Küresel emtia piyasalarında yeni haftaya damga vuran gelişme, kıymetli metallerde görülen sert yükselişler oldu. Ons bazında altın 4 bin 420,3 dolarla, gümüş 69,5 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyelerini görürken; platin 2 bin 76,6 dolarla Temmuz 2008’den, paladyum ise bin 805,5 dolarla Ocak 2023’ten bu yana en yüksek düzeyine çıktı.
2024 yılının sonundan bu yana fiyat performansları dikkat çekici boyutlara ulaştı. Altın yüzde 68’in üzerinde değer kazanırken, gümüşte yükseliş yüzde 138’i, platinde yüzde 126’yı, paladyumda ise yüzde 95’i aştı. Bu tablo, kıymetli metalleri yılın en kazançlı emtia gruplarından biri haline getirdi.
Yükselişin temel nedenleri arasında ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim sürecine girmesi öne çıkıyor. Fed’in bu yıl toplam 75 baz puanlık faiz indirimi yapması ve 2026’da da gevşeme politikasını sürdürmesi beklentisi, özellikle faiz hassasiyeti yüksek olan altın ve gümüş fiyatlarını destekledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın faiz indirimlerini açık şekilde savunması da bu beklentileri güçlendirdi.
Buna ek olarak süregelen jeopolitik riskler de güvenli liman talebini artırdı. Rusya-Ukrayna gerilimi devam ederken, ABD ile Venezuela arasında artan tansiyon, yatırımcıların altın ve gümüşe yönelmesinde etkili oldu. Merkez bankalarının düzenli altın alımları da fiyatlardaki yükselişte önemli bir rol oynadı.
Talep tarafında dikkat çeken bir diğer gelişme ise Hindistan’dan geldi. Ülkenin emeklilik fonlarının varlıklarının yüzde 1’ini altın ve gümüş ETF’lerine ayırmasına izin verilmesi, bu metallere yönelik ilgiyi artırdı. Gümüşte ayrıca sanayi kaynaklı talep güçlü seyrini koruyor. Güneş enerjisi, elektronik ve elektrikli araç sektörleri, gümüş talebinin temel sürükleyicileri arasında yer alıyor. ABD’nin gümüşü “kritik mineral” listesine dahil etmesi de geleceğe yönelik talep beklentilerini güçlendirdi.
PLATİN VE PALADYUMDA ÇİN ETKİSİ
Platin ve paladyum fiyatlarındaki yükselişte Çin kaynaklı gelişmeler belirleyici oldu. Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun, otomotiv ve sanayi sektörlerinde kullanılan bu metaller için vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerini onaylaması, fiyat hareketlerini hızlandırdı.
Öte yandan arz tarafındaki sıkıntılar da yükselişi destekledi. Madencilik üretimindeki daralma, gümrük tarifelerine ilişkin belirsizlikler ve yatırımcıların kısmen altından bu metallere yönelmesi, platin ve paladyum fiyatlarını yukarı taşıdı. Rusya kaynaklı jeopolitik riskler özellikle paladyum üzerinde etkili olurken, Güney Afrika’dan gelen zayıf üretim verileri de arz endişelerini artırdı.
Platinde ayrıca ABD Başkanı Trump ile Elon Musk arasında yaşanan sözlü gerilim de dolaylı bir etki yarattı. Trump’ın elektrikli araç teşviklerini azaltabileceği beklentisi, daha çok içten yanmalı motorlarda kullanılan platine yönelik talep beklentilerini güçlendirdi.
“FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ PİYASANIN ANA MOTORU”
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen’e göre, piyasalardaki ana motivasyon faiz indirimi beklentisi. Ergezen, Fed’in Aralık ayındaki faiz indiriminin emtia piyasasına zaten olumlu yansıdığını belirterek, 2026’da Fed başkanının değişecek olmasının ve daha güvercin bir yönetimin beklentisinin fiyatlamalarda belirleyici olduğunu ifade etti.
Faiz indirimlerinin devam edeceği öngörüsünün, ekonomik toparlanma ve emtia talebinde artış beklentisini beraberinde getirdiğini söyleyen Ergezen, özellikle sanayi kullanımının yoğun olduğu gümüş, platin ve paladyumun bu süreçten daha güçlü etkilendiğini vurguladı.
Altın-gümüş rasyosunun 65 seviyesinin altına gerilemesine dikkat çeken Ergezen, bunun uzun yıllardır görülmeyen bir seviye olduğunu ve piyasadaki güçlü faiz indirimi beklentisini net şekilde yansıttığını dile getirdi. ABD’de açıklanan ve beklentilerin altında kalan enflasyon verisinin de altını yeni zirvelere taşıyan en önemli faktörlerden biri olduğunu sözlerine ekledi.
