Çalışan annelerin iş hayatına katılımını desteklemek ve iş yerlerinde anne sağlığını korumak amacıyla yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının üzerinde çalıştığı yönetmelik değişikliği taslağıyla kreş ve emzirme odalarına ilişkin yükümlülüklerin kapsamının genişletilmesi hedefleniyor.
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre taslak, çocuk bakım hizmetlerinin erişilebilirliğini artırmanın yanı sıra gebe, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanların iş sağlığı ve güvenliğini güçlendirecek hükümler de barındırıyor.
AW464314
150 VE ÜZERİ KADIN ÇALIŞANA KREŞ ŞARTI
Taslağa göre, 150 ve daha fazla kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde, çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocukları için kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu hizmeti sağlanması gerekecek.
İşverenler bu hizmeti kendi bünyelerinde kuracakları kurumlarla sunabilecek. Birden fazla işverenin ortak kreş açması veya yetkili kurumlarla anlaşarak hizmet sağlaması da mümkün olacak. Kreş ve gündüz bakımevlerinin kuruluş ve işletme giderleri ise işverenler tarafından karşılanacak.
Çalışan sayısı hesaplanırken yalnızca tek bir iş yeri değil, aynı işverenin aynı ilçe sınırları içindeki tüm iş yerlerinde çalışan kadınların toplamı dikkate alınacak. Ayrıca annesi hayatını kaybeden veya velayeti kendisine verilen çocuğu bulunan erkek çalışanlar da hesaplamaya dahil edilecek.
100 KADIN ÇALIŞANI OLAN İŞ YERLERİNE EMZİRME ODASI
Yeni düzenlemeyle yaş ve medeni durum ayrımı yapılmaksızın, 100 ve daha fazla kadın çalışanın bulunduğu iş yerlerinde emzirme odası kurulması zorunlu hale gelecek.
Emzirme odalarının kullanım amacı da genişletilecek. Çalışan anneler bu alanlarda çocuklarını emzirebilecek, süt sağabilecek ve sağdıkları sütü hijyenik koşullarda muhafaza edebilecek.
Böylece emzirme odalarının yalnızca emzirme amacıyla değil, çalışan annelerin süt sağma ve saklama ihtiyaçlarını da karşılayacak şekilde düzenlenmesi amaçlanıyor.
GEBE VE EMZİREN ÇALIŞANLARA EK KORUMA
Taslak, çalışma ortamında gebe, yeni doğum yapmış veya emziren çalışanların sağlığını tehdit eden risklere karşı işverenlere yeni sorumluluklar getiriyor.
Risk tespit edilmesi halinde öncelikle çalışanın çalışma koşullarının veya çalışma saatlerinin geçici olarak değiştirilmesi gerekecek. Bu önlemlerin yeterli olmaması ya da iş yeri hekiminin gerekli görmesi durumunda çalışan, sağlık durumuna uygun başka bir göreve aktarılabilecek.
Görev değişikliği nedeniyle çalışanın ücretinde kesinti yapılamayacak. Başka bir göreve aktarımın da mümkün olmaması halinde ise çalışanın talebi doğrultusunda, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ücretsiz izin verilmesi öngörülüyor. Bu izin süresi yıllık ücretli izin hakkının hesabına dahil edilmeyecek.
GEBE ÇALIŞANLAR İÇİN TEHLİKELİ İŞLERE SINIRLAMA
Yönetmelik taslağında gebe ve emziren çalışanların fiziksel, kimyasal ve biyolojik risklere karşı korunmasına yönelik çalışma kısıtlamaları da yer alıyor.
Gebe çalışanların ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işlerde ve iş makinelerinde çalıştırılmaması planlanıyor. Ayrıca 80 desibelin üzerinde gürültü bulunan ortamlarda çalışmalarına izin verilmeyecek.
İyonize radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlarda çalışma, belirli biyolojik etkenlere maruz kalma ve kurşun türevleri başta olmak üzere tehlikeli kimyasallarla temas da kısıtlamalar arasında bulunuyor. Gebe veya emziren çalışanların yer altı maden işlerinde çalıştırılmaması da taslakta öngörülen hükümlerden biri.
ÇALIŞMA SAATLERİ VE DİNLENME KOŞULLARI YENİDEN DÜZENLENECEK
Düzenlemeyle gebe ve emziren çalışanların sağlık durumlarına uygun çalışma koşullarının oluşturulması hedefleniyor. Bu kapsamda çalışma saatleri ve dinlenme aralarının yeniden düzenlenmesi, uygun işlerde oturarak çalışma imkânı sunulması ve düşme riskine karşı koruyucu önlemler alınması planlanıyor.
İşverenlerin çalışanların yeterli beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişimini sağlaması da sorumlulukları arasında yer alacak.
DÜZENLEMENİN BİR BÖLÜMÜ 2027 SONUNDA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Yönetmelik değişikliği taslağında yürürlük tarihleri de belirlendi. Buna göre kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükmün 31 Aralık 2027 tarihinde, diğer düzenlemelerin ise yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle işverenlerin kreş ve emzirme odalarına ilişkin yükümlülüklerinin yanı sıra gebe ve emziren çalışanların korunmasına yönelik sorumluluklarının da yeniden şekillenmesi bekleniyor.
