Küresel piyasalar yeni haftaya para politikası belirsizlikleri, yükselen enerji fiyatları ve yapay zekâ sektöründeki yeni gelişmelerin etkisiyle karışık bir görünümle başladı. ABD’de açıklanan güçlü tarım dışı istihdam verisi, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artışına gidebileceği beklentilerini artırırken, teknoloji şirketlerine yönelik alımlar piyasalardaki risk iştahını kısmen destekledi.
ABD’de geçen hafta açıklanan istihdam göstergeleri ekonomiye ilişkin farklı sinyaller verdi. ADP özel sektör istihdam verisi iş gücü piyasasında ivme kaybına işaret ederken, tarım dışı istihdamdaki güçlü artış ekonominin canlılığını koruduğu yönündeki beklentileri artırdı.
Bununla birlikte istihdam artışının ağırlıklı olarak konaklama, yeme-içme ve kamu sektörlerinde yoğunlaşması, yükselişin bir bölümünün mevsimsel etkilerden kaynaklanabileceği değerlendirmelerini beraberinde getirdi.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in gelecek hafta gerçekleştireceği toplantıda politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 58 seviyesinde hesaplanırken, faizin sabit tutulma ihtimali yüzde 42 olarak fiyatlanıyor.
Piyasaların yönü açısından bu hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verilerinin belirleyici olması bekleniyor.
FED’DE FAİZ TARTIŞMASI GÜÇLENİYOR
Fed yetkililerinden gelen açıklamalar da yatırımcıların odağında bulunuyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, para politikasının yeterince kısıtlayıcı olmadığını savunarak enflasyonun halen hedefin üzerinde seyrettiğine dikkati çekti.
Hammack, enflasyonun yüksek seviyelerde uzun süre kalmasının fiyat artışlarını yeniden kontrol altına almayı zorlaştıracağını belirterek, para politikasında harekete geçilmesi gerektiği mesajını verdi.
ABD Başkanı Donald Trump ise güçlü istihdam verilerine rağmen faizlerin düşürülmesi gerektiğini savundu. Ekonomik büyümenin enflasyonu artıracağı yönündeki yaklaşımı eleştiren Trump, güçlü ekonomik verilerin borsalarda yükselişi desteklemesi gerektiğini ifade etti.
YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİ HİSSELERİNİ DESTEKLEDİ
Fed’e ilişkin belirsizliklere rağmen yapay zekâ sektöründeki gelişmeler özellikle teknoloji ve yarı iletken şirketlerine yönelik talebi canlı tutuyor.
ABD merkezli OpenAI’ın yeni yapay zekâ modeli GPT-6 Astra’yı duyurmasının ardından sektörde yeni yatırım dalgasının başlayabileceğine yönelik beklentiler güç kazandı.
Gelişmiş siber kapasiteye ve yüksek otonom kontrol yeteneğine sahip olduğu belirtilen modelin karmaşık bilgisayar sistemlerini yönetebilmesi ve bazı işlemleri insan müdahalesi olmadan gerçekleştirebilmesi, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırım beklentilerini artırdı.
Bu görünüm, veri merkezi ve yapay zekâ sistemlerinde kullanılan yarı iletkenlere olan talebin daha da güçlenebileceği beklentisini beraberinde getirirken, Asya’daki teknoloji hisselerinde alımlar hızlandı.
PETROL 97 DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI
Jeopolitik gelişmeler ise küresel piyasaların önemli risk başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
İran Devrim Muhafızları Ordusunun, İran gemilerine yönelik deniz ablukasına katılan ABD’ye ait bir uçak gemisi ile muhribi balistik füzelerle hedef aldığını açıklaması Orta Doğu’daki tansiyonu yeniden yükseltti.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai de Umman ile Hürmüz Boğazı’nın giriş ve çıkışına ilişkin yeni koridor anlaşmasının önümüzdeki günlerde imzalanacağını duyurdu.
Bölgedeki gelişmeler enerji arzına yönelik endişeleri artırırken Brent petrol fiyatlarında yükseliş devam etti. Cuma gününü yüzde 0,8 artışla 96,3 dolardan tamamlayan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni haftada yüzde 1,1 yükselişle 97,3 dolara çıktı.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,79 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi 99,2 civarında hareket ediyor.
Faiz artışı beklentileri ve güçlü doların etkisiyle ons altın ise yüzde 0,8 değer kaybederek 4 bin 396 dolar seviyesine geriledi.
AVRUPA’DA GÖZLER ECB’DE
Avrupa piyasalarında yeni haftanın ana gündemini Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı oluşturuyor.
Orta Doğu’daki yüksek tansiyon ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, Avrupa ekonomileri açısından enflasyonist baskıların devam edebileceği endişelerini artırıyor. Bu görünüm Avrupa endeks vadeli kontratlarının yeni haftaya negatif başlamasında etkili oldu.
Para piyasalarında ECB’nin yıl sonuna kadar iki faiz artışına gidebileceği beklentisi fiyatlanmaya devam ederken, ECB Başkanı Christine Lagarde’ın faiz kararı sonrasında yapacağı açıklamaların piyasaların yönü üzerinde etkili olması bekleniyor.
Cuma günü İngiltere’de FTSE 100 yatay seyrederken, İtalya’da FTSE MIB yüzde 0,28 ve Fransa’da CAC 40 yüzde 0,09 geriledi. Almanya’da DAX 40 ise yüzde 0,17 yükseldi.
GÜNEY KORE’DE TEKNOLOJİ HİSSELERİ ÖNE ÇIKTI
Asya piyasalarında yapay zekâ yatırımlarının hızlanacağı beklentisi teknoloji hisselerini destekledi.
Özellikle yarı iletken şirketlerinin ağırlığının yüksek olduğu Güney Kore Kospi endeksindeki yükseliş dikkati çekti. SK Hynix hisseleri yüzde 7,4, LG Electronics yüzde 5,1 ve Samsung Electronics yüzde 5 değer kazandı.
Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi yüzde 4,1, Japonya’da Nikkei 225 yüzde 1,9 yükselirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong’da Hang Seng yüzde 1,2 geriledi.
Japonya’da açıklanan öncü endeks 117,9 ile beklentilerin altında kalırken, dolar/yen paritesi 156,09 seviyesinde yatay seyretti.
BIST 100’DE 14 BİN PUANIN ÜZERİNDE SEYİR
Yurt içinde ise piyasaların odağında yeni Orta Vadeli Program’ın (OVP) mesajları bulunuyor.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 0,57 yükselişle 14.012,42 puandan tamamladı. VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında yüzde 0,08 değer kazandı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklanan 2027-2029 dönemini kapsayan OVP’de, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 28,4 olarak duyuruldu.
Programda Türkiye ekonomisinin 2026’da yüzde 3,3 büyümesi, büyümenin 2027’de yüzde 4,2’ye, 2028’de yüzde 4,6’ya ve 2029’da yüzde 5’e yükselmesi öngörüldü.
Dolar/TL, cuma gününü 48,4330 seviyesinden tamamlamasının ardından haftanın ilk işlem gününde 48,4390 civarında işlem görüyor.
Analistler, BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ile 14.200 puanın ise direnç seviyeleri olarak izleneceğini belirtiyor.
Küresel piyasalarda bugün Almanya’nın sanayi üretimi, Avro Bölgesi Sentix yatırımcı güven endeksi ve ikinci çeyrek büyüme verileri takip edilecek. Yurt içinde ise ağustos ayı Hazine nakit dengesi açıklanacak. ABD piyasaları İşçi Bayramı nedeniyle kapalı olacak.
