İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, ağustosun ilk günlerinde Türkiye genelinde mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkların görülebileceğini söyledi. Halk arasında “eyyam-ı bahur” olarak adlandırılan dönemin resmi bir meteorolojik olay olmadığını belirten Toros, sıcak hava dalgasının bölgelere göre farklı etkiler oluşturacağını ifade etti.
EYYAM-I BAHUR HER YIL AYNI ŞİDDETTE YAŞANMIYOR
Prof. Dr. Hüseyin Toros, eyyam-ı bahurun meteorolojide belirli tarihlere sahip resmi bir olay olmadığını belirterek, bazı takvimlerde 31 Temmuz-7 Ağustos, bazılarında ise 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterildiğini söyledi.
Toros, “Eyyam-ı bahur en sıcak günler anlamına geliyor. Ancak bu dönemin her yıl aynı tarihlerde ya da aynı şiddette yaşanması beklenmemeli” değerlendirmesinde bulundu.
Atmosferik tahmin modellerinin, ağustosun ilk günlerinde Türkiye’nin önemli bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını gösterdiğini ifade eden Toros, sıcak hava dalgasının etkisinin bölgeden bölgeye değişeceğini dile getirdi.
GÜNEYDOĞU’DA SICAKLIK, İSTANBUL’DA NEM ETKİLİ OLACAK
Sıcak hava dalgasının Türkiye’nin doğusuna Arap Yarımadası’ndan, batısına ise Afrika üzerinden ulaşacağını belirten Toros, özellikle Güneydoğu Anadolu’da yüksek sıcaklıkların ön plana çıkacağını söyledi.
Toros, “Güneydoğu Anadolu’da temel risk unsuru yüksek hava sıcaklığı olacak. İstanbul gibi Marmara’nın kıyı kesimlerinde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha fazla artacak. Eyyam-ı bahur sürecinde sıcaklıklar Güneydoğu Anadolu’da 40 derecenin üzerine, çarşambadan itibaren ise tüm Türkiye’de mevsim normallerinin üzerine çıkacak” dedi.
Meteorolojik tahminlere göre İstanbul’da sıcaklığın 3 Ağustos Pazartesi günü 30, 4 Ağustos Salı günü ise 32 dereceye ulaşması bekleniyor.
TÜRKİYE’DE UZUN DÖNEMLİ ISINMA EĞİLİMİ SÜRÜYOR
Prof. Dr. Toros, kısa süreli sıcak hava dalgalarının iklim değişikliğiyle karıştırılmaması gerektiğini vurgulayarak, uzun yıllara yayılan verilerin ise Türkiye’de belirgin bir ısınma eğilimine işaret ettiğini söyledi.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’nin ortalama sıcaklığı 1970-1980 döneminde 12,7 derece seviyesindeyken, 2014-2025 döneminde 14,4 dereceye yükseldi. Böylece yaklaşık 1,7 derecelik artış kaydedildi.
Toros, Türkiye’nin kayıtlardaki en sıcak yılının 15,3 derece ortalamayla 2024 olduğunu, uzun dönemli eğilimlerin sıcaklık artışının devam ettiğini gösterdiğini belirtti.
SICAK HAVA DALGALARINA KARŞI UYARI
Şehirlerde beton ve asfalt yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısının gece atmosfere geri verilmesi nedeniyle “şehir ısı adası” etkisinin oluştuğunu belirten Toros, büyük kentlerde yeşil alanların artırılması ve gölgelendirme uygulamalarının önemine dikkat çekti.
Özellikle yaşlılar, çocuklar, yalnız yaşayan bireyler ve kronik hastalığı bulunan kişilerin sıcak hava dalgalarından daha fazla etkilendiğini belirten Toros, günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmamasını, bol su tüketilmesini, açık renkli ve hava geçirgen kıyafetlerin tercih edilmesini ve fiziksel aktivitelerin sabah ya da akşam saatlerine bırakılmasını önerdi.
