Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye’nin yüksek ölçekli ve stratejik yatırımlarını teşvik etmek amacıyla proje bazlı devlet yardımlarında yeni bir düzenlemeye gitti.
“Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenlemeyle Bakanlığa, belirlediği yatırım alanlarında bir veya birden fazla şirketi doğrudan yatırıma davet etme imkanı tanındı. Bakanlık ayrıca resmi internet sitesi veya dijital platformlar üzerinden duyuru yaparak yatırım çağrısında bulunabilecek ve çağrı metinlerinde projelere ilişkin özel şartlar belirleyebilecek.
Proje bazlı desteklerden yararlanmak isteyen yatırımcıların, kalkınma ve yatırım bankaları tarafından hazırlanmış fizibilite raporu ve başvuru dilekçesiyle Bakanlığa müracaat etmesi gerekecek. Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında değerlendirilecek yatırımlarda ise bu başvuru şartları uygulanmayacak. Destek kapsamına alınacak projelerde yatırım büyüklüğüne ilişkin kriterler de yeniden düzenlendi. Öncelikli ürün listesindeki ürünlerin üretimine yönelik olup Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen projelerde asgari sabit yatırım tutarı 100 milyon lira olacak. Bunun dışındaki projelerde ise asgari sabit yatırım tutarı veya Ar-Ge harcaması 2 milyar lira olarak uygulanacak.
DESTEK KARARI CUMHURBAŞKANI’NA SUNULACAK
Bakanlık tarafından değerlendirilerek desteklenmesi uygun görülen yatırım projeleri Cumhurbaşkanı’nın onayına sunulacak. Cumhurbaşkanı tarafından desteklenmesine karar verilen projeler için Bakanlık tarafından yatırım teşvik belgesi düzenlenecek ve belirlenen teşvik mekanizmaları devreye alınacak.
YATIRIMCIYA 5 YIL RAPORLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Yeni düzenlemeyle yatırımcıların desteklerin kullanımına ilişkin denetimi de artırılıyor. Yatırımın tamamlama vizesinin ardından yatırımcıların 5 yıl boyunca her yıl Bakanlığa faaliyet raporu sunması gerekecek. Raporda, ilgili dönemde yararlanılmaya devam edilen desteklerin tutarlarına ilişkin bilgiler yer alacak.
Ayrıca mücbir sebep veya olağanüstü durumlar nedeniyle yatırımına başlayamayanlar dışında, destek kararının yürürlüğe girmesinden itibaren üç yıl içinde belirlenen yatırım harcamasının gerçekleştirilmesi ve bunun belgelendirilmesi gerekecek. Bu kapsamda yatırımcının, kararda belirtilen yatırım başlangıç tarihinden sonra en az 200 milyon lira veya yatırım tutarının yüzde 10’u kadar harcama gerçekleştirdiğini belgelemesi şartı aranacak. Yatırımcıların talebi halinde, yatırımın belirli bir bölümünün işletmeye geçtiği Bakanlık tarafından görevlendirilecek en az iki eksperin yerinde incelemesiyle tespit edilebilecek. Bu tespitin ardından yatırım tamamlama vizesi gerçekleştirilecek ve yatırımın tamamen işletmeye alınmasını takiben enerji desteği veya sigorta primi işveren hissesi desteği uygulanabilecek. Ancak yatırım tamamlama vizesinden önce kullanılabilecek toplam enerji desteği, projeye yönelik belirlenen azami enerji desteği tutarının yüzde 50’sini aşamayacak. Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında olup proje bazlı devlet yardımı almaya hak kazanan yatırımlar, KOSGEB veya TÜBİTAK tarafından da doğrudan desteklenebilecek.
Böylece stratejik ve teknoloji odaklı yatırımlar için farklı kamu desteklerinin birlikte kullanılabilmesinin önü açılmış olacak.
5 MİLYAR LİRALIK YATIRIMLARA DOĞRUDAN SÖZLEŞME İMKANI
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de yatırım büyüklüğü yüksek projelere ilişkin oldu. Buna göre en az 5 milyar lira sabit yatırım tutarına sahip ve komple yeni yatırım niteliğindeki projelerde Bakanlık, yatırımcılarla veya hisselerinin tamamı yatırımcılara ait iştiraklerle doğrudan sözleşme imzalayabilecek.
Yeni modelin, Türkiye’ye yüksek hacimli yatırımların çekilmesi, stratejik üretim kapasitesinin artırılması ve teknoloji yoğun projelerin hızlandırılması açısından önemli bir araç olması bekleniyor. Kararın faaliyet raporlarına ilişkin hükmü 26 Kasım 2016 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanırken, diğer düzenlemeler kararın yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
