Dünya Ticaret Örgütü Kamu Forumu (WTO Public Forum), 2001’de başlatılan sempozyumlar dizisinin evrilmesiyle 2006’dan bu yana düzenlenen, küresel ticaretin güncel meselelerinin hükümetler, iş dünyası, akademi ve sivil toplum tarafından bir araya gelip tartışıldığı en geniş katılımlı platform.
İMMİB (İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri) olarak, 2021- 22’den bu yana Dünya Ticaret Örgütü nezdinde akredite STK’lar arasındayız ve DTÖ Bakanlar Konferansları ile Kamu Forumu’na düzenli olarak katılıyoruz. 2024’teki ilk Kamu Forumu oturumu düzenleme tecrübemizde “Enerji Yoğun Metal Sektörlerinin Karbonsuzlaşması ve Küresel Ticaret” başlıklı bir oturum düzenlemiştik; bu yıl ise forumda ilk kez uygulanan ve Cenevre Ticaret Platformunun DTÖ sekretaryası işbirliği ile düzenlediği “Curated Conversations” programında iki ayrı oturuma imza attık.
Bu programın özelliği, oturumların seçili davetlilerin katıldığı yuvarlak masa toplantıları formatında ve Chatham House Kuralı altında yürütülmesiydi. İMMİB’in iki oturumunda da temel olarak, küresel ticaretin kuralları yeniden yazılırken bu platformda Türk sanayisinin sesinin duyulmasını ve Türkiye’nin ihracatçı şirketlerinin varlığını güçlendirmeyi amaçladık.
Birinci oturumumuzda çelik, alüminyum ve bakır piyasalarındaki dengesizlikleri ve karbonsuzlaşma baskısını; ikincisinde ise veri merkezi yatırımları ile kritik minerallerin geleceğini ve Türkiye’nin yatırımların odağı olma ihtimalini ele aldık. Çelik, alüminyum ve bakırın her biri farklı bir baskı altında. Çelikte küresel kapasite fazlası ve buna karşı geliştirilen korumacı önlemler, herkese aynı şekilde uygulandığında öngörülebilirliği zedeliyor. Alüminyumda tablo ise dünya üretiminin 115 milyon tonunun 40 milyon tonu artık ikincil, geri dönüşüm kaynaklı ve düşük karbonlu bir üretim rotası sunuyor. Öte yandan bakırda arz-talep dengesinde durum tam tersi: elektrifikasyon, yenilenebilir enerji ve veri merkezleri talebi öylesine hızlı artırıyor ki, arz bunu takip edemiyor. Bizim yuvarlak masada sunduğumuz talebimiz, öngörülebilir, orantılı ve gerçek performansı tanıyan bir ticaret ortamı.
İkinci oturumumuzda ise farklı ama yine bağlantılı bir tabloyu ele aldık. Yapay zekâ ve bulut bilişim dediğimizde aklımıza önce yazılım gelir. Oysa her veri merkezinin arkasında ciddi bir fiziksel altyapı var. Bu altyapı da İMMİB’de temsil edilen sektörlere büyük ölçüde ihtiyaç duyuyor. Transformatör, kablo, soğutma sistemi, yedek güç, bakır, alüminyum, çelik, kritik mineraller… Sonuç olarak dijital dönüşümün hızı, fiziksel tedarik zincirinin sağlamlığına bağlı ve Türkiye’nin burada sunabileceği somut bir değer var. Sanayi altyapımız ve bölgesel konumlanmamız, bizi güvenilir bir tedarik ve yatırım ortağı konumuna taşıyabilir. Bu potansiyeli “Türkiye Avrasya’nın veri merkezi yatırımları için güvenli bir liman olabilir mi?” sorusuyla doğrudan uluslararası muhataplarımıza taşıdık. Uluslararası ticaretle ilgili hükümetler arası örgütlerin toplantılarında olmak, yalnızca haberdar olmak değil, kuralların şekillenmesine katkı sunmak demek. Bugün orada bulunmak, yarın Türk ihracatçısının önüne çıkacak bir düzenlemeyi zamanında görmek, hatta onun şekillenmesine yönelik söz söylemek anlamına geliyor. İMMİB olarak bu masada kalmaya, sektörlerimizin sesini duyurmaya devam edeceğiz.
