Zirveye, AB liderlerinin yanı sıra Kanada, Türkiye ve Ukrayna gibi kritik aktörler de katılım sağladı. Trump’ın gümrük vergisi tehditleri ve Avrupa’daki askeri varlığına yönelik kesinti planları, kıta liderlerini savunmada “kendi kaderini tayin etme” noktasına getirdi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve Kanada Başbakanı Mark Carney‘nin de yer aldığı toplantı, Avrupa’nın Washington’a olan bağımlılığını azaltma iradesinin en somut göstergesi olarak nitelendiriliyor.
KANADA’NIN ZİRVEYE DAHİL OLMASI VE YENİ İTTİFAK
Zirvenin en dikkat çekici gelişmelerinden biri, Kanada Başbakanı Mark Carney‘nin ilk kez bu platformda yer alması oldu. Trump’ın ticaret politikaları ve gümrük vergisi çıkışları, Kanada’yı Avrupa ile daha yakın bir iş birliğine zorladı. Carney’nin zirvede dile getirdiği “Avrupa dışındaki en Avrupalı ülke biziz” ifadesi, okyanusun her iki yakasında Trump karşıtı bir ekonomik ve güvenlik bloğu oluştuğunun işareti olarak yorumlandı. Uzmanlar, topluluğun artık sadece Putin’e değil, Trump’ın izolasyonist politikalarına karşı da bir “dayanışma kulübü” haline geldiğini belirtiyor.
CEVDET YILMAZ’IN ERİVAN ZİYARETİ VE TARİHİ ADIM
Türkiye, zirvede Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından temsil edildi. Yılmaz’ın Erivan’a gidişi, 2008 yılından bu yana Ermenistan’ı ziyaret eden en üst düzey Türk yetkili olması açısından tarihi bir önem taşıyor. Bölgesel normalleşme süreçlerinin gölgesinde gerçekleşen bu temas, Türkiye’nin Avrupa güvenlik mimarisindeki stratejik rolünü ve komşuluk ilişkilerindeki yeni yaklaşımını bir kez daha ön plana çıkardı.
ASKER ÇEKME KARARI VE LİDERLERİN SAVUNMA REFLEKSİ
Trump’ın Almanya’dan 5 bin asker çekme kararı, zirve salonundaki en hararetli tartışma konusu oldu. Her ne kadar Norveç gibi bazı ülkeler bu adımı “dramatik değil” şeklinde nitelendirse de, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ve İngiltere Başbakanı Starmer, Avrupa’nın NATO içindeki ağırlığının artırılması gerektiğini savundu. AB Komisyonu Başkanı von der Leyen ise askeri kapasitenin yükseltilmesi çağrısını yineleyerek, ABD koruması altındaki konfor alanının sona erdiğine işaret etti.
İRAN SAVAŞI VE DİPLOMATİK KIRILMA
Zirvenin arka planında yatan en büyük gerilim noktası ise İran savaşı konusundaki fikir ayrılıkları. Trump’ın; Almanya, İtalya ve İspanya’yı Washington’un İran politikasını eleştirdikleri için cezalandırmak istediği biliniyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Trump’ın Avrupalı müttefiklerinin tutumundan ötürü büyük bir hayal kırıklığı yaşadığını ifade ederken, Avrupalı liderlerin bu “disiplin cezası” niteliğindeki asker çekme hamlelerine karşı nasıl bir ortak cephe oluşturacağı zirvenin ikinci gününde netleşecek.
#ErivanZirvesi #Trump #AvrupaSiyasiTopluluğu #SavunmaSanayii
