İran- İsraİl, ABD savaşının başlamasıyla birlikte küresel piyasalarda sert dalgalanmalar yaşandı. Dünya genelinde borsaların toplam değeri bir ay içinde 157,5 trilyon dolardan 143,5 trilyon dolara geriledi. Bu büyük kayıp, yatırımcı güvenindeki zayıflamanın yanı sıra jeopolitik risklerin piyasalara ne denli hızlı yansıdığını ortaya koydu.
ENERJİ KRİZİ PİYASALARI SARSIYOR
Krizin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı’ndaki riskler, küresel enerji akışını doğrudan etkiledi. Dünya petrolünün önemli bir bölümünün geçtiği bu kritik noktada yaşanan aksaklıklar, petrol fiyatlarını 100 doların üzerine taşıdı. Enerji maliyetlerindeki bu artış, üretimden taşımaya kadar birçok sektörde zincirleme etki yarattı. Artan petrol fiyatlarıyla birlikte navlun ve sigorta giderlerinde de ciddi yükselişler görüldü. Bu durum, özellikle tarım ve sanayi üretiminde maliyet baskısını artırarak küresel ölçekte yeni bir fiyat dalgasını tetikledi. Üretim zincirinin her halkasında hissedilen bu artış, enflasyonist baskıları güçlendirdi.
ASYA EKONOMİLERİ İÇİN KRİTİK RİSK
Uzmanlara göre Güney Kore, Çin, Hindistan ve Japonya gibi üretim merkezleri, enerji ihtiyaçlarının büyük bölümünü Hürmüz Boğazı üzerinden karşılıyor. Bu hattaki olası bir kesinti, söz konusu ülkelerde üretim sorunlarına yol açarak küresel arz dengesini daha da bozabilir.
Ekonomistler, mevcut tabloda risk priminin özellikle finansal varlıklarda belirgin şekilde hissedildiğini ifade ediyor. Petrol fiyatlarının savaş sona erse bile belirli bir risk primi taşımaya devam edebileceği, bu durumun da piyasalarda kalıcı etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor.
EMTİA VE GIDA FİYATLARINDA YÜKSELİŞ BEKLENTİSİ
Enerji maliyetlerinin yüksek seyretmesi, gıda ve emtia fiyatlarını da yukarı yönlü baskılamaya devam ediyor. Bu süreçte enerji ve hammadde ihracatçısı ülkelerin görece avantajlı konuma geçebileceği, ithalata bağımlı ekonomilerin ise daha fazla zorlanabileceği belirtiliyor. Kriz ortamında likidite ve risk yönetimi açısından güçlü olan büyük ölçekli şirketlerin daha dayanıklı olduğu ifade ediliyor. Buna karşın küçük işletmelerin artan maliyetler ve finansmana erişimde yaşanan zorluklar nedeniyle daha fazla baskı altında kalabileceği öngörülüyor.
