Türk Eximbank ev sahipliğinde, Birleşik Krallık İhracat Finansmanı Kuruluşu (UKEF) ortaklığıyla düzenlenen COP31 ECA Finans Zirvesi, Antalya’da gerçekleştirildi. Açılış konuşmalarını Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White’ın yaptığı zirvede, sürdürülebilir yatırımların finansmanı, dayanıklı tedarik zincirleri ve yeşil dönüşümde uluslararası iş birlikleri ele alındı.
Şimşek, iklim hedeflerinin ekonomik sonuç üreten projelere dönüşmesi gerektiğini belirterek, “Dünyanın artık daha fazla iddialı taahhüde değil, bunları istihdama ve büyümeye dönüştürecek projelere ihtiyacı var. Bu nedenle iki Eximbank’ın birlikte çalışmasını teşvik etmek istiyorum. Bu iş birliği geleceğe dönük çok faydalı olacaktır” dedi.
KARBONSUZLAŞMA İHRACATTA BELİRLEYİCİ OLACAK
Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na dikkat çeken Şimşek, Türkiye’nin ihracatında Avrupa pazarının taşıdığı ağırlığın sanayide dönüşümü gerekli kıldığını söyledi.
Şimşek, “İhracatımızın yüzde 55’ini Avrupa’ya yapıyoruz. Kendinizi karbonsuzlaştıramazsanız ürünlerinizi de satamazsınız. Bu nedenle sanayimizi bu yönde geliştirmemiz, enerjimizi daha verimli kullanmamız ve güvenli enerji kaynaklarına yönelmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin geçmiş 20 yılda benzin ve petrol ithalatı için yaklaşık 1 trilyon dolar harcadığını belirten Şimşek, enerji dönüşümünün makro finansal istikrara katkı sağlayacağını vurguladı. Şimşek, “Yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor” dedi.
FİNANSMANDA MALİYETİ ALGILANAN RİSK ARTIRIYOR
Gelişmekte olan ülkelere yönelik 2035 yılına kadar 1,3 trilyon dolarlık iklim finansmanı hedefine değinen Şimşek, temel sorunun sermaye yetersizliğinden çok yatırımı mümkün kılacak koşulların oluşturulamaması olduğunu söyledi.
Öngörülebilirliğin ve düzenleyici çerçevenin yatırım kararlarındaki önemine işaret eden Şimşek, gelişmekte olan ülkelerde yeşil enerji projelerinin gelişmiş ekonomilere kıyasla en az iki kat daha pahalıya mal olduğunu belirtti.
Şimşek, “Bunun önemli bir bölümü algılanan riskten kaynaklanıyor. Projeler ekonomik açıdan mantıklı olsa bile finans kuruluşlarının algıladığı risk maliyetleri artırıyor” diye konuştu.
Mehmet Şimşek – Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanı
ORTAK FİNANSMANIN YAYGINLAŞMASI ÇAĞRISI
İhracat kredi kuruluşları ve kalkınma bankalarının ticari ve siyasi riskleri üstlenerek yatırımları destekleyebileceğini ifade eden Şimşek, bu kurumların iş birliği sayesinde finansman maliyetlerinin düşürülebileceğini söyledi.
Şimşek, “Birlikte çalışmanız hâlinde proje finansmanını daha az riskli hâle getirebilir, finansman maliyetlerini düşürebilir ve özel sermayenin bu alanlara yönelmesini sağlayabilirsiniz” dedi.
Ortak finansmanın yaygınlaştırılması gerektiğini vurgulayan Şimşek, “Ortak finansman normlarını belirlememiz gerekiyor. Bunu bir istisna olarak değil, bir kural olarak benimsemeliyiz” ifadelerini kullandı.
KAMUNUN ROLÜ RİSKİ AZALTMAK VE YATIRIMI KOLAYLAŞTIRMAK
Kamu kaynaklarının sınırlı olduğuna dikkat çeken Şimşek, özel sektör yatırımlarının desteklenmesinde kamunun kolaylaştırıcı rol üstlenmesi gerektiğini belirtti.
“Kamu harcamaları özel sektör yatırımlarının önüne geçmemeli. Kamu olarak kolaylaştırıcı bir rol üstlenmemiz, riski paylaşmamız ve azaltmamız gerekiyor” diyen Şimşek; Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefinin, yeşil dönüşüm finansmanı çalışmalarının, karbon piyasası ve sürdürülebilir raporlama adımlarının yatırımcılara yön verdiğini kaydetti.
Türk Eximbank’ın bu çerçeveyi yatırımcılarla buluşturduğunu söyleyen Şimşek, bankanın küresel tedarik zincirlerine finansmanın yanı sıra teknik bilgi, endüstriyel tasarım ve üçüncü pazarlara ilişkin deneyim sunduğunu ifade etti.
İKLİM PROJELERİNİN FİNANSMANA ERİŞİMİ HIZLANDIRILACAK
İklim önceliklerinin yatırım yapılabilir projelere dönüştürülmesinde eksiklikler bulunduğunu belirten Şimşek, fizibilite, izin ve lisans süreçlerine dikkat çekti. Bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla bir “İklim Uygulama Köprüsü” oluşturulması üzerinde çalışıldığını söyledi.
Şimşek, “Bu köprü hayata geçirildiğinde birçok ülkenin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmesine yardımcı olacak. Yatırım ihtiyaçları, uygun finansman araçları ve potansiyel yatırımcılar bir araya getirilecek” dedi.
İş birliğinin proje tasarımı ve risk değerlendirmesi öncesinde başlaması gerektiğini vurgulayan Şimşek; sürdürülebilir istihdam, erişilebilir enerji ve iklim krizine dayanıklı üretim kapasitesinin ortak öncelikler olduğunu belirtti.
WHITE: FİNANSMAN VAATLERİ SOMUT SONUÇLARA BAĞLIYOR
Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White
Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White da zirvenin yeni ortaklıkların kurulmasına ve projelerin önündeki engellerin kaldırılmasına katkı sağlamasını beklediğini söyledi.
Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ortaklığın derinleşmesini temenni eden White, COP31’in uygulamaya ve sonuç almaya odaklanması gerektiğini vurguladı.
White, “Finansman, vaat ettiğimiz dönüşüm ile insanların gerçekte görebileceği dönüşüm arasındaki köprüdür. Şimdi görevimiz, bu köprüyü daha hızlı inşa etmek” ifadelerini kullandı.
