Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi ve Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, New York İklim Haftası 2026’nın açılış etkinliğinde konuştu. Erdoğan, iklim değişikliğinin insan faaliyetlerinin yeryüzünde bıraktığı ağır yükün en görünür sonuçlarından biri olduğunu belirterek çözümün yalnızca teknik önlemlerde değil, tüketim alışkanlıklarının ve zihniyetin değişmesinde de aranması gerektiğini ifade etti.
Etkinlikte Emine Erdoğan’ı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, Climate Group CEO’su Helen Clarkson ve Yönetim Kurulu Kıdemli Üyesi Emma Cox karşıladı.
TÜKETİM ALIŞKANLIKLARINA DİKKAT ÇEKTİ
Emine Erdoğan, iklim krizinin yalnızca fosil yakıtlar ve büyük sanayi tesisleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek sınırsız tüketim talebinin de sorgulanması gerektiğini söyledi.
Erdoğan, “Bizi böylesine büyük bir krizle karşı karşıya getiren yalnızca fosil yakıtlar mıdır? Dev sanayiler midir? Yoksa bütün bunları sürekli daha fazlasını üretmeye zorlayan, sınır tanımayan bir tüketim talebi midir?” ifadelerini kullandı.
Doğayla ilişkinin yeniden “ölçü ve adalet” üzerine kurulması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, yüksek tüketimin çevresel maliyetinin çoğu zaman bundan en az pay alan toplumların, kırılgan coğrafyaların ve gelecek nesillerin üzerine kaldığını belirtti.
9,2 MİLYAR TON PLASTİĞİN 7 MİLYAR TONU ATIĞA DÖNÜŞTÜ
Erdoğan, 1950’lerden bu yana dünya genelinde yaklaşık 9,2 milyar ton plastik üretildiğini, bunun 7 milyar tonunun atığa dönüştüğünü söyledi. Bu tablonun tüketim ve üretim alışkanlıklarında değişimin zorunlu olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Sıfır Atık Hareketi’nin de bu anlayıştan doğduğunu belirten Erdoğan, hareketin bireyi iklim krizi karşısında yalnızca gözlemci olmaktan çıkarıp çözümün bir parçası haline getirdiğini söyledi.
GERİ KAZANIM ORANI YÜZDE 37’Yİ AŞTI
Türkiye’de Sıfır Atık uygulamasının ilk adımının 2017’de Cumhurbaşkanlığı yerleşkesinde atıldığını hatırlatan Erdoğan, sistemin daha sonra okullara, hastanelere, belediyelere, kamu kurumlarına ve hanelere yayıldığını belirtti.
Erdoğan, “O dönem yüzde 13 olan geri kazanım oranımız, bugün yüzde 37’nin üzerine çıkmış durumda. Fakat bizim için esas kazanım, insanların değişimin yalnızca muhatabı değil öznesi olabileceğini görmesi oldu” dedi.
ŞİRKETLERE VE DEVLETLERE SORUMLULUK ÇAĞRISI
Bireysel davranış değişikliğinin devletlerin ve şirketlerin sorumluluğunu azaltmadığını, aksine büyüttüğünü belirten Erdoğan; uzun ömürlü, onarılabilir ve yeniden kullanılabilir ürünlerin tasarlanması, döngüsel üretim teknolojilerinin geliştirilmesi ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Erdoğan, doğru tercihi kolaylaştıracak altyapıların oluşturulmasının da kamu ve özel sektörün ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
COP31’DE SIFIR ATIK VURGUSU
Emine Erdoğan, Türkiye’nin 2022’de BM Genel Kurulu’na sunduğu Sıfır Atık kararının geniş destekle kabul edildiğini ve 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildiğini hatırlattı.
Kasım ayında Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenecek COP31’e de değinen Erdoğan, “Sıfır Atık yaklaşımının iklim eyleminin güçlü araçlarından biri olarak ele alınmasını çok önemsiyoruz” dedi.
“SİSTEMLERLE BİRLİKTE ZİHNİYETİMİZİ DE DEĞİŞTİRMELİYİZ”
New York İklim Haftası’ndaki açılışın ardından sosyal medya hesabından da değerlendirmede bulunan Erdoğan, çözümün atıkların yanı sıra alışkanlıklardaki aşırılıkların azaltılmasından geçtiğini söyledi.
Erdoğan, “İnanıyorum ki çözüm, atıklarımızla birlikte alışkanlıklarımızdaki aşırılıkları azaltmaktan, sistemlerle birlikte zihniyetimizi de değiştirmekten geçiyor” ifadelerini kullandı.
Sıfır Atık yaklaşımının küçük bireysel adımların toplumsal kültüre, doğru politikaların ise kalıcı sisteme dönüşebileceğini gösterdiğini belirten Erdoğan, New York İklim Haftası’nın yeni fikirlerin yanı sıra yeni alışkanlıklara ve ortak eyleme vesile olmasını diledi.
“GERÇEK DEĞERİ NEYİ FARKLI YAPACAĞIMIZ BELİRLEYECEK”
Konuşmasının sonunda New York, İstanbul ve dünyanın farklı kentlerinde her gün büyük miktarlarda atık üretildiğine dikkat çeken Erdoğan, mevcut alışkanlıklar sürdürülürken tek başına hedeflerin veya teknolojinin yeterli olmayacağını söyledi.
Erdoğan, “Bu buluşmanın gerçek değerini, burada söylediklerimizden çok buradan ayrıldıktan sonra neyi farklı yapacağımız belirleyecektir” ifadelerini kullandı.
