Artemis roketi iyonosferde binlerce kilometre genişliğinde boşluk açtı

NASA’nın Ay çevresindeki kritik uçuşu için gerçekleştirdiği Artemis II görevi, Dünya atmosferinin iyonosfer katmanında beklenmedik büyüklükte bir elektromanyetik etki bıraktı. Tayvan’daki Ulusal Cheng Kung Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışmada, roketin fırlatılış anında atmosferin üst katmanlarında 5 bin kilometre genişliğe ulaşan iki ayrı boşluk meydana geldiği saptandı.

İYONOSFERDE ÇİFTE BOZULMA SAPTANDI

Yüksek hassasiyetli GPS alıcı ağları üzerinden serbest elektron yoğunluğunu inceleyen bilim insanları, ilk bozulmanın roketin 65 metrelik ana gövdesinin atmosferi yararak yükseldiği sırada yaşandığını tespit etti. İkinci elektromanyetik boşluk ise roketin üst kademesinde gerçekleştirilen iki ayrı motor ateşlemesinin ardından oluştu.

GPS SİNYALLERİNDE METRELİK SAPMA GÖRÜLDÜ

Deniz seviyesinden 48 ile 965 kilometre yükseklikte bulunan ve radyo ile uydu sinyallerinin iletiminde hayati önem taşıyan iyonosferdeki bu deformasyon, yeryüzüne ulaşan sinyallerde gecikmelere yol açtı. İncelemeler, oluşan boşlukların yer merkezli navigasyon sistemlerinde birkaç metrelik hata payları meydana getirdiğini ortaya koydu.

Araştırmacılar, GPS uydularının 20 bin 200 kilometre yükseklikte bulunmasına karşın gönderilen verilerin atmosfer katmanlarından geçerken bozulduğunu vurguladı. Uzmanlar, metrelik sapmaların otonom araçlar ile insansız hava araçlarının yön bulma sistemlerinde riskler yaratabileceğine dikkat çekiyor.

#NASA #ArtemisII #uzayhaberleri