Avrupa genelinde Fransa başta olmak üzere İspanya, İtalya, Portekiz ve Arnavutluk’a yayılan toplumsal hareketlilik, finans piyasalarında belirgin bir çalkantıya neden oldu. Fransa’da eğitim sistemi ile hayat pahalılığına tepki olarak başlayan olayların diğer ülkelere sıçramasıyla birlikte on dokuz ekim pazartesi günü Avrupa borsalarında sert düşüşler kaydedildi. Siyasi istikrarsızlık ve mali disipline ilişkin kaygılar nedeniyle Fransa’nın kamusal borçlanma maliyetlerinde hızlı bir artış yaşandı.
FRANSA’DA BORÇLANMA FAİZLERİ YÜKSELİŞE GEÇTİ
Olayların ekonomik etkilerinin en sert hissedildiği ülke Fransa oldu. Ülke genelinde iki bin dört yüzü aşkın kişinin gözaltına alınması yatırımcı risk algısını yükseltti. Paris Borsası’nın CAC kırk endeksi yüzde bir virgül otuz sekiz gerilerken; BNP Paribas, Société Générale ve Crédit Agricole gibi önde gelen bankaların hisse senetlerinde kayıplar yüzde iki virgül iki ile yüzde iki virgül altı arasında şekillendi.
Tahvil piyasasında da satış baskısının güçlenmesiyle Fransa’nın on yıllık devlet tahvili faizi yaklaşık sekiz baz puan artarak yüzde dört virgül seksen altı seviyesine ulaştı. Alman tahvilleriyle olan getiri farkının yüz kırk beş baz puana çıkması, Fransız kamu borcuna yönelik risk priminin arttığını gösterdi. Fransız hükümetinin 2027 bütçesinde hedeflediği elli dört milyar euroluk tasarruf planı ile kamu harcamalarının artırılması talepleri karşı karşıya geliyor.
İSPANYA, İTALYA VE PORTEKİZ’DE BORSALAR GERİLEDİ
İspanya’da derinleşen konut krizi ve seksen yedi yaşındaki bir vatandaşın tahliye edilmesiyle büyüyen tepkiler finans alanına olumsuz yansıdı. Kiraların yüzde iki yüz otuz oranında artırılmasına yönelik rahatsızlıklar ve yirmi dokuz kasım tarihinde yapılması planlanan erken seçim öncesindeki siyasi belirsizlik nedeniyle Madrid Borsası’nın IBEX endeksi yüzde bir virgül otuz dört değer kaybetti. İtalya’da ise Milano kentinde hayat pahalılığına karşı düzenlenen gösterilerin ardından FTSE MIB endeksi güne yüzde bir virgül sıfır sekiz düşüşle başladı. Portekiz’de 2015-2024 yılları arasında konut fiyatlarının yüzde yüz yirmi dört oranında yükselmesi gençlerin konuta erişim zorluğunu gündeme taşırken, Arnavutluk’ta Başbakan Edi Rama yönetimine karşı başlayan tepkiler olayların altıncı gününde de sürdü.
AVRUPA GENELİNDE HAFTALIK KAZANIMLAR BİR SEANSTA ERİDİ
Beş Avrupa ülkesinde eş zamanlı yaşanan gerilimler, kıta genelindeki ekonomik kırılganlıkları daha görünür hale getirdi. Gösterge endeks STOXX altı yüz yüzde sıfır virgül yetmiş dokuz gerilerken, on iki-on altı ekim haftasında elde edilen tüm primler geri verildi. Önceki hafta STOXX altı yüz endeksi yüzde iki virgül sıfır dört, Fransa’nın CAC kırk endeksi yüzde bir virgül doksan yedi ve İspanya’nın IBEX otuz beş endeksi yüzde bir virgül elli dört değer kazanmıştı. İtalya’nın FTSE MIB endeksi ise yüzde sıfır virgül yirmi iki yükselmişti. Ancak hafta başında Fransa borsası yüzde bir virgül yirmi iki, İspanya yüzde bir virgül otuz dört, İtalya yüzde bir virgül yirmi yedi ve Portekiz’in PSI endeksi yüzde sıfır virgül kırk üç kayıp yaşayarak önceki haftanın kazançlarını eritti.
