Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, dezenflasyon sürecinin sanayi üretimi ve yatırım kapasitesi üzerindeki baskısına dikkat çekti. Enflasyonla mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini vurgulayan Ardıç, uygulanan politikaların üretim ve ihracatı da gözetmesi gerektiğini belirtti.
Ekonomim’de yer alan habere göre ASO’nun ağustos ayı Meclis toplantısında konuşan Ardıç, 2023 yılının ortasından itibaren uygulanan sıkı para politikası ağırlıklı dezenflasyon programının enflasyonda önemli bir gerileme sağladığını ifade etti. Ancak mevcut tablonun sanayici açısından ciddi maliyetler oluşturduğunu söyledi.
“SANAYİCİ YATIRIM DEĞİL, AYAKTA KALMA HESABI YAPIYOR”
Mayıs 2024’te yüzde 75 seviyesine kadar yükselen yıllık enflasyonun yüzde 30’lar seviyesine gerilemesini önemli bir kazanım olarak değerlendiren Ardıç, buna karşın enflasyondaki düşüş hızının yavaşladığına dikkat çekti.
Sanayicilerin bugün yeni yatırım kararlarından önce mevcut koşullara ne kadar dayanabileceklerini hesapladığını belirten Ardıç, dezenflasyon programının sanayisizleşme riskini beraberinde getirmemesi gerektiğini söyledi.
Ardıç, mal enflasyonu yüzde 27 bandına gerilerken hizmet enflasyonunun yüzde 40’a yakın seyrettiğini belirterek kira, lojistik, sigorta ve danışmanlık gibi hizmet maliyetlerinin sanayicinin üretim giderlerine doğrudan yansıdığını ifade etti.
“PARA POLİTİKASI TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL”
Enflasyonla mücadeleden vazgeçilemeyeceğini vurgulayan Ardıç, ancak fiyat istikrarı sağlanırken üretim kapasitesinin zarar görmemesi gerektiğini dile getirdi.
Sanayi ve ihracatın gözetildiği daha dengeli bir politika bileşimine ihtiyaç olduğunu belirten Ardıç, mücadelenin yalnızca Merkez Bankası’nın faiz politikasıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini söyledi.
Kamu harcamaları, vergi politikası, yönetilen fiyatlar ve beklenti yönetiminin para politikasıyla uyumlu biçimde yürütülmesi gerektiğini kaydeden Ardıç, daha sade ve öngörülebilir bir para politikası ile güçlü bir parasal aktarım mekanizmasının önemine işaret etti.
SERMAYE MALI ÜRETİMİNDEKİ DÜŞÜŞ DİKKAT ÇEKİYOR
Sanayi üretimindeki zayıflığın devam ettiğini belirten Ardıç, haziran ayı verilerine dikkat çekti. İmalat sanayii üretiminin yıllık bazda yüzde 1,5 gerilediğini, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış üretimin aylık artışının ise yüzde 0,1’de kaldığını söyledi.
Ardıç’a göre asıl dikkat edilmesi gereken nokta, gelecekteki üretim kapasitesini belirleyen alanlardaki gerileme. Makine, teçhizat ve yeni üretim kapasitesiyle doğrudan bağlantılı sermaye malı üretiminin yıllık yüzde 4,8 düşmesi, sanayinin gelecekteki büyüme potansiyeline ilişkin endişeleri artırıyor.
FİNANSMAN MALİYETİ SANAYİCİYİ ZORLUYOR
İSO İkinci 500 araştırmasının sonuçlarının da sanayideki finansman baskısını ortaya koyduğunu belirten Ardıç, üretimden satışların yüzde 25,7 artmasına rağmen fiyat etkisi çıkarıldığında reel büyümenin binde 2 ile sınırlı kaldığını söyledi.
Sanayicinin üç yıllık reel daralmanın ardından mevcut üretim seviyesini korumaya çalıştığını belirten Ardıç, finansman giderlerindeki artışın tabloyu daha da ağırlaştırdığını ifade etti.
Finansman giderlerinin yüzde 45 artarak 138 milyar liraya çıktığını belirten Ardıç, bu giderlerin faaliyet kârının yüzde 87’sini tükettiğine dikkat çekti. Ardıç, sanayicinin faaliyetlerinden elde ettiği her 100 liralık kazancın 87 lirasını finansman maliyetlerine ayırmak zorunda kaldığını söyledi.
“SANAYİSİZLEŞME RİSKİ ARTIK TEORİK DEĞİL”
Ardıç, mevcut göstergelerin gerekli politika değişiklikleri yapılmadığı takdirde sanayisizleşme riskinin artık yalnızca teorik bir ihtimal olmadığını ortaya koyduğunu savundu.
Sanayide sorunun ani bir üretim duruşundan ziyade yatırım kapasitesi, verimlilik ve rekabet gücünün zaman içerisinde aşınması olduğunu belirten Ardıç, bu durumun Türkiye’nin kalkınma modeli açısından doğrudan risk oluşturduğunu ifade etti.
SANAYİ DESTEKLERİ YENİDEN TASARLANMALI
Dünyada ülkelerin sanayi politikalarında yeni bir döneme girdiğini belirten Ardıç, devletlerin teşvik sistemlerini daha seçici ve proaktif hale getirdiğini söyledi. Türkiye’nin de kendi üretim yapısına, finansman imkanlarına ve dış ticaret ilişkilerine uygun yeni bir destek modeli oluşturması gerektiğini kaydetti.
Ardıç, destek politikalarında yalnızca sağlanan finansmanın büyüklüğüne değil, kaynakların hangi alanlara yönlendirildiğine odaklanılması gerektiğini vurguladı.
“BÜYÜYEN İŞLETMENİN DESTEĞİ KESİLMEMELİ”
Desteklerin çok geniş bir alana yayıldığını ancak belirli sektörlerde yeterli ölçek oluşturamadığını belirten Ardıç, stratejik sektörlerin kamu ve özel sektör tarafından birlikte belirlenmesini önerdi.
Firmaların büyüme, yatırım ve ihracat performansının desteklerin devamında belirleyici olması gerektiğini ifade eden Ardıç, büyüyen ve ihracatını artıran işletmelerin ölçek kazandıklarında destek sisteminin dışına çıkarılmaması gerektiğini söyledi.
Ardıç’ın mesajı ise net oldu: Türkiye’nin enflasyonla mücadeleyi sürdürürken üretim gücünü ve sanayi kapasitesini koruması gerekiyor. Aksi halde fiyat istikrarı sağlanırken üretim ve yatırım tarafında kalıcı bir güç kaybı yaşanması riski bulunuyor.
