Beyin kanaması, inme, beyin tümörü ameliyatları ve uzun süreli yoğun bakım tedavileri, hastaların hareket kabiliyetlerini kısmen veya tamamen kaybetmelerine neden olabiliyor. Günlük ihtiyaçlarını tek başlarına karşılayamayan hastalar için yeniden yürüyebilmek, bazen aylar süren yoğun bir rehabilitasyon süreci gerektiriyor.
Gelişen sağlık teknolojileriyle birlikte robotik rehabilitasyon uygulamaları, hareket kaybı yaşayan hastaların tedavisinde giderek daha fazla kullanılıyor. Geleneksel fizik tedavi yöntemlerini destekleyen robotik sistemler, hastaların hareketleri kontrollü ve tekrarlı biçimde gerçekleştirmesine yardımcı oluyor.
“Robotik Rehabilitasyon ile Yeniden Hareket Buluşmaları-2” etkinliğinde bir araya gelen hastalar, tedavi süreçlerini ve yeniden hareket etmeye başladıkları anları paylaşırken uzmanlar da rehabilitasyona erken başlamanın önemini anlattı.
ERKEN REHABİLİTASYON İYİLEŞME SÜRECİNDE ÖNEM TAŞIYOR
İnme ve beyin kanaması sonrasında hastaların fizik tedaviye başlaması için uzun süre beklenmesinin iyileşme sürecini olumsuz etkileyebileceğini belirten Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Cihan Aksoy, erken müdahalenin önemine dikkat çekti.
Beynin hareket kabiliyetini yeniden kazanma sürecinde uygun rehabilitasyon yöntemleriyle desteklenmesi gerektiğini ifade eden Aksoy, şöyle konuştu:
“Travma sonrasında da beyin kolu kaldırmak veya bacağı hareket ettirmek için emirler gönderir. Ancak hareket gerçekleşmezse hücresel kayıplar yaşanmaya başlar. Böyle olunca da tedavi için yeni yollar bulmak gerekiyor. Halbuki tedaviye çok erken dönemde başlandığında hastanın hareket kabiliyetinin desteklenmesi mümkün oluyor. Robotik rehabilitasyon ise hasta tam olarak kendinde değilken bile fizyoterapi yapabilme imkanı veriyor.”
Aksoy, hastaların tıbbi durumlarının uygun olması halinde rehabilitasyon sürecinin geciktirilmemesi gerektiğini vurguladı.
ROBOTİK SİSTEMLERLE HAREKETLER TEKRAR ÖĞRENİLİYOR
Robotik rehabilitasyonun geleneksel fizik tedavinin yerine geçmediğini, tedaviyi destekleyen bir yöntem olarak uygulandığını belirten Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Mustafa Çorum, yoğun ve tekrarlı hareketlerin önemine değindi.
Özellikle ağır felç geçiren veya uzun süre yoğun bakımda kalan hastalarda standart fizik tedavi uygulamalarının tek başına yeterli olmayabileceğini ifade eden Çorum, rehabilitasyon programlarının hastanın ihtiyaçlarına göre planlanması gerektiğini söyledi.
Çorum, “Robotik rehabilitasyonu standart tedaviye ek olarak uyguluyoruz. Bol tekrarlı hareketlere, günlük yaşam aktivitelerine yönelik işlevsel eğitimlere, ergoterapiye ve bilişsel fonksiyonları destekleyen çalışmalara ihtiyaç duyuyoruz. Robotik cihazlar, tedavinin daha yoğun ve tekrarlı uygulanmasında bize önemli katkı sağlıyor.” dedi.
GÜNLÜK YAŞAM HAREKETLERİ TEDAVİNİN MERKEZİNDE
Robotik rehabilitasyonda temel hedeflerden birinin hastaların günlük hayatta ihtiyaç duydukları hareketleri yeniden gerçekleştirebilmesi olduğunu belirten Doç. Dr. Mustafa Çorum, beynin yeniden öğrenme kapasitesinden yararlanıldığını anlattı.
Günlük yaşam aktivitelerinin tekrarlanmasının tedavinin önemli bir bölümünü oluşturduğunu söyleyen Çorum, şu değerlendirmede bulundu:
“Biz hastaları günlük yaşam aktivitelerine döndürebilirsek, beyin tekrardan eski fonksiyonlarına kavuşabiliyor. Beyin esnek bir organ. Büyük yaralanmalarda hastalar, bir anda günlük yaşamdan kopuyor ve tekrar dönüş zor olabiliyor. Bu yüzden beynin yeniden öğrenebilme ve şekillenebilme özelliğinden yararlanmak için hareketlerin 4-6 saat boyunca tekrar edilmesine yönelik yoğun bir tedavi süreci yürütüyoruz.”
