Türk şirketlerinin yurt dışına açılımı, ihracatın ötesi ne geçerek uluslararası pazarlarda kalıcı bir varlık oluşturma yönünde ilerliyor. Ticaret Bakanlığı’nın 2026 Yurt Dışı Yatırım Anketi’ne göre, Türkiye’de yerleşik kişi ve şirketlerin 128 ülkedeki yatırımlarının sermaye pozisyonu, 2025 sonunda 69,2 milyar dolara ulaştı. Bir önceki yıl 60,1 milyar dolar olan bu tutar yaklaşık yüzde 15 artış gösterdi. Söz konusu yatırımlar 174 bini aşkın kişiye istihdam sağlarken 59 milyar dolarlık ciro sağladı. DEİK Yurt Dışı Yatırımlar İş Konseyi Başkanı Kübra Orakçıoğlu Kazan, Türk şirketlerinin uluslararası yatırımlarının Türkiye ekonomisiyle güçlü bağını koruduğunu belirterek, “Yurt dışı yatırımların Türkiye ekonomisiyle güçlü bağını koruduğunu görüyoruz. Türkiye’den bu yatırımlara yapılan ihracatın 10,7 milyar dolara ulaşması, yatırımların yalnızca faaliyet gösterilen ülkelerle sınırlı kalmadığını, Türkiye’deki üretim ve ticaret ekosistemine de katkı sağladığını ortaya koyuyor” dedi .
AVRUPA İLK SIRADA
Türk yatırımcıların tercihleri bölgelere ve sektörlere göre farklılaşıyor. Avrupa Birliği, toplam sermaye pozisyonunun yüzde 53,1’ini oluşturuyor. Kuzey Afrika’da ana metal sanayisi, Yakın ve Orta Doğu’da finans, ticaret, gıda ve inşaat, Kuzey Amerika’da ise metal sanayisi ve enerji yatırımları öne çıkıyor. Kazan, yatırım kararlarında ülke sıralamalarının yanı sıra pazar erişimi, lojistik, mevzuat, iş gücü ve yerel ortaklıkların da değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Dijital altyapı, enerji dönüşümü, ileri imalat ve sağlık teknolojileri de uzun vadeli fırsatlar sunabilir” ifadelerini kullandı. Jeopolitik gerilimler, değişen ticaret politikaları, enerji maliyetleri ve lojistik kesintileri, şirketlerin yatırım stratejilerini yeniden şekillendiriyor.
Kazan, belirsizliklerin yatırım iştahını ortadan kaldırmadığını, kararları daha seçici ve risk odaklı hale getirdiğini vurgulayarak, “Şirketler artık yalnızca büyüme veya maliyet için değil, tedarik güvenliğini ve pazara erişimi güçlendirmek için de yatırım yapıyor. Başarı, en ucuz yeri seçmekten çok, uzun vadeli değer yaratacak ve yönetilebilir risk taşıyan konumu bulmaktır” dedi. Yurt dışı yatırımlarda finansmana erişim, kur riski, vergi ve lisans süreçleri, iş gücü mevzuatı ve yerel pazara uyum öne çıkan zorluklar arasında yer alıyor. Özellikle KOBİ’lerin farklı ülkelerde uzman ekipler oluşturmasının güç olduğuna dikkat çeken Kazan, kamu ve özel sektör arasındaki koordinasyonun önemini vurguladı. Ticaret müşavirlikleri, iş konseyleri ve finans kuruluşlarının iş birliğinin yatırım süreçlerini kolaylaştırabileceğini belirten Kazan, yatırım anlaşmaları ve çifte vergilendirmeyi önleme düzenlemelerinin de belirleyici olduğunu ifade etti.
KÜRESEL OYUNCU OLMAK İÇİN TEKNOLOJİ ŞART
Kazan’a göre uluslararası pazarlarda kalıcı başarı, yalnızca başka bir ülkede şirket kurmakla sağlanamıyor. Şirketlerin marka, teknoloji, üretim kabiliyeti ve uzmanlıklarını yurt dışına taşıması, yatırımlarını Türkiye’deki değer zinciriyle birlikte planlaması gerekiyor. “Ar-Ge ve teknoloji yatırım stratejisinin merkezinde olmalı. Şirketler yeni yetkinlikler geliştirmeli, üniversite ve araştırma merkezleriyle iş birliği yapmalı; dijitalleş me ve nitelikli insan kaynağına yatırım yapmalı” diyen Kazan, Türkiye ile yurt dışındaki faaliyetler arasında güçlü bağlar kurulmasının sürdürülebilir büyümeyi destekleyeceğini kaydetti.
