MB Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Gamze Aşnük, iş dünyasında kadın liderliğini yalnızca bir temsil meselesi olarak değil, üretim, sürdürülebilirlik ve toplumsal fayda ekseninde ele alan isimlerden biri. Aşnük, hem özel sektörde hem de sivil toplumda aktif rol üstleniyor. Gaziantep, Adıyaman ve Kilis illerini kapsayan bölgesel kalkınma çalışmalarını yürüten Güneydoğu Sanayici ve İş İnsanları Derneği’nin (GÜNSİFED) başında da bulunan Aşnük, iş dünyasındaki kariyer yolculuğunu, kadın girişimcilerin görünmeyen engellerini ve önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerini Türkiye’de İş Dünyası dergisine anlattı.
HEM MESLEKİ HEM DE RUHSAL DÖNÜŞÜM
Kariyerindeki en önemli kırılma noktalarından birinin seracılıkla tanışması olduğunu belirten Gamze Aşnük, üretimin canlı ve kesintisiz doğasının kendisini derinden etkilediğini söyledi. Aşnük, bu süreci şu sözlerle anlattı: “Ben aslında inşaat mühendisiyim ama seraya başladığımda şunu fark ettim: Burada durup bekleme şansınız yok. Bir fabrikada üretim durur, stoklar yapılır ama serada öyle değil. Sizin yüz binlerce fidanınız var; her biri canlı, her biri size emanet. Saat başı takip etmeniz gerekiyor. Suyunu, ısısını, havalandırmasını, güneşi… Bu sorumluluk insanı hem çok yoruyor hem de inanılmaz derecede diri tutuyor. İşte benim motivasyonum, işime olan bağlılığım ve yaratıcılığım bu süreçte ciddi şekilde arttı.”
“SÖZÜNÜN KADINI OLMALIYIZ”
Kadın girişimcilerin sahada karşılaştıkları sorunların büyük bölümünün istatistiklere yansımadığını ifade eden Aşnük, kadınların çoğunun iş dünyasında var olabilmek için “başkalaşmaya” zorlandığını dile getirerek, “Kadının aynı anda birçok rolü var; anne, eş, evlat, iş kadını… Bu roller zaman zaman çatışıyor. İş hayatı acımasızlaştıkça kadınlar da ‘daha sert, daha agresif, daha eril’ olmak zorunda kaldığını zannediyor. Oysa bu büyük bir tuzak. Kadın kendi doğasından, kendi üretkenliğinden vazgeçtiği anda yaratıcılığını da kaybediyor. Ben şuna inanıyorum: Biz ‘sözünün eri’ değil, ‘sözünün kadını’ olmalıyız. Kendi duruşumuzu, kendi değerlerimizi koruyarak da güçlü olabiliriz” dedi. Finansmana erişimin kadınlar için hâlâ önemli bir engel olduğuna dikkat çeken Aşnük bu durumun kadın girişimcilerin büyüme hızını yavaşlattığını söyledi.
“KADIN GİRİŞİMCİYE İKİ YIL NEFES ALDIRIN”
Devlet desteklerinin önemine değinen Aşnük, kadın girişimciler için somut bir öneride de bulundu: “İş kuran kadının çoğu zaman gerçekten bir kaynağı olmuyor. Aileler, oğullarına iş kurmaları için bütün varlıklarını ortaya koyabilirken, kızları iş kurmak istediğinde bir anda ceplerinde para kalmamış gibi davranabiliyor. Bu nedenle kadınlar girişimciliğe her zaman bir sıfır geriden başlıyor. Devletin aldığı vergiler ve sağladığı destekler kapsamında, kadın girişimcilerin en az iki yıl boyunca muaf tutulması çok büyük bir katkı sağlar. Çünkü kadınlar, bu alandaki mali yükler ve belirsizlikler nedeniyle çoğu zaman geri duruyor. Bu tür desteklerle söz konusu çekincelerin önüne geçilebilir. Benim devlet yetkililerine naçizane önerim; iki yıl boyunca vergi muafiyeti, elektrik ve su desteği ya da istihdam edilen personelin bir kısmı için katkı payı gibi uygulamaların hayata geçirilmesidir.”
