaları açısından değil, Türkiye’nin enerji arz güvenliği ve ekonomik dayanıklılığı bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“Yerli ve yenilenebilir kaynakların sistemdeki payı büyüdükçe enerji arz güvenliğimiz güçleniyor, ithalata bağımlılığımız azalıyor” diyen Arıcı, enerji dönüşümünün aynı zamanda ekonomik bir yatırım programı olarak ele alınması gerektiğini belirtti.
YENİLENEBİLİRİN KURULU GÜÇTEKİ PAYI YÜZDE 62’Yİ AŞTI
Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesi son yıllarda hızlı artış gösterdi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2026 başındaki verilerine göre yenilenebilir kaynakların toplam elektrik kurulu gücü içindeki payı yüzde 62,5 seviyesine ulaştı.
Bültende yer alan verilere göre ise güneş enerjisi kurulu gücü 2014’te 40 MW seviyesindeyken yaklaşık 28 GW’a, rüzgâr kurulu gücü de 2005’te 19 MW’tan 15,5 GW seviyesine yükseldi.
YABANCI YATIRIMCILARA COP31 ÇAĞRISI
Türkiye’nin yenilenebilir enerji alanındaki geçmiş performansının yatırımcılar açısından önemli bir referans oluşturduğunu belirten Arıcı, COP31’in yeni sermayeyi Türkiye’nin enerji dönüşümüne çekmek için kullanılabileceğini söyledi.
Arıcı, “COP31 vesilesiyle yabancı yatırımcıları da Türkiye’nin enerji dönüşümüne ortak olmaya davet ediyoruz” dedi.
ARI-ES’in rüzgâr ve güneş yatırımlarının yanı sıra depolama, hibrit santraller ve şebeke altyapısı alanlarında da çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.
“EN GÜÇLÜ MESAJ UYGULAMA OLMALI”
COP31’in Türkiye’nin enerji dönüşümü açısından uluslararası yatırımcılarla doğrudan temas kurulabilecek önemli bir platform olacağını ifade eden Arıcı, Türkiye’nin yalnızca potansiyelini değil, yatırımları hayata geçirme hızını da göstermek zorunda olduğunu söyledi.
Arıcı, “COP31 sürecinde verebileceğimiz en güçlü mesaj, Türkiye’nin yalnızca rüzgâr ve güneş potansiyeliyle değil, bu potansiyeli hızla yatırıma dönüştürme kapasitesiyle de öne çıktığını göstermektir” dedi.
