Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 yılı temmuz ayına ilişkin merkezi yönetim bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı. Verilere göre bütçe gelirleri temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,8 artarak 1 trilyon 412 milyar 397 milyon liraya yükselirken, bütçe giderleri yüzde 59,8 artışla 1 trilyon 790 milyar 502 milyon lira oldu.
Böylece merkezi yönetim bütçesinde temmuz ayında 378 milyar 105 milyon liralık açık oluştu. Ocak-temmuz döneminde ise bütçe gelirleri 9 trilyon 199 milyar 742 milyon liraya, giderler 10 trilyon 520 milyar 682 milyon liraya ulaştı.
BÜTÇE AÇIĞI 378 MİLYAR LİRAYI AŞTI
Temmuz ayında bütçe giderlerinin gelirlerden daha hızlı artması, bütçe açığındaki yükselişin temel belirleyicilerinden biri oldu. Geçen yılın temmuz ayında 1 trilyon 120 milyar 775 milyon lira olan merkezi yönetim bütçe giderleri, bu yıl yüzde 59,8 artış gösterdi.
Faiz hariç bütçe giderleri de temmuzda yüzde 48,4 yükselerek 1 trilyon 463 milyar 738 milyon liraya çıktı. Geçen yıl temmuz ayında 110 milyar 726 milyon lira fazla veren faiz dışı denge ise bu yılın aynı ayında 51 milyar 341 milyon lira açık verdi.
Temmuzda en yüksek gider kalemlerinden biri cari transferler oldu. Bu kalemdeki harcama geçen yılın aynı ayına göre yüzde 57,2 artarak 611 milyar 450 milyon liraya ulaştı. Personel giderleri yüzde 43,3 artışla 461 milyar 568 milyon lira olurken, mal ve hizmet alım giderleri yüzde 42,2 yükselerek 113 milyar 900 milyon lira olarak gerçekleşti.
Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri de yüzde 48,2 artışla 55 milyar 698 milyon liraya çıktı. Temmuz ayında 150 milyar 899 milyon lira sermaye gideri yapılırken, sermaye transferleri 34 milyar 999 milyon lira, borç verme giderleri ise 35 milyar 224 milyon lira oldu.
FAİZ GİDERLERİ YÜZDE 142,8 ARTTI
Bütçe uygulama sonuçlarında en dikkat çekici artışlardan biri faiz giderlerinde görüldü. Merkezi yönetimin faiz giderleri temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 142,8 artarak 326 milyar 764 milyon liraya yükseldi.
Gelir tarafında ise vergi tahsilatı öne çıktı. Temmuz ayında vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30 artarak 1 trilyon 234 milyar 842 milyon liraya ulaştı.
Vergi türleri arasında gelir vergisi tahsilatı yüzde 47,9, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 46,2, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 36,8, damga vergisi yüzde 49,5 ve harçlar yüzde 46,7 arttı. Özel tüketim vergisindeki artış ise yüzde 5,1 ile sınırlı kaldı.
Kurumlar vergisi tahsilatında ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Bu kalemde temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 69,8 düşüş kaydedildi.
Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri yüzde 18,9 artarak 145 milyar 571 milyon liraya yükselirken, özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 25 milyar 682 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri ise 6 milyar 304 milyon lira oldu.
İLK 7 AYDA AÇIK 1,3 TRİLYON LİRAYA ULAŞTI
Ocak-temmuz döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 36,6 artarak 10 trilyon 520 milyar 682 milyon liraya çıktı. Bu tutar, 2026 yılı için bütçede öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon liralık toplam gider ödeneğinin yüzde 55,4’ünün kullanıldığını gösterdi.
Aynı dönemde bütçe gelirleri yüzde 37,4 artışla 9 trilyon 199 milyar 742 milyon lira oldu. Böylece yılın ilk yedi ayında merkezi yönetim bütçesi 1 trilyon 320 milyar 940 milyon lira açık verdi.
Faiz hariç bütçe giderleri de ocak-temmuz döneminde yüzde 35,3 artarak 8 trilyon 729 milyar 669 milyon liraya yükseldi. Faiz giderleri ise aynı dönemde yüzde 43,7 artışla 1 trilyon 791 milyar 13 milyon liraya ulaştı.
İlk yedi ayda personel giderleri yüzde 42,8 artarak 2 trilyon 955 milyar 129 milyon lira olurken, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri yüzde 49,1 artışla 372 milyar 497 milyon liraya çıktı. Mal ve hizmet alım giderleri yüzde 44,4 yükselerek 712 milyar 131 milyon liraya, cari transferler ise yüzde 28,4 artışla 3 trilyon 726 milyar 708 milyon liraya ulaştı.
Gelir tarafında vergi tahsilatı da güçlü artış gösterdi. Ocak-temmuz döneminde vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37,3 artarak 7 trilyon 854 milyar 582 milyon lira oldu.
Vergi türleri içinde harçlar yüzde 71,5, gelir vergisi yüzde 53,3, damga vergisi yüzde 52,2 ve kurumlar vergisi yüzde 51,8 oranında arttı. Dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 39,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 37,6, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 29,8 ve özel tüketim vergisi yüzde 7,9 yükseldi.
Yılın ilk yedi ayındaki veriler, bütçe gelirleri artış gösterse de giderlerdeki yüksek artışın bütçe dengesi üzerindeki baskısını koruduğunu ortaya koydu. Özellikle faiz giderlerindeki yükseliş, merkezi yönetim bütçesinin harcama tarafındaki önemli kalemlerden biri olmayı sürdürdü.
