Uluslararası enerji piyasaları araştırma kuruluşu S&P Global’in Commodities at Sea gemi takip verilerine göre, Rusya’nın Kuzey Deniz Yolu üzerinden Asya’ya ham petrol ve petrol ürünleri sevkiyatı geçen yılın rekorunu yaklaşık yüzde 8 aştı. Taşınan miktar 2024’te 10,8 milyon, 2025’te 12,2 milyon varil seviyesindeydi.
Rusya’nın kuzey kıyıları boyunca uzanan güzergâh, Baltık Denizi limanlarından hareket eden tankerler için Avrupa kıyıları ve Süveyş Kanalı üzerinden Asya’ya ulaşan geleneksel rotaya alternatif oluşturuyor. Arktik bölgesindeki Vostok Oil projesinden yapılan ilk sevkiyatlar da artışa katkı sağladı.
Avrupa Birliği’nin Rusya’dan deniz yoluyla ham petrol ve petrol ürünleri ithalatını yasaklaması, ülkenin ihracat pazarlarını değiştirdi. Tavan fiyat uygulaması ile taşımacılık, sigorta ve finansman hizmetlerine yönelik kısıtlamalar da alternatif güzergâh arayışını hızlandırdı.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak’ın paylaştığı verilere göre, ülkenin petrol ihracatında Asya’nın payı 2021’de yüzde 40 seviyesindeyken 2025’te yüzde 80’e yükseldi. Avrupa’ya yönelik sevkiyat ise geçmişteki 175 milyon ton seviyesinden yaklaşık 25 milyon tona geriledi.
Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik sorunları ile artan navlun fiyatları da kuzey rotasına ilgiyi destekledi.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak
S&P Global’in araştırmasına göre, Rusya’nın batısındaki petrol terminallerinden Doğu Asya’ya Süveyş Kanalı üzerinden yapılan sevkiyatlar genellikle en az altı hafta sürüyor. Arktik güzergâhında uygun buz koşulları oluştuğunda taşıma süresi yüzde 40’a kadar azalabiliyor.
Daha kısa mesafe, yakıt tüketimi ve gemi kiralama giderlerinde avantaj sağlıyor. Ancak buzkıran hizmetlerinin maliyeti, uygun tanker sayısının sınırlı olması ve zorlu iklim koşulları tasarrufu azaltıyor.
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, Kuzey Deniz Yolu üzerinden taşınan toplam yükün bu yıl 40 milyon tonu aşmasını beklediklerini açıkladı. Ekim ortasında 35 milyon tonu geçen yük miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20 arttı.
Rusya Uzak Doğu ve Arktik Kalkınma Bakanı Aleksey Çekunkov ise transit taşımacılığın kasım başında 6 milyon tona ulaşarak yıllık bazda iki katına çıktığını bildirdi.
Geçen yıl toplam 37,2 milyon ton yük taşınan güzergâh; petrolün yanı sıra sıvılaştırılmış doğal gaz, maden cevheri ve konteyner taşımacılığında da kullanılıyor.

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev
Vostok Oil projesi kapsamında ilk petrol sevkiyatı eylülde gerçekleştirildi. Projede, Krasnoyarsk bölgesindeki petrol sahalarını Arktik kıyısındaki Buhta Sever Limanı’na bağlayan 790 kilometrelik boru hattı devreye alındı.
Yıllık 100 milyon ton taşıma kapasitesine göre tasarlanan hat, bölgedeki petrolün uluslararası pazarlara ulaştırılmasını amaçlıyor. Rosatom Arktik Direktörü Vladimir Panov, 27 Ekim itibarıyla proje kapsamında Kuzey Deniz Yolu üzerinden altı sevkiyat yapıldığını açıkladı.
Arktik’te deniz buzlarının uzun vadede azalması, özellikle yaz ve sonbahar aylarında gemi taşımacılığına elverişli koşulların oluşmasını sağlıyor. Rosgidromet verilerine göre, bölgedeki deniz buzlarının kapladığı alan 16 Eylül’de 4,73 milyon kilometrekareye gerileyerek yıllık bazda yüzde 5 azaldı.
Petrol taşımacılığının genişlemesi ise olası kazalara ve sızıntılara ilişkin endişeleri artırıyor. S&P Global verilerine göre, 2025-2026 döneminde bu güzergâhtan uluslararası müşterilere Rus ham petrolü taşıyan 28 geminin tamamı, seferleri sırasında en az bir Batılı ülkenin yaptırım listesinde bulunuyordu. Bu gemilerin yedisinin buz sınıfı kaydı bulunmuyor.
Rusya, Kuzey Deniz Yolu üzerinden Asya yönündeki düzenli sevkiyatları 2027 başından itibaren yıl boyunca gerçekleştirmeyi hedefliyor. Yeni nükleer buzkıran Çukotka’nın hizmete alınmasıyla filodaki nükleer buzkıran sayısının dokuza yükselmesi planlanıyor.
Rusya ile Çin’in yol haritası da güzergâhtaki yük taşımacılığının 2030’a kadar yıllık 20 milyon tona çıkarılmasını öngörüyor. Düzenli taşımacılığın geliştirilmesi için seyir hızının artırılması ve arama kurtarma, iletişim ile sağlık altyapısının güçlendirilmesi gerekiyor.
EKONOMİ
8 saat önceBORSA
10 saat önceGÜNDEM KORİDORU
10 gün önceGÜNDEM KORİDORU
11 gün önceGÜNDEM KORİDORU
17 Kasım 2026GÜNDEM KORİDORU
17 Kasım 2026EKONOMİ
17 Kasım 2026Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.