GÜNSİFED’DEN KADIN GİRİŞİMCİLERE SOMUT DESTEK
GÜNSİFED çatısı altında yürütülen çalışmalara değinen Aşnük, federasyonun yalnızca eğitim vermekle kalmadığını, kadın girişimcileri uzun vadeli olarak desteklediğini ifade etti. Aşnük, “Biz 150 kadına girişimcilik eğitimi verdik ama orada durmadık. Bu kadınların 10’unun iş kurmasını sağladık. Daha da önemlisi, ‘işi kurduk, bıraktık’ demedik. En az iki yıl boyunca mentorluk, yönlendirme ve iş ağı desteği sağladık. Çünkü kadın girişimci yalnız bırakıldığında çok çabuk pes edebiliyor. Biz bunu istemiyoruz” dedi.
“STK’LAR KADINLAR İÇİN GÖRÜNMEZ BİR LİDERLİK OKULU”
Sivil toplum çalışmalarının liderlik becerilerini geliştirdiğini belirten Aşnük, kadınların karar mekanizmalarında daha fazla yer alması gerektiğini vurguladı. STK’ların aslında görünmez bir liderlik okulu olduğunun altını çizen Aşnük, “Ben meslek odasında görev aldığımda şunu gördüm: Bir projeyi sıfırdan alıp çok kısa sürede hayata geçirmek zorundasınız. Kaynağınız sınırlı ama beklenti büyük. Bu insanın yönetsel reflekslerini inanılmaz geliştiriyor. O yüzden kadınların mutlaka odalarda, meclislerde, federasyonlarda yer alması gerekiyor” dedi. Başarı tanımının finansal göstergelerle sınırlı olmadığını söyleyen Aşnük, konuyu şöyle değerlendirdi: “Para kazanabilirsiniz ama çevrenizde mutsuz insanlar varsa bu bana göre başarı değildir. Ben çalışanın mutluysa, ailem huzurluysa, birlikte yol yürüdüğüm insanlar kendini değerli hissediyorsa başarıdan söz ederim. Başarı tek başına değil, bütünsel olduğunda anlamlıdır.”
“KADIN KADININ YURDUDUR”
Halen üst yönetim kademelerinde kadın temsilinin yüzde 1,5–2 seviyelerinde olduğuna dikkat çeken Aşnük, bu oranın önümüzdeki 5–10 yıl içinde önemli ölçüde artacağına inandığını dile getirdi. Türkiye’de bu dönüşümü destekleyen yatırımların ve bilinçli yetişen genç kadın kuşakların bulunduğunu belirten Aşnük, “Birkaç yıl sonra çok daha saygın pozisyonlarda, söz sahibi olan kadınları göreceğiz. Bugün dünyada zaten ses getiren pek çok başarılı kadın var ve ben onların her birine büyük saygı duyuyorum” dedi. Kadınların birbirlerini destekledikçe daha da güçleneceğinin altını çizen Aşnük, “Kadın kadının yurdudur. Ancak profesyonel hayatta ilerlerken duygusal reflekslerimizi doğru yönetmeyi de öğrenmemiz gerekiyor. Erkekler tartışıp kısa sürede konuyu kapatabilirken, biz kadınlar meseleleri daha fazla içselleştirebiliyoruz. Bu nedenle profesyonelliği önceleyen bir yaklaşım geliştirmek, kadınların birlikte daha güçlü ilerlemesini sağlar” ifadelerini kullandı.
KADINLAR İÇİN GELECEK DAHA GÜÇLÜ
Önümüzdeki 5–10 yıla ilişkin öngörülerini de paylaşan Gamze Aşnük, kadınların iş dünyasında çok daha görünür bir konuma geleceğine inandığını ifade etti. Her ne kadar birçok kişinin bu yükselişi görmezden gelse de kadınların son yıllarda ciddi bir ivme yakaladığını vurgulayan Aşnük, “Kadınların son dönemde yönetim kurullarında üstlendikleri roller ve kendi kurdukları şirketlerle ortaya koydukları performans, güçlü bir büyüme ve kabullenme trendine işaret ediyor. Kadınlar öğrenmeye çok daha açık, hızlı adapte olan ve zorlandıkları noktada pes etmeyen bir yapıya sahip. Erkeklerin daha çabuk vazgeçtiği alanlarda kadınlar azimle yoluna devam edebiliyor” değerlendirmesinde bulundu.
