Ankara Sanayi Odası (ASO), NATO Ankara Zirvesi sonrasında Ankara sanayisinin uluslararası savunma ve tedarik zincirlerindeki konumunu güçlendirmeye yönelik yeni bir yol haritası hazırladı.
“2026 NATO Ankara Zirvesi ve Ankara Sanayisinin Yeni Konumu: Mülkiyetten Kapasiteye” başlıklı raporda, NATO’nun üretim ve tedarik sisteminde öngörülen değişimin Ankara sanayisine sağlayabileceği imkanlar değerlendirildi.
Raporda, zirvede açıklanan 50 milyar doların üzerindeki yeni tedarik ilanlarının yanı sıra NATO’nun mevcut üretim kapasitesini daha görünür ve erişilebilir hale getirmeye yönelik yaklaşımının da kritik önemde olduğu belirtildi.
YENİ DÖNEMİN ŞİFRESİ: MÜLKİYETTEN KAPASİTEYE
ASO’nun değerlendirmesine göre geleceğin savunma üretim modelinde yalnızca belirli ürünlere veya fabrikalara sahip olmak yeterli olmayacak. Firmaların sahip olduğu üretim kapasitesini uluslararası standartlarda tanımlayabilmesi, belgelendirmesi ve tedarik zincirleri tarafından erişilebilir hale getirmesi önem kazanacak.
Bu dönüşüm, özgün savunma ürünü geliştirmemiş ancak güçlü makine parkına, nitelikli iş gücüne ve teknik altyapıya sahip firmalar için de yeni fırsatlar oluşturuyor.
Özellikle kriz dönemlerinde üretimin hızlı biçimde artırılmasını hedefleyen yeni yaklaşım, sivil sanayinin kapasitesinin de farklı ihtiyaçlara uyarlanabilmesinin önünü açıyor.
Gıda işleme, otomotiv yan sanayi, plastik, kimya, kauçuk ve ambalaj gibi sektörlerde faaliyet gösteren firmaların mevcut üretim altyapıları, ihtiyaç halinde farklı üretim alanlarına yönlendirilebilecek.
Ancak ASO raporunda bu dönüşümün yalnızca makine parkıyla sınırlı olmadığına dikkat çekildi. Nitelikli iş gücü, alternatif tedarik kanalları ve üretim hatlarının da kriz senaryolarına önceden hazırlanması gerekiyor.
Öte yandan kriz dönemlerine hazır kapasite bulundurmanın firmalar açısından ek maliyet yaratabileceği belirtilirken, bu kapasitenin nasıl destekleneceğinin ulusal politikalarla belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
Ankara Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Seyit Ardıç
ANKARA SANAYİSİ İÇİN ÜÇ AŞAMALI YOL HARİTASI
Raporda Ankara’daki firmaların NATO’nun yeni üretim sisteminde ilerleyebilmesi için üç aşamalı bir model ortaya konuldu: Görünmek, girmek ve yükselmek.
İlk aşamada firmaların üretim kabiliyetlerini uluslararası standartlara uygun şekilde tanımlaması ve belgelendirmesi gerekiyor.
İkinci aşamada firmaların uluslararası talebe ulaşması, rekabetçi maliyetlerle sipariş alması ve tedarik zincirlerine dahil olması öne çıkıyor.
Üçüncü aşamada ise hedef yalnızca alt yüklenici olarak üretim yapmak değil. Firmaların tasarım, teknoloji, fikri mülkiyet ve müşteri ilişkileri gibi alanlarda daha fazla sorumluluk üstlenerek değer zincirinde üst sıralara çıkması amaçlanıyor.
BELGE GEREKLİ AMA TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
ASO’nun raporunda, uluslararası tedarikçi sistemlerine kaydolmanın ve gerekli belgelere sahip olmanın önemli bir başlangıç olduğu ancak bunun sipariş garantisi anlamına gelmediği vurgulandı.
