ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından sekizinci haftaya girilirken, Washington ile Tahran arasında ateşkese yönelik ilerleme sağlanamaması enerji piyasalarında baskıyı artırdı. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalması, küresel arz endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
Geçtiğimiz hafta İran’ın boğazı açabileceğine yönelik açıklamalarıyla petrol fiyatlarında kısa süreli düşüş yaşansa da ABD Başkanı Donald Trump’ın deniz ablukasının süreceğini açıklaması gerilimi yeniden yükseltti. İran da bu adımı ateşkes ihlali olarak değerlendirerek boğazı kapalı tutmaya devam edeceğini duyurdu.
PETROL FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ
Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki riskler, fiyatların hızla yükselmesine neden oldu. 20-25 Nisan haftasında Brent petrolün varil fiyatı 107,48 dolara kadar çıkarken, haftayı yüzde 16,5 artışla 105,33 dolardan kapattı.
Batı Teksas türü (WTI) ham petrol de aynı dönemde yüzde 12,5 yükselerek 94,4 dolar seviyesine ulaştı. Petrol fiyatları, çatışma öncesine göre yüzde 40-45 bandında artışını korudu.
DOĞAL GAZ VE KÖMÜR DE YÜKSELİŞTE
Enerji piyasalarındaki gerilim yalnızca petrolle sınırlı kalmadı. Avrupa’da doğal gaz fiyatları da Hürmüz kaynaklı risklerin etkisiyle yükseldi. Hollanda merkezli TTF’de işlem gören mayıs vadeli kontratlar haftayı yüzde 15,7 artışla 44,86 avro seviyesinde tamamladı.
Kömür piyasasında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Asya referanslı Newcastle kömür kontratları ton başına 133,7 seviyesine yükselirken, fiyatlar çatışma öncesine göre yüzde 15’in üzerinde arttı.
KRİTİK GEÇİŞ NOKTASI: HÜRMÜZ BOĞAZI
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birine ve LNG ticaretinin beşte birine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik sürüyor. Boğazın kapalı kalacağına yönelik beklentiler fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluştururken, diplomatik temaslara ilişkin sınırlı iyimserlik artışları kısmen frenliyor.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ SÜRÜYOR
İran Dışişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin Pakistan, Umman ve Rusya’yı kapsayan temaslarında savaşın sona erdirilmesine yönelik çabaların ele alınacağını açıkladı. Ancak taraflar arasında henüz somut bir ilerleme sağlanamaması, piyasalardaki tedirginliğin devam etmesine neden oluyor.
