Federal Reserve Başkanı Jerome Powell, 2018’de başladığı görev süresinin sonuna yaklaşırken, başkan sıfatıyla son kez Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına liderlik etmeye hazırlanıyor. 15 Mayıs’ta sona erecek görev süreci öncesinde Powell’ın para politikasına dair son yönlendirmeleri piyasalar tarafından yakından izleniyor.
Ancak yerine aday gösterilen Kevin Warsh’un Senato onay sürecindeki belirsizlik, Fed’deki görev değişiminin zamanlamasına ilişkin soru işaretlerini artırıyor.
SİYASETLER ÜSTÜ BİR DÖNEM
Powell, Barack Obama döneminde Fed Yönetim Kurulu’na atanmış, daha sonra Donald Trump tarafından başkanlığa getirilmiş ve Joe Biden tarafından ikinci dönem için yeniden aday gösterilmişti. Bu süreç, Powell’ın farklı siyasi yönetimler altında görev yaparak kurumun bağımsızlığını koruma çabasını öne çıkardı.
Ekonomi eğitimi olmayan nadir Fed başkanlarından biri olan Powell, görev süresince özellikle siyasi baskılara rağmen para politikasında bağımsız duruş sergilemesiyle dikkat çekti.
KRİZLERLE ŞEKİLLENEN 8 YIL
Powell’ın başkanlık dönemi, küresel ekonominin en zorlu süreçlerinden bazılarına sahne oldu. COVID-19 salgını sırasında Fed, faizleri sıfıra yakın seviyeye indirerek ve trilyonlarca dolarlık varlık alımı yaparak tarihte görülmemiş bir parasal genişleme sürecine girdi.
Salgın sonrası artan enflasyon, 2022’de yüzde 9 ile zirveye ulaşırken, Fed bu kez agresif faiz artırımlarına yöneldi. Mart 2022 ile Temmuz 2023 arasında 11 faiz artışı gerçekleştiren banka, politika faizini uzun süre yüksek seviyelerde tuttu.
Aynı dönemde Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu’daki gelişmeler de enerji ve gıda fiyatları üzerinden küresel enflasyonu tetikleyerek Fed’in politika rotasını doğrudan etkiledi.
EKONOMİDE DALGALI TABLO
Powell göreve başladığında ABD ekonomisi görece istikrarlı bir görünüm sergilerken, geçen 8 yılda makroekonomik göstergelerde ciddi dalgalanmalar yaşandı. Enflasyon pandemi döneminde sert düşüşün ardından hızla yükselip yeniden gerilerken, işsizlik oranı da tarihi zirvelerden normale döndü.
Fed bilançosu ise genişleyici politikalarla 9 trilyon dolara kadar çıktıktan sonra yeniden küçülme sürecine girdi. Bu süreç, merkez bankacılığı tarihinde en büyük müdahalelerden biri olarak kayda geçti.
SENATO SÜRECİ VE SİYASİ GERİLİM
Powell sonrası döneme ilişkin en büyük belirsizlik, Kevin Warsh’un Senato’dan onay alıp alamayacağı. ABD’de siyasi çekişmeler ve Fed’e yönelik soruşturmalar, bu süreci yavaşlatıyor.
Adalet Bakanlığı’nın bazı soruşturmaları kapatma kararı süreci hızlandırsa da, Senato’daki görüş ayrılıkları devam ediyor. Bu durum, Powell’ın görev süresi dolduktan sonra bir süre daha “geçici başkan” olarak görevde kalabileceği ihtimalini gündemde tutuyor.
PİYASALAR İÇİN KRİTİK EŞİK
28-29 Nisan’daki FOMC toplantısı, Powell’ın başkanlık edeceği son toplantı olarak öne çıkarken, verilecek mesajların küresel piyasalar açısından yön belirleyici olması bekleniyor.
Yeni başkanın kim olacağı ve Fed’in para politikasında nasıl bir yön izleyeceği ise yalnızca ABD ekonomisi için değil, küresel finansal dengeler açısından da kritik önem taşıyor.
