Yaklaşan zeytin hasadı öncesinde zeytin ve zeytinyağı sektöründe kriz çanları çalmaya başladı. Edremit Ticaret Odası Başkanı Ahmet Çetin; ABD’nin vergi politikaları, yüksek faiz ortamı, ihracat kotaları ve küresel piyasalardaki düşük fiyatlar nedeniyle Türk üreticisinin ve ihracatçısının büyük bir çıkmaza girdiğini söyledi.
ABD PAZARINDA TÜRKİYE’YE HAKSIZ VERGİ ENGELİ
ABD Ticaret Temsilciliği tarafından yürürlüğe konulan son düzenlemelerle Türkiye’nin rakip ülkelere kıyasla dezavantajlı duruma düşürüldüğünü belirten Çetin, Türkiye menşeli ürünlere mevcut gümrük vergilerine ilave olarak yüzde 12,5 oranında ek tarife uygulandığını hatırlattı. Buna karşın Avrupa Birliği ülkelerine uygulanan ilave oranın yüzde 10 seviyesinde kaldığını, Tunus gibi ana üretici rakiplerin ise bu ek tarifelerden tamamen muaf tutulduğunu dile getiren Çetin, aradaki yüzde 2,5’lik farkın dar kâr marjları ve yüksek navlun maliyetleri nedeniyle Türk ihracatçısı üzerinde ağır bir baskı oluşturduğunu ve en kritik pazar olan ABD’de pazar payı kaybı riski doğurduğunu vurguladı.
DÜŞÜK DÜNYA FİYATLARI HASAT MALİYETİNİ KARŞILAMIYOR
Yurt dışı piyasalarda toptan zeytinyağı litre fiyatının 3,5 ile 4 Euro aralığına gerilediğine dikkat çeken ETO Başkanı Ahmet Çetin, iç piyasada enflasyonu baskılama amacıyla uygulanan kotalar ve düşük kur politikalarının emek yoğun tarım sektörünü doğrudan vurduğunu kaydetti. Yaklaşık bir ay sonra başlayacak hasat döneminde yüksek rekolte beklenmesine rağmen geçen yıldan kalan satılamayan stokların depolarda beklediğini belirten Çetin, küresel pazardaki 3,5-4 Euro’luk fiyatların mevcut enflasyonist ortamda toplama ve hasat maliyetini dahi karşılamadığını ifade etti.
ÜRETİCİYE 50 TL PRİM VE İHRACATÇIYA DFİF DESTEĞİ ŞART
Sektörün ayakta kalabilmesi için hükümet nezdinde acil bir eylem planının hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulayan Çetin, Dünya Ticaret Örgütü kuralları gereği doğrudan nakit ihracat desteği verilemediğini, çözümün Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) vasıtasıyla sağlanabileceğini söyledi. Önümüzdeki kritik sezonu kaybetmemek adına DFİF kaynakları üzerinden ihracatçıya litre başına nakit destek, çiftçiye ise litre başına en az 50 TL nakit prim desteği verilmesini talep eden Çetin, bu modelin ülkeye döviz girişini artıracağını, kayıt dışı satışı önleyeceğini ve elde edilecek vergi kazancı sayesinde kendi kendini finanse edeceğini dile getirdi. İç piyasadaki fiyat dengesini de koruyacak olan bu adımların acilen devreye alınmaması halinde ürünün ağaçta kalmasının ve depolardaki stokların ziyan olmasının kaçınılmaz hale geleceği vurgulandı.
