Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde, Adana Valiliği himayesinde gerçekleştirilen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Şehir Koordinasyon Toplantısı’nda kentin plastik atık yönetimindeki mevcut durum, sahada karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri masaya yatırıldı.
Toplantıda ortaya çıkan değerlendirmelerin 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’na taşınması kararlaştırılırken, Adana’da plastik ve mikroplastik kirliliğine karşı kapsamlı bir İl Eylem Planı hazırlanması da gündeme alındı.
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan öncülüğünde yürütülen sürecin, Türkiye’nin sıfır atık vizyonunun plastik kirliliğinin önlenmesi ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi alanındaki yerel yansımalarını ortaya koyması hedefleniyor. Toplantı, Türkiye’nin COP31 Başkanlığı döneminde çevre ve iklim politikalarının sahadaki uygulamalarla güçlendirilmesi hedefinin de bir parçası olarak değerlendirildi.
Toplantıya Adana Valisi Mustafa Yavuz, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sanayi ve ticaret odaları, organize sanayi bölgeleri, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri katıldı.
“PLASTİK ATIK MESELESİ TEK BİR KURUMUN ÇÖZEBİLECEĞİ BİR MESELE DEĞİL”
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, plastik atık sorununun yalnızca kamu kurumları ya da özel sektör tarafından tek başına çözülebilecek bir mesele olmadığını belirterek ortak hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.
Ağırbaş, “Bugün Adana’da plastik atık yönetiminin mevcut durumunu, karşı karşıya olduğumuz sorunları, ihtiyaçlarımızı ve çözüm önerilerini değerlendirmek üzere önemli bir istişare toplantısı gerçekleştirdik. Bugünkü toplantımızda sadece sorunları konuşmadık. Aynı zamanda sorunlara yönelik çözümün nasıl ortaklaştırılabileceğini konuştuk. Çünkü plastik atık meselesi tek bir kurumun veya tek bir sektörün kendi başına çözebileceği bir mesele değildir” dedi.
Plastik kirliliğiyle mücadelenin denizlerdeki atıkların temizlenmesiyle sınırlı tutulamayacağını belirten Ağırbaş, karadan denize ulaşan kirliliğin de kaynağında önlenmesi gerektiğini söyledi.
Adana’nın ardından Mersin, Muğla ve Antalya’da da yerel paydaşlarla buluşulacağını ifade eden Ağırbaş, bu şehirlerden elde edilen görüş ve önerilerin İstanbul’daki çalıştaya aktarılacağını belirtti.
DÖRT ŞEHRİN DENEYİMİ ORTAKLAŞTIRILACAK
Adana, Mersin, Muğla ve Antalya’dan elde edilecek verilerin ortak bir zeminde değerlendirileceğini söyleyen Ağırbaş, şehirler arasındaki ortak sorunların belirlenmesi ve iyi uygulamaların yaygınlaştırılmasının amaçlandığını kaydetti.
Ağırbaş, “Bu sürecin arkasında çok güçlü bir vizyon bulunuyor. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde Türkiye’de başlayan Sıfır Atık Hareketi bugün yalnızca atığın azaltılmasıyla sınırlı olmayan; kaynakların korunmasını, sürdürülebilir üretim, tüketim ve döngüsel ekonomiyi merkeze alan kapsamlı bir dönüşüm vizyonuna dönüşmüş durumda” diye konuştu.
“PLASTİK KİRLİLİĞİ İLE İKLİM KRİZİNİ AYRI DÜŞÜNEMEYİZ”
Plastik kirliliği ile iklim değişikliğinin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğine dikkat çeken Ağırbaş, COP31’e giden süreçte kaynak verimliliği, atık yönetimi ve döngüsel ekonominin de iklim politikalarının önemli parçaları olduğunu söyledi.
Ağırbaş, “İklim değişikliğiyle mücadeleyi yalnızca sera gazı emisyonları üzerinden değil, kaynak verimliliği, atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve doğayla uyumlu üretim-tüketim modelleri üzerinden de değerlendirmemiz gerekiyor. Çünkü plastik kirliliği ile iklim krizini birbirinden bağımsız iki başlık olarak göremeyiz” ifadelerini kullandı.
İstanbul’da yapılacak çalıştaydan çıkacak sonuçların yalnızca bir raporda kalmasını istemediklerini belirten Ağırbaş, şehirlerin deneyimlerinin ortaklaştırılması ve uygulanabilir çözümlerin görünür hale getirilmesinin hedeflendiğini sözlerine ekledi.