Çorum, robotik sistemlerin tekrarlı hareketlerin uygulanmasına katkı sunduğunu, hastanın işlevsel bağımsızlığını artırmanın tedavinin temel amaçlarından biri olduğunu belirtti.
PARMAĞINI BİLE OYNATAMIYORDU, DÖRT AYDA YÜRÜMEYE BAŞLADI
Etkinlikte iyileşme hikâyesini paylaşan isimlerden biri, beyin kanamasının ardından vücudunun sol tarafında hareket kaybı yaşayan 60 yaşındaki Mehmet Cem Gülyurt oldu.
Yoğun bakım tedavisinin ardından robotik rehabilitasyon programına alınan Gülyurt, yaklaşık dört aylık yoğun tedavi sonucunda yeniden yürümeye başladı.
Yaşadığı değişimi anlatan Gülyurt, “Merkeze geldiğimde kıpırdayamıyordum, bilincim de yerinde değildi. Dört aylık yoğun tedaviyle yeniden ayağa kalktım. Şimdi yemeğimi kendim yiyor, banyomu yapıyor, merdiven çıkıyor ve bahçede kimseye ihtiyaç duymadan hareket edebiliyorum.” ifadelerini kullandı.
Gülyurt’un ablası Havva Şükran Özmen de kardeşinin tedaviye başladığı ilk günlerde parmağını dahi hareket ettiremediğini belirterek yaşadıkları süreci anlattı.
Özmen, “Yaklaşık dört ayda çok büyük bir ilerleme kaydettik. İlk günle bugün arasında inanılmaz bir fark var. Doktorlarımız ve robotik rehabilitasyon sayesinde artık yürüyerek buraya gelebiliyoruz. Kişisel ihtiyaçlarının hepsini kendisi karşılayabiliyor. Bizim için bu çok büyük bir mucize.” dedi.
BEYİN TÜMÖRÜ AMELİYATINDAN SONRA HAYATI DEĞİŞTİ
Robotik rehabilitasyonla yeniden hareket etmeye başlayan hastalardan biri de bankacı Nagehan Çomaklı oldu.
Dört yıl önce gerçekleştirilen sağlık kontrolünde beyninde tümör tespit edilen Çomaklı, geçirdiği ameliyatın ardından vücudunun sol tarafında felç gelişmesi nedeniyle hareket kabiliyetini kaybetti.
Ameliyat sonrasında yatakta dahi oturamadığını ve yalnızca başını hareket ettirebildiğini anlatan Çomaklı, rehabilitasyon sürecinde önemli ilerleme kaydettiğini söyledi.
Çomaklı, “Beyin tümörü ameliyatından uyandığımda sol tarafım felçliydi. Yatakta bile oturamıyor, sadece kafamı hareket ettirebiliyordum. Sedyeyle geldim; şimdi ayakta duruyorum ve yürüyerek taburcu olmayı hedefliyorum.” dedi.
“KİMSEYE İHTİYAÇ DUYMADAN AYAKTA DURMAK ÇOK GÜZEL”
Tedavi sürecinde günlük yaşamına yeniden katılmaya başladığını belirten Nagehan Çomaklı, iş hayatından kişisel ihtiyaçlarına kadar pek çok alanda bağımsızlığını yeniden kazanmaya çalıştığını ifade etti.
Rehabilitasyon merkezinden bankadaki işine uzaktan devam ettiğini ve hafta sonları evine gidebildiğini anlatan Çomaklı, şunları söyledi:
“Merkezden bankadaki işime uzaktan devam ediyor, hafta sonları eve giderek yemeğimi ve ütümü kendim yapabiliyorum. İlk kez ayağa kalktığımda çok mutlu oldum. Kimseye ihtiyaç duymadan durabilmek çok güzel; bunların değerini insan başına gelmeden anlayamıyor.”
Tedavi sürecinin fiziksel olduğu kadar psikolojik açıdan da zorlayıcı olduğunu ifade eden Çomaklı, Doç. Dr. Mustafa Çorum’un desteğinin kendisi için önemli olduğunu belirtti.
HER HASTANIN İYİLEŞME SÜRECİ FARKLILIK GÖSTEREBİLİYOR
Robotik rehabilitasyon, hareket kabiliyetini kaybeden hastaların yeniden hareket etmelerini destekleyen yöntemler arasında yer alıyor. Bununla birlikte tedavinin sonuçları hastalığın türüne, beyin hasarının derecesine, hastanın genel sağlık durumuna ve rehabilitasyon programına göre değişebiliyor.
Uzmanlar, robotik teknolojilerin fizik tedavi, ergoterapi ve diğer rehabilitasyon uygulamalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Erken dönemde başlanan ve hastanın ihtiyaçlarına göre planlanan rehabilitasyon programları, hareket kabiliyetinin geliştirilmesine ve günlük yaşamda bağımsızlığın artırılmasına katkı sağlayabiliyor.
