Avrupa Birliği’nin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nda (SKDM) mali yükümlülük dönemine geçilmesinin ardından, düzenlemenin sanayi ürünlerini kapsayacak yeni aşaması şekilleniyor. Avrupa Komisyonu’nun Aralık 2025’te sunduğu 180 ürünlük ilk teklif, Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda kabul edilen değişikliklerle 457 ürüne kadar yükseltildi.
AB Konseyi’nin de pozisyonunu belirlemesiyle birlikte, 2028 yılından itibaren makine, metal mamuller ve bazı ev aletlerini kapsama dahil edecek süreçte kurumlar arası müzakere aşamasına geçildi.
TÜRKİYE’NİN 8 MİLYAR EUROLUK İHRACATI RİSK ALTINDA
Avrupa Komisyonu’nun etki analizine göre Türkiye, Çin’in ardından bu genişlemeden en çok etkilenecek ikinci ülke olarak öne çıkıyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Komisyonun ilk teklifindeki senaryoda Türkiye’nin kapsama giren ürünlerde AB’ye yıllık ihracatı yaklaşık 8 milyar euro seviyesinde hesaplanıyor.
Türkiye, mevcut SKDM sisteminde de AB’nin en büyük tedarikçileri arasında yer alıyor. Ekim 2023-Haziran 2025 döneminde AB’nin gerçekleştirdiği 156 milyon tonluk SKDM ithalatının 18,34 milyon tonu Türkiye’den sağlandı. Türkiye bu hacimle Ukrayna’nın ardından ikinci sırada yer alırken, çimento ve alüminyumda AB’nin en büyük tedarikçisi konumunu sürdürdü. Türkiye çıkışlı ihracatın gömülü emisyonu ise 42 milyon ton karbondioksit eşdeğeri olarak kaydedildi.
MAKİNE VE BEYAZ EŞYADA EMİSYON HESABI DEĞİŞİYOR
Düzenlemenin temel amacı, AB üreticilerinin karbon maliyetinden kaçınmak için üretimi üçüncü ülkelere kaydırmasını önlemek olarak açıklanıyor. Yeni aşamayla birlikte çelik, döküm ve alüminyum gibi girdileri yoğun kullanan makine sanayisi ile çamaşır makinesi gibi dayanıklı tüketim malları doğrudan karbon maliyetiyle yüzleşecek.
Bağlantı elemanları, metal parçalar, endüstriyel ekipmanlar ve çeşitli bileşenlerin girdiği bu süreçte Türk ihracatçıları için yalnızca ürün fiyatı değil, kullanılan hammaddenin karbon yoğunluğu ve tedarik zincirindeki emisyon verilerinin izlenebilirliği belirleyici hale gelecek.
Komisyonun 1 Ocak 2028’den itibaren uygulamayı hedeflediği yeni kapsama ek olarak; 2027’de otomotiv, kimya ve plastik gibi sektörlerin de değerlendirmeye alınabileceği belirtiliyor.
#KarbonVergisi #SKDM #ABİhracatı
