İklim krizi, aşırı sıcaklıklar, seller, kuraklık ve doğal afetler yoluyla yalnızca çevreyi değil, çocukların gelişimini ve ailelerin yaşam koşullarını da etkiliyor. Özellikle sosyoekonomik açıdan dezavantajlı koşullarda yaşayan çocuklar, iklim krizinin derinleştirdiği eşitsizliklerle daha erken yaşlarda karşılaşıyor.
Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV), bu sorunlara karşı erken çocukluk dönemine yönelik bakım, eğitim ve aile destek hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Vakfa göre çocukların gelişimini destekleyen yatırımlar, aynı zamanda ailelerin krizlerle başa çıkma kapasitesini artırarak toplumların iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını güçlendiriyor.
1993 yılından bu yana erken çocukluk gelişimi alanında çalışmalar yürüten AÇEV, 33 yıllık saha deneyiminden hareketle bu yaklaşımın ulusal ve uluslararası iklim politikalarında daha fazla yer bulmasını hedefliyor.
AÇEV: ÇOCUKLARA YAPILAN YATIRIM İKLİM DAYANIKLILIĞINI ARTIRIYOR
AÇEV Genel Müdürü Nalan Yalçın, erken yaşlardaki çocukların ve ailelerinin iklim krizinden orantısız biçimde etkilendiğini belirterek gelişimi destekleyen bakım hizmetlerinin önemini vurguladı.
Yalçın, erken çocukluk döneminde sağlanan desteğin yalnızca çocukların bireysel gelişimine katkıda bulunmadığını, aynı zamanda toplumların iklim krizine uyum sağlama kapasitesini de artırdığını ifade etti. AÇEV’in bugüne kadar yaklaşık 1,5 milyon çocuk, anne baba ve kadına ulaştığını belirten Yalçın, vakfın programlarını sahada uygulamak üzere 15 bin gönüllü eğitimci yetiştirdiğini aktardı.
KÜRESEL İKLİM FİNANSMANINDA ERKEN ÇOCUKLUK ÖNCELİĞİ
AÇEV, erken çocukluk dönemine yönelik yatırımların küresel iklim finansmanı mekanizmalarında daha fazla kaynak bulması gerektiğini savunuyor. Sağlık, beslenme, çocuk koruma, aile desteği ve erken çocukluk eğitimini kapsayan hizmetlerin yaygınlaştırılması, çocukların gelişiminin yanı sıra toplumsal dayanıklılık açısından da önem taşıyor.
Bu yaklaşımın somut örneklerinden biri, 6 Şubat depremlerinin ardından Adıyaman, Gaziantep ve Hatay’da kurulan Çocuk ve Aile Merkezleri oldu. Merkezlerde çocuklara güvenli alanlar sunulurken ebeveynlerin desteklenmesi ve ailelerin günlük yaşamlarını yeniden kurmalarına yardımcı olunması amaçlandı.
AÇEV’in Koç Üniversitesi Sosyal Etki Forumu ile gerçekleştirdiği sosyal yatırım getirisi analizine göre, deprem bölgesindeki programlara yapılan her 1 liralık yatırım 6,82 liralık sosyal değer oluşturdu.
AÇEV Strateji, Uluslararası Programlar ve Ortaklıklar Direktörü Suna Hanöz-Penney, yaşamın ilk yıllarına ve bakım veren kişilere yapılan yatırımların yüksek sosyal getiri sağladığını belirtti. Hanöz-Penney, erken çocukluk döneminde sunulan nitelikli bakım hizmetlerinin bireysel gelişimin yanı sıra toplumsal refahı ve sürdürülebilir kalkınmayı da desteklediğini ifade etti.
İKLİM DAYANIKLILIĞINDA BAKIM HİZMETLERİNİN ROLÜ BİLİMSEL OLARAK ELE ALINIYOR
Erken çocukluk gelişimi ile iklim krizi arasındaki ilişki, uluslararası akademik çalışmaların da gündeminde yer alıyor. Maine Üniversitesi Erken Çocukluk Dönemi ve Sürdürülebilir Kalkınma Araştırma Girişimi Kurucusu ve Yale Üniversitesi Erken Çocukluk Çalışmaları Merkezi CHILD Kıdemli Araştırmacısı Dr. Adrian Cerezo, erken yaşlardaki çocuklara ve ailelerine yönelik temel bakım hizmetlerinin toplumların dayanıklılığını artıran, maliyet etkin ve uygulanabilir bir yöntem olduğunu belirtti.
Cerezo, kapsamlı ve yeterli finansmanla desteklenen bakım programlarının sera gazı emisyonlarının azaltılmasına da katkı sağlayabileceğine dikkat çekti. Küresel ölçekte bu alandaki finansman açığının 80 ila 90 milyar dolar arasında tahmin edildiğini aktaran Cerezo, erken çocukluk gelişiminin iklim uyumu ve iklim risklerinin azaltılması politikalarının temel unsurlarından biri olarak kabul edilmesi gerektiğini vurguladı.
BAKIM PAVİLYONU ANTALYA’DA ULUSLARARASI PAYDAŞLARI BULUŞTURACAK
AÇEV, erken çocukluk gelişiminin iklim politikalarındaki yerini güçlendirmek amacıyla uluslararası iş birliklerini de sürdürüyor. Bu kapsamda AÇEV ve Global Alliance for Care (GAC) ev sahipliğinde, Konyaaltı Belediyesi iş birliğiyle 13-15 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da Bakım Pavilyonu düzenlenecek.
Türkiye’den ve farklı ülkelerden 50’den fazla ulusal ve uluslararası paydaşın katılması planlanan etkinlikte erken çocukluk bakımı, yaşlı ve engelli bakımı, bakım hizmetlerinin finansmanı ve çocuk ve aile dostu şehirlerin tasarımı gibi konular iklim krizi çerçevesinde değerlendirilecek.
AÇEV Kurumsal İş Birlikleri, Savunu ve Babalık Çalışmaları Direktörü Hasan Deniz, Bakım Pavilyonu’nun bakım hizmetlerini farklı boyutlarıyla ele alan uluslararası bir buluşma olacağını belirtti. Deniz, erken çocukluk alanındaki uzmanlıklarını uluslararası paydaşlarla bir araya getirerek bakım hizmetlerinin iklim gündemindeki görünürlüğünü artırmayı amaçladıklarını ifade etti.
AÇEV ayrıca Theirworld’ün Act for Early Years kampanyası kapsamında, Haziran 2027’de gerçekleştirilmesi planlanan ve erken çocukluk gelişiminin finansmanına odaklanacak ilk küresel zirvenin hazırlık sürecinde de iş birliği yürütüyor.
Vakıf, bu çalışmalarla bakım hizmetlerinin yalnızca ailelerin sorumluluğu olarak görülmemesi, toplumsal eşitlik, sürdürülebilir kalkınma ve iklim krizine karşı dayanıklılık politikalarının temel unsurlarından biri olarak değerlendirilmesi için uluslararası farkındalık oluşturmayı hedefliyor.
