İran’ın hafta sonu Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere kapattığını ve yaklaşan unsurların hedef alınabileceğini açıklamasıyla bölgedeki risk algısı hızla arttı. Bu gelişmenin hemen ardından ABD donanmasının İran bandıralı bir gemiye müdahale ederek kontrol altına aldığı bilgisi, piyasaları daha da hareketlendirdi.
Asya işlemlerinde Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık %4,7 artarak 94 doların üzerine çıkarken, WTI tipi ham petrol de %5’in üzerinde değer kazanarak 88 dolar seviyesini gördü. Küresel petrol ve LNG taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazdaki belirsizlik, fiyatlardaki oynaklığı derinleştiriyor.
DİPLOMASİ ARAYIŞI SÜRÜYOR
Washington yönetimi müzakere kapısını açık tutmaya çalışıyor. Trump, ABD heyetinin görüşmeler için Pakistan’a gideceğini belirtirken, heyete Başkan Yardımcısı JD Vance’in liderlik edeceği ifade edildi. Ancak İran basını, Tahran’ın şu aşamada görüşmelere katılma niyeti olmadığını aktardı.
Enerji analistleri ise piyasanın sahadaki gelişmeler kadar liderlerin açıklamalarına da tepki verdiğini vurguluyor. Uzmanlara göre mevcut tablo, yalnızca askeri değil aynı zamanda “mesajlaşma üzerinden yürüyen” bir güç mücadelesine işaret ediyor.
ENERJİ PİYASALARINDA DALGALANMA DERİNLEŞİYOR
İran Devrim Muhafızları, ABD’nin deniz ablukasını gerekçe göstererek boğazın yeniden kapatıldığını doğruladı. Tahran yönetimi, abluka kaldırılmadan geçişlere izin verilmeyeceğini duyururken; Washington ise geri adım atmıyor.
Çatışma sürecinin başından bu yana petrol fiyatları sert dalgalanmalar gösteriyor. Savaş öncesinde 70 doların altında işlem gören Brent petrolün kısa sürede 120 dolara yaklaşması, piyasadaki kırılganlığı ortaya koydu.
ASYA VE AVRUPA İÇİN RİSK BÜYÜYOR
Enerji ihtiyacının büyük kısmını bu hat üzerinden karşılayan Asya ülkeleri krizden en fazla etkilenen bölgeler arasında yer alıyor. Bölge ülkeleri; uzaktan çalışma, daha kısa mesai süreleri ve eğitim kurumlarında erken tatil gibi önlemlerle tüketimi kısmaya çalışıyor.
Öte yandan Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Avrupa’nın uçak yakıtı stoklarının sınırlı olduğuna dikkat çekerek sevkiyatların aksaması halinde hava trafiğinde ciddi kesintiler yaşanabileceği uyarısında bulundu.
