Karayollarında özellikle ağır vasıtaların kullandığı uzun ve eğimli inişler, fren sistemiyle ilgili sorunların ciddi kazalara dönüşebildiği noktalar arasında yer alıyor. Karayolları Genel Müdürlüğü, bu riskin bulunduğu güzergahlarda fren kontrolünü kaybeden araçların ana trafik akışından ayrılarak kontrollü biçimde durmasını sağlamak amacıyla acil kaçış rampaları kullanıyor.
FREN KONTROLÜ KAYBOLAN ARAÇLAR İÇİN GÜVENLİ DURUŞ
Acil kaçış rampaları; uygun vitesin zamanında kullanılmaması, aşırı yükleme, mekanik arızalar veya fren sisteminin doğru kullanılmaması gibi nedenlerle hızını kontrol edemeyen araçların güvenli şekilde durdurulmasına yardımcı oluyor.
Sistem yalnızca çekici ve kamyonlar için kullanılmıyor. Özellikle uzun inişlerde hızını azaltma veya fren yapma kabiliyetini kaybeden diğer araçlar da kaçış rampalarından yararlanabiliyor.
Sürücülerin fren sisteminde sorun olduğunu fark ettiklerinde, sistem tamamen devre dışı kalmadan kaçış rampasına yönelmesi gerekiyor. Böylece hem kontrolünü kaybeden aracın hem de aynı güzergahtaki diğer araçların güvenliği korunabiliyor.
TÜRKİYE’DE 12 KAÇIŞ RAMPASI BULUNUYOR
Karayolları Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’de ağır yük taşımacılığının yoğun olduğu farklı güzergahlarda toplam 12 acil kaçış rampası bulunuyor.
Rampaların bulunduğu güzergahlar şöyle:
- Manisa-İzmir Devlet Yolu
- Muğla-Fethiye Devlet Yolu
- Antalya-Akseki-Konya Devlet Yolu’nda 2 adet
- Ankara-Kırıkkale Devlet Yolu
- Tarsus-Pozantı Otoyolu’nda 2 adet
- Pozantı-Tarsus Otoyolu’nda 2 adet
- Kayseri-Develi İl Yolu
- Refahiye-Erzincan Devlet Yolu
- Mardin
Özellikle Adana-Pozantı güzergahındaki kaçış rampaları daha önce meydana gelebilecek kazaların önlenmesinde kullanıldı. Adana-Pozantı Otoyolu’ndaki iki kaçış rampasının 12 yılda 146 kazayı önlediği bildirildi.
KUM HAVUZUNA ORTALAYARAK GİRİLMESİ ÖNERİLİYOR
Fren sisteminin çalışmadığı veya aracın durdurulmakta zorlandığı durumlarda kaçış rampasına giren sürücülerin, kum havuzuna mümkün olduğunca yolu ortalayarak girmesi gerekiyor.
Araç rampada durduktan sonra sürücünün araçtan çıkarak güvenli bir noktada beklemesi ve ilgili birimlere haber vermesi gerekiyor. Bu aşamada 112 Acil Çağrı Merkezi ile 159 Karayolları Hattı aranarak durum hakkında bilgi verilebiliyor.
Rampaların kullanımından sonra araç ve yol güvenliği açısından ilgili ekiplerin yönlendirmesi bekleniyor.
İNİŞLERDE DÜŞÜK VİTES VE DÜŞÜK HIZ ÖNEM TAŞIYOR
Kaçış rampalarının devreye girmesini gerektiren durumların önlenmesinde araç bakımları da önem taşıyor. Sürücülerin özellikle fren sistemlerinin bakımını düzenli yaptırması ve uzun inişlerde fren sistemini kontrol etmesi gerekiyor.
Yüksek eğimli güzergahlarda aracın teknik özelliklerine ve taşıma kapasitesine uygun yükleme yapılması da fren güvenliği açısından önem taşıyor.
Uzun inişlerde düşük vites ve düşük hız kullanılması, fren sisteminin aşırı yük altında kalmasını önlemeye yardımcı oluyor. Böylece aracın hız kontrolünün korunması ve kaçış rampasına ihtiyaç duyulabilecek bir durumun oluşma riskinin azaltılması amaçlanıyor.
ARAÇ YAKALAYICI BARİYERLER DE KULLANILIYOR
Kaçış rampalarının yanı sıra bazı ülkelerde araç yakalayıcı bariyer sistemleri de kullanılmaya başlandı. Bu sistemlerde fren kontrolünü kaybeden araçların durdurulması için tekerlek sürtünmesi ve yer çekiminden yararlanılıyor.
Sistemde araç, kenarlardan halatlarla bağlı kafes ağ tarafından tutuluyor. Halatlara bağlı fren mekanizması ise aracın kontrollü şekilde yavaşlatılarak durdurulmasını sağlıyor.
Türkiye’deki mevcut kaçış rampaları ise özellikle ağır yük taşımacılığının yoğun olduğu, uzun ve yüksek eğimli yol kesimlerinde araçların trafik akışından ayrılarak güvenli biçimde durdurulmasına yönelik altyapı olarak kullanılıyor.