159 HABERSİZ DENETİM GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Adana Valisi Mustafa Yavuz ise kentte plastik ve mikroplastik kirliliğine karşı yürütülen denetimlere ilişkin bilgi verdi.
2026 yılı yaz döneminde Akdeniz Bölgesi’nde tespit edilen mikroplastik kirliliğine ilişkin gelişmeler doğrultusunda atık geri kazanım tesislerine yönelik habersiz denetimlerin artırıldığını belirten Yavuz, “27 Temmuz-15 Ağustos 2026 tarihleri arasında 159 denetim gerçekleştirilmiştir. Yürüttüğümüz denetim ve yaptırım çalışmalarının temel amacı çevre kirliliğini kaynağında önlemek, işletmelerin mevzuata uyumunu sağlamak ve geri dönüşüm süreçlerini daha izlenebilir hale getirmektir” dedi.
Yavuz, geri dönüşüm tesislerinde çevresel tedbirlerin eksiksiz uygulanması, lisanslı ve modern tesislerin desteklenmesi, şehir merkezine yakın atık tesisleri için uygun alanların belirlenmesi ve ruhsatsız işletmelerle mücadele edilmesi konusunda ortak irade ortaya konulduğunu ifade etti.
ADANA İÇİN İL EYLEM PLANI HAZIRLANACAK
Toplantıda yerel yönetimlerin atık getirme merkezleri kurması, sanayi-üniversite iş birliğinin artırılması ve geri dönüşüm alanındaki AR-GE çalışmalarının güçlendirilmesi de çözüm önerileri arasında yer aldı.
Kalıcı çözümün kirliliğin ortaya çıkmasının ardından temizlik yapmak değil, kirliliği kaynağında önlemek olduğunu vurgulayan Yavuz, “Sulama suyunun kalitesinin düzenli olarak takip edilmesi, mikroplastik kaynakların belirlenmesi ve ilgili kurulların eş güdüm içerisinde hareket etmesi gerekiyor” dedi.
Yavuz, hazırlanacak İl Eylem Planı’na ilişkin ise “Atıklar, su arıtma tesisleri, kanallar, geri dönüşüm tesisleri ve mikroplastik kirliliğiyle mücadeleyi kapsayan İl Eylem Planı’nın hazırlık çalışmaları katılımcı bir anlayışla devam etmektedir. Toplantıda elde edilen sonuçları, dile getirilen sorunları ve çözüm önerilerini de İl Eylem Planı’na yansıtacağız” ifadelerini kullandı.
ADANA’NIN PLASTİK DÖNGÜSÜ MASAYA YATIRILDI
Toplantıda plastik atıkların kaynağında azaltılması, ayrı toplama süreçlerinin güçlendirilmesi, geri dönüşüm ve yeniden kullanım altyapısının geliştirilmesi ile atıkların su kaynaklarına ulaşmasının önlenmesi konuları da değerlendirildi.
Adana’nın sanayi, tarım ve ticaret kapasitesinin yanı sıra Akdeniz Havzası ile bağlantısı nedeniyle plastik döngüsünde kritik bir noktada bulunduğu belirtilirken, plastik atık yönetiminin yalnızca toplama ve bertaraf süreçlerinden ibaret olmadığı vurgulandı.
YEREL ÖNERİLER İSTANBUL’A TAŞINACAK
Adana toplantısında ortaya çıkan görüş ve çözüm önerileri, 31 Ağustos-1 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Döngüsü Ortak Akıl Platformu – Plastik Döngüsünde Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı’na aktarılacak.
İstanbul’daki çalıştayda dört ana tematik blok altında kurulacak 15 çalışma masasında plastik üretimi ve tasarımı, sürdürülebilir tüketim, atık yönetimi, geri kazanım, mikroplastikler, insan sağlığı, finansman, yönetişim ve uluslararası iş birliği gibi başlıklar ele alınacak. Deniz kıyısındaki illerin valilerinin katılımıyla ayrıca özel bir Valiler Oturumu gerçekleştirilecek.
Süreç sonunda hazırlanacak Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ile plastik atıkların azaltılması, geri dönüşüm ve yeniden kullanımın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve Türkiye’nin kıyı ve denizlerinin plastik kirliliğinden korunmasına yönelik politika önerileri ve stratejik yol haritasının ortaya konulması amaçlanıyor.