Enerji ve girdi maliyetleri, teslimat güvenilirliği, güvenlik belgeleri ve teknik dokümantasyon gibi unsurların da firmaların rekabet gücünü belirleyeceği ifade edildi.
Üretim kapasitesinin görünür hale gelmesi Ankara’daki firmalar için yeni müşterilere ulaşma fırsatı yaratırken, aynı zamanda hem yurt içindeki hem de uluslararası pazardaki rakiplerle rekabeti de artıracak.
ASO’DAN ANKARA SANAYİSİNE YENİ DESTEK PROGRAMI
ASO, üyelerinin NATO’nun değişen üretim ve tedarik sistemine hazırlanması için kapsamlı bir çalışma yürütecek.
Bu kapsamda öncelikle Ankara sanayisinin üretim kapasitesi, belgelendirme düzeyi ve mevcut tedarikçi kayıtları ortaya çıkarılacak. ASO’nun hazırladığı kapasite raporlarında bulunan makine parkı, üretim kapasitesi ve personel verilerinin uluslararası sınıflandırmalarla eşleştirilmesi planlanıyor.
Böylece Ankara sanayisinin sahip olduğu kabiliyetlerin uluslararası sistemlerde aranabilir bir envantere dönüştürülmesi hedefleniyor.
Firmalara ayrıca teknik dosya hazırlama, kodlama ve belgelendirme konularında eğitimler verilecek. ASO, Ankara’daki akredite test ve doğrulama imkanlarını da belirleyerek firmaların bu altyapıya erişimini kolaylaştıracak.
HEDEF SADECE TAŞERON OLMAK DEĞİL
ASO’nun hazırlayacağı bir başka çalışma ise firmaların uluslararası sözleşmelerdeki konumunu güçlendirmeye yönelik olacak.
Hazırlanacak kılavuzda tasarım katkısının korunması, ortak geliştirme süreçleri, fikri mülkiyet hakları, referans gösterme hakkı, üretim bilgisinin korunması ve kriz dönemlerindeki teslimat koşulları gibi başlıklar ele alınacak.
Amaç, Ankara’daki firmaların yalnızca üretim kapasitesi sağlayan alt yükleniciler olarak kalmaması ve zaman içinde stratejik iş ortaklarına dönüşmesi.
ASO Yönetim Kurulu Başkanı Seyit Ardıç, Ankara’nın savunma sanayisindeki gücünün yalnızca büyük şirketlerden oluşmadığını, çok sayıda KOBİ’nin de güçlü üretim ve mühendislik kabiliyetlerine sahip olduğunu belirtti.
Ankara’nın üretim kapasitesinin uluslararası değer zincirlerinde daha güçlü bir konuma taşınması gerektiğini ifade eden Ardıç, “Gücümüz tezgahtadır, geliştireceğimiz alan ise bu gücün değer zincirindeki konumudur” değerlendirmesinde bulundu.
Ardıç, Ankara’nın güçlü bir üretim altyapısına sahip olmasına rağmen bu kapasitenin ekonomik karşılığının henüz istenen seviyede olmadığını söyledi.
Firmaların sahip oldukları belgelerin tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Ardıç, uluslararası sistemlerde görünür olmanın sipariş garantisi vermediğini belirtti.
Ardıç, firmaların yalnızca üretim kapasitesini artırmak yerine tasarım, fikri mülkiyet, teknoloji ve müşteri ilişkileri gibi alanlarda da güçlenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Ankara sanayisinin önündeki temel hedefin kapasite sağlayıcısı olmanın ötesine geçmek olduğunu belirten Ardıç, firmaların uluslararası tedarik zincirlerinde stratejik ortak konumuna yükselmesi gerektiğini ifade etti.
Ardıç, Ankara’nın üretim gücüne ilişkin değerlendirmesinde ise şu mesajı verdi: “Ankara’mız güçlü bir üretim kapasitesine sahiptir. Şimdi bu gücü ölçme, belgeleme ve uluslararası sistemin vazgeçilmez bir parçasına dönüştürme zamanıdır.”
