26 Eylül Avrupa Dil Günü yaklaşırken Türkiye’de yabancı dil eğitiminin etkinliği ve yöntemleri yeniden tartışmaya açılıyor. Türkiye’nin ilk ve tek dil vakfı SEYEV ile yerli dil öğrenme uygulaması Lingozon’un kurucusu, dil bilimci ve yazar Seda Yekeler, ülke genelinde yabancı dil öğretiminde izlenen metotların değişmesi gerektiğine dikkat çekti. Yekeler, dili bir fen veya matematik dersi gibi teorik kural nesnesi olarak öğretmenin yanlış olduğunu, öğrenim sürecinin biyolojik sıralamaya uygun şekilde ses frekansları ve taklitle başlatılması gerektiğini belirtti.
GRAMER KURALLARI KULAĞI EĞİTMEDEN ZİHİNDE ÖLÜ BİLGİ KALIR
Yabancı dil öğretim modelinin görsel ve kural odaklı yapıdan çıkarılıp işitsel ve doğal maruz kalma zeminine çekilmesi gerektiğini ifade eden Seda Yekeler, nörolojik temellere dayalı geliştirdiği YEK metodunu vurguladı. Beyinde yer alan işitme korteksi ile Broca alanı aktif edilmeden öğrenilen gramer kurallarının zihinde kalıcı olamadığını belirten Yekeler, okulda ve evde ses mimarisi inşa edilmesinin önemine değindi. Çocuklara kelime ezberletmek yerine yabancı dilin doğal akışını, melodisini ve aksanını dinletmenin beynin akustik harita çıkarmasını sağladığını dile getirdi.
“ÖĞRENDİĞİNİ KANITLA” BASKISI DİL FOBİSİNE YOL AÇIYOR
Ebeveynlerin çocukları dili kullanmaya zorlayarak bir performans nesnesine dönüştürmelerinin dil bariyerine yol açtığını söyleyen Seda Yekeler, sürekli hata düzeltmenin ve topluluk içinde konuşma baskısı yapmanın çocuklarda yanlış yapma kaygısı oluşturduğunu aktardı. Ebeveynlerin denetleyici değil, meraklı bir eşlikçi rolü üstlenmesi gerektiğine dikkat çeken Yekeler; birlikte yabancı dilde içerik izlemek, şarkılara katılmak veya bilinmeyen kelimelerin anlamına beraber bakmak gibi küçük aktivitelerin süreci doğal hale getireceğini kaydetti.
HER GÜN 20 DAKİKALIK RUTİNLE SÜRDÜRÜLEBİLİR DİL EDİNİMİ
Dilde başarının uzun saatler çalışmaya değil, her gün aksatılmadan uygulanan pratiklere dayandığını belirten Yekeler, bilimsel temelli “20 dakikalık Akustik ve Nöro-Akış” rutinini önerdi. Bu yöntemin ilk 10 dakikasında çocuğun ilgi duyduğu bir alanda yabancı dilde ses kaydı veya video dinletilerek beynin ritme alıştırılması, son 10 dakikasında ise duyulan cümlelerin anlamı sorgulanmadan taklit edilerek (shadowing) yüksek sesle tekrar edilmesi gerektiğini açıkladı.
