Avrupa’da elektrik sisteminin önemli bir bölümü, yarın gerçekleşecek güneş tutulmasının enerji üretimi üzerindeki etkisine hazırlanıyor. Güneş enerjisinden elektrik üretimindeki hızlı düşüş ve tutulmanın ardından yaşanacak toparlanma, kıta genelindeki elektrik şebekesinin anlık dengesinin korunması açısından yakından izlenecek.
ÜRETİMDE 9,7 GİGAVATLIK DÜŞÜŞ BEKLENİYOR
Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağı’nın (ENTSO-E) verilerine göre, açık gökyüzü koşullarında Avrupa genelindeki fotovoltaik elektrik üretiminde 9,7 gigavata kadar geçici düşüş yaşanabilecek.
Üretimdeki değişimin Orta Avrupa Yaz Saati ile 19.15-21.30 arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Güneş kaynaklı elektrik üretimindeki en yüksek etkinin ise İspanya ve Almanya’da görülmesi öngörülüyor.
Tutulmanın başlamasıyla güneş enerjisi üretiminin azalması, Ay’ın Güneş’in önünden çekilmesinin ardından ise üretimin yeniden yükselmesi bekleniyor. Bu nedenle sistem operatörlerinin hem üretimdeki düşüşü hem de sonrasındaki hızlı toparlanmayı yönetmesi gerekecek.
SİSTEM OPERATÖRLERİNDEN KOORDİNELİ HAZIRLIK
ENTSO-E ve Avrupa’daki iletim sistemi operatörleri, elektrik sisteminin güvenli ve istikrarlı işletilmesi amacıyla tutulma öncesinde çeşitli önlemler aldı.
Kontrol merkezlerindeki operatörler tutulmanın beklenen etkileri konusunda bilgilendirilirken, elektrik piyasası katılımcılarına da güneş enerjisi üretiminde öngörülen düşüş aktarıldı.
Yerel sistem operatörlerinin gerçek zamanlı karar alma süreçlerini desteklemek amacıyla meteoroloji hizmet sağlayıcılarından güncellenmiş fotovoltaik üretim tahminleri de sağlanıyor. Ayrıca tutulma sırasında operasyonel esnekliği yüksek tutmak için planlı şebeke kesintilerinden kaçınılıyor.
ENTSO-E, hazırlıkları koordine etmek ve tutulma öncesi ile sonrasında Avrupa’daki sistem operatörleri arasındaki bilgi akışını sağlamak üzere özel görev gücünü de devreye aldı.
GÜNEŞ ENERJİSİNİN PAYI YÜZDE 13’E ULAŞTI
Güneş enerjisinin Avrupa elektrik sistemindeki ağırlığının artması, tutulma gibi doğal olayların şebeke yönetimi açısından önemini de artırıyor.
ENTSO-E verilerine göre güneş enerjisi, 2025 yılında Avrupa Birliği’nin toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturdu. Yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payının yükselmesiyle hava koşulları ve doğal olaylardan kaynaklanan kısa süreli üretim değişimlerinin öngörülmesi ve yönetilmesi daha kritik hale geliyor.
ENTSO-E, Avrupa’nın enerji dönüşümünün devam etmesiyle yenilenebilir kaynaklardaki kısa vadeli dalgalanmalara hızlı yanıt verebilme kapasitesinin güvenli ve güvenilir elektrik sistemi işletiminin temel unsurlarından biri olacağını belirtiyor.
Avrupa elektrik sisteminin güvenli ve koordineli işletilmesinden sorumlu ağ bünyesinde 40 iletim sistemi operatörü bulunuyor. Bu operatörler toplam 36 ülkeyi temsil ediyor.